Amerikan Oftalmoloji Akademisine göre,
bir yılda 56 ile 113 litre gözyaşı meydana getiriyoruz.
Bana yüksek-hacimli üretici diyebilirsiniz.
Yaşlandıkça daha az gözyaşı üretmemize rağmen,
80 yaşına gelene kadar
muhtemelen ortalama boyuttaki 40 küveti doldurmuş olacağım.
Peki ya ilk yıllarımda ağladıklarım?
Bu övüneceğim bir şey değil.
Beş yaşındayken
evin bir tarafına adımı yazmaya çalışmanın iyi bir fikir olduğunu düşünmüştüm.
Evin dışına.
Annem benimle aynı fikirde değildi.
Bana bir diş fırçası verdi
ve "Hadi, temizle" dedi.
Ben de temizledim.
Yemek masasında otururdum, bir ömür geçmiş gibi hissettirirdi.
Sebzelerimi yemek istemezdim.
O hissi muhtemelen biliyorsunuz.
Tüm favori programlarımı kaçırır ve deli gibi ağlardım.
Ağlamak daima kötü bir şeyle bağdaştırılırdı.
Neyse ki büyüdüm.
Duvarlara yazmayı bıraktım, sebzelerimi yemeye başladım
ve anneliğin muhteşem dünyasına girdim.
Size şunu söyleyeyim, ağlamak bambaşka bir boyut aldı.
Dokuz aylık hamileydim ve koltukta oturuyordum,
hazır bavullarımın durduğu ön kapıya bakıyordum,
beni bekliyorlardı
çünkü bugünün o gün olacağından umutluydum.
Birazcık daha yerleştim
ve kendi kendime düşündüm: "Uzaya insan gönderebiliyoruz
ama bebeğin ne zaman doğacağını çözmüş gibi görünmüyoruz."
Sonra göğsümde bir baskının arttığını hissettim,
boğazım düğümlendi
ve gözyaşlarına boğuldum.
Biliyor musunuz,
neden ağladığıma dair hiçbir fikrim yoktu.
O zaman nedenini bilmemek
beni daha da üzdü
ve en sonunda sadece üzgün olduğum için üzgündüm.
Derin bir nefes aldım -- (Nefes alır)
ve nefes verdim -- (Nefes verir)
Bunun yardımcı olacağını düşündüm ama hayır, yardımcı olmadı.
Sonra ağabeyim sırıtarak içeri girdi
ve "Senin neyin var?" dedi.
Ben de "Hiçbir şey, beni yalnız bırak" dedim.
Öyle de yaptı, elinden geldiğince hızla kaçtı.
Gittiğinde tahmin edin ne yaptım.
Daha da çok ağladım.
Tıpkı çocukken olduğum gibi utanmıştım.
Ne şanslıyım ki ön kapıda duran o bavula
sadece dokuz gün daha bakmak zorunda kaldım,
beklenen doğum tarihimden hemen önceydi.
Sonunda vücudum zamanın geldiğini söyledi.
Vücudumun neredeyse bir bowling topu büyüklüğündeki
bu küçük insanı çıkarmaya çalışmasını 18 saat kadar hissettikten
ve saatlerce ıkınmadan sonra,
bu bebeğin hiç şüphesiz sıkıştığını düşündüm
ve o anda güzel kızım Jennifer dünyaya geldi.
Ona baktım, ağlıyordu
ve ben de ağlamaya başladım.
Saniyeler öncesinde içimde biriken tüm o baskı ve duygular
hayatımda daha önce hissetmediğim
en sevinçli bir rahatlama duygusuyla anında yer değiştirdi.
Korku, endişe ve kontrolden çıkmış çılgın hormonlar yüzünden
dokuz ay boyunca ağlamak
yerini anında hayatımın en anlamlı,
en içten, en mutlu ağlayışına bırakmıştı
ve üzerinde hiçbir kontrolüm yoktu.
Gerçekten zor gözyaşlarıydı,
mutluluk gözyaşlarıydı,
çok yoğun bir sevincin gözyaşlarıydı,
akmaktan başka yapabilecekleri bir şey yoktu.
Üç küçük mucizeyi daha doğurmamı
ve başkalarının da kendi mucizelerine
sahip olmalarına yardımcı olmaya başlamamı sağlayan
o anki gözyaşlarıydı.
Doğum eğitmeni oldum
ve gözyaşlarıyla yepyeni bir ilişkim başladı.
30 yıllık öğretmenliğimin ilk yıllarında
kalbime dokunan bir sınıfım oldu.
Gecenin konusu --
hamilelikteki duygulardı, çık bakalım işin içinden!
Sınıfın ilk olarak hamilelik sırasındaki duygusal değişimleri ve tepkileri
ve ağladığımızda vücudumuzun ekstra duyguları atmaya çalışıyormuş gibi
hissettiğimizi öğrenmesi çok önemliydi,
tıpkı içinde tutamayacağı şeyi yönlendiriyormuş gibi.
Tıpkı egzoz çıkışı gibiydi.
Günler sonra hissedilen aşırı üzüntü, sevinç ve hatta rahatlama hissi,
o sihirli anın beklentisiyle geçen yıllar.
Kelimenin tam anlamıyla vücudunuz tüm bu duyguları
gözlerinizden akan su formunda dışarı atıyormuş gibi hissettiriyor.
Gözyaşlarımızla hissettiriyor.
Derslerim sırasında gözyaşları her zaman beklenirdi.
Bu sefer benim değil, yeni annelerin sırası.
Bu sınıfta o gece,
durum çok farklıydı.
Hamilelikteki duygusal değişimler hakkında konuşmayı yeni bitirmiştim
ve "couvade sendromu"ndan bahsetmeye başladım.
"Couvade" kelimesi Fransız terim "couver"den gelir,
"kuluçkaya yatmak" anlamına gelir,
yuvayı koruyan kuşlara benzer.
Yuvayı bebek bekleyen annenin eşinden daha iyi kim koruyabilir ki?
Aynı zamanda babalık sendromu da denir
ve gerçek hayatta yaşanan bir olgudur,
hamile olmayan eş hamilelik özelliklerini alır,
örneğin ruh halindeki ani değişimler, uyku kaybı, kilo alımı
ve bazıları içinse yeni bir spor araba almak gibi
yeni ve beklenmedik bir şey yapma
veya gurme yemekler yapmak gibi yeni bir hobi edinme arzusu.
Sınıf çoğu zaman buna biraz güler
ve konu kapanır.
Dersi bitirirdik.
Ama orada bitmedi.
Cümlemi bitirdiğimde
cüsseli, iri yarı baba adayı ayağa kalktı,
kesin gidiyor diye düşündüm.
Ama bunun yerine oldukça aksi, emredici bir şekilde şöyle dedi:
"Tamamdır beyler, bu şey sırasında,
eşinizin hamileliği sırasında kaçınız ağladı?
Herkesin iyi olduğundan emin olmak için sınıfa baktım.
Sorun yoktu,
sonrasında ne olacağını merak ediyorlardı.
Sonra bir beyefendi elini kaldırdı ve "Ben ağladım" dedi.
Sonrasında biri daha
ve hikâyeler akıp gitti.
Şu çok sessiz sakin kız bile --
hamile annelerden birinin nişanlısıydı --
ona bakıp "Gördün mü? Benim ağlamamın da normal olduğunu sana söylemiştim" dedi.
Sınıf birbirleriyle bağ kurdu,
birbirlerini doğruladılar
ve o gece hepimiz hamile olmayan eşler için
yeni bir bakış açısıyla oradan ayrıldık.
Benim açımdan bu, gözyaşlarını benimseme tutkumu pekiştirdi.
Daha sonrasında daha da iyiye gitti.
Aynı altı haftalık sınıfın son akşamında
hamile annelerden biri yanıma geldi.
Benimle özel olarak konuşmak istedi ve ben de "tabii ki" dedim,
bir köşeye geçtik
ve şöyle söyledi:
"İlişkimi kurtardığınız için size teşekkür etmek istiyorum."
Devam etmesini istedim,
bana eşinin ruh halindeki ani değişimler, kontrol edilemeyen ağlamaları
ve eşinin hamilelik sırasındaki siniri ve kargaşa yüzünden
eşinin ondan ayrılmayı düşündüğünü söyledi.
Ama ayrılmadı.
Ağlamanın normal olduğunu fark ettiklerini
ve eşinin ona ağladığında o kadar da kızgın hissetmediğini söylediğini anlattı.
Vay canına!
Ağlamak yalnızca sınıfımı bir araya getirmedi,
aynı zamanda çiftleri de bir arada tuttu.
Öfke konusundaki yorumu benim gerçekten de ilgimi uyandırdı,
ben de biraz araştırma yaptım
ve beklenildiği gibi evrimsel psikolog Dr. Oren Hasson'ın
gözyaşlarımız görüşümüzü bulanıklaştırdığında
bazen o öfkeye tepki verme kabiliyetimizi azalttığına dair bazı teorileri vardı.
Ancak gözyaşlarımız öfke değil,
daha çok tahliye vanası gibi.
Birçoğumuz gözyaşlarımızı tutmaya çalışsak da
onları bırakmak aslında daha iyi bir hareket olabilir.
Gözyaşlarımızı tutmak öfke veya üzüntü duygularımızı arttırabilir.
Gözyaşlarımızı bıraktığımızda
içimizdeki hormonlar yüksek alarma geçerler
ve bunu biyokimyacı Dr. William Frey sayesinde biliyoruz.
Duygusal gözyaşlarımızın içinde --
günlük, esneme gözyaşları gibi değil,
onun yerine duygusal gözyaşları --
yüksek oranda stres hormonları,
leu-enkephalin,
daha kolay telaffuz edebileceğim şekilde, endorfin bulunuyor.
Stres hormonları vücutlarımıza yardım ederken
endorfinler, şu iyi hissettiren kimyasallar,
ruh halimizi yükseltmek için ağrı kesici görevi görüyorlar.
Kim bunu istemez ki?
Çoğumuz açısından endorfin salınımı için iki tetikleyici var.
Stres ve acı.
Doğum yapan bir kadın için,
hem stres hem de acı içindeler,
endorfinler tıpkı bir armağan.
Doğum ilerledikçe
bu endorfinler olası bir uzun doğumda ona yardımcı olmak için artacaktır.
Sonuç olarak
anne daha iyi üstesinden gelebiliyor
ve doğum sonrasında daha uyanık ve neredeyse öforik hissediyor.
Ağlamak gerçekten de harika.
Keşke daha iyi bir kelime olsaydı.
Ağlamak bize fiziksel rahatlama fırsatı
ve iki birey arasında samimiyet sunuyor
ve nihayetinde fiziksel ve ruhsal sağlığı destekliyor.
En yoğun içsel insani deneyiminin bir ifadesi olarak
utanmaya hiç gerek yok,
mahcup olmaya hiç gerek yok,
kaçmaya hiç gerek yok.
Ağlamakla sağlıklı bir ilişkimiz olmalı
ve gözyaşlarına bakış şeklimizi değiştirmeliyiz.
Onları bunaltıcı, korkutucu ve kafa karıştırıcı olarak görüyoruz
ama aslında çok güzel, rahatlatıcı ve yatıştırıcılar.
Bir terslik olduğunu gösteren bir alarm çanı olarak görülmemeliler,
aksine harika vücutlarımızın doğal bir işlevselliği olarak görülmeliler.
Ağlamak benim için nefes almak kadar gerekli bir şey.
Ağlamak konusunda istediğinden çok daha fazla şey öğrenmek zorunda kalan
harika eşim tarafından koltukta ağlarken yakalanırsam
eşim kaçmıyor.
Neden ağladığımı sorar
ve ona sadece rahatlamaya ihtiyacım olduğunu söylerim.
Elimi tutar
ve tahmin edin ne yaparım?
Gözyaşlarına boğulurum.
Sonrasında sadece gözyaşlarımın verebileceği
yoğun bir samimiyet
ve olağanüstü bir rahatlama hissine kapılırım.
Teşekkür ederim.