Ik kom van het langste volk op de planeet:
de Nederlanders.
Maar dat is niet altijd zo geweest.
Overal ter wereld worden mensen langer.
In de laatste 150 jaar
zijn we in ontwikkelde landen
gemiddeld 10 centimeter langer geworden.
Wetenschappers hebben veel theorieën waarom dit zo is,
maar de meesten gaan over voeding,
namelijk de toename van zuivel en vlees.
In de afgelopen 50 jaar
is de mondiale vleesconsumptie meer dan verviervoudigd,
van 71 miljoen naar 310 miljoen ton.
Een vergelijkbare trend geldt voor melk en eieren.
In elke gemeenschap waar inkomens stijgen, stijgt ook de proteïneconsumptie.
En we weten dat de wereld rijker wordt.
Zoals de middenklasse toeneemt, zo neemt ook de wereldpopulatie toe,
van 7 miljard vandaag naar 9,7 miljard in 2050.
Dat betekent dat we in 2050
tenminste 70% meer proteïne nodig hebben
dan er nu voor de mensheid beschikbaar is.
De laatste voorspellingen van de VN schatten de populatiegrootte
aan het einde van deze eeuw op 11 miljard.
Dit betekent dat we nog veel meer proteïne nodig zullen hebben.
De uitdaging is verbluffend.
Zo erg dat kort geleden
een team van het Anglia Ruskin Global Sustainability Institute opperde
dat als we niet ons mondiale beleid en voedselproductiesysteem aanpassen,
onze samenleving zou kunnen instorten binnen de komende 30 jaar.
Op dit moment is de oceaan onze grootste bron van dierlijk proteïne.
Meer dan 2,6 miljard mensen zijn hier dagelijks van afhankelijk.
Tegelijkertijd
zijn onze mondiale visserijen twee en een half keer zo groot
als wat onze oceanen duurzaam kunnen ondersteunen.
Mensen nemen dus veel meer vis uit de oceaan
dan de oceanen natuurlijk kunnen vervangen.
Het WNF publiceerde pasgeleden een rapport dat aantoont dat in de afgelopen 40 jaar
het mondiale zeeleven gehalveerd is.
Een ander recent rapport suggereert dat van de grotere roofvissen,
zoals de zwaardvis en de blauwvintonijn,
meer dan 90% is verdwenen sinds de jaren 50.
Er zijn veel geweldige, duurzame vis-initiatieven over de hele wereld
die werken aan betere methoden en beter beheerde visserijen.
Maar uiteindelijk
proberen al deze initiatieven de huidige vangst in stand te houden.
Het is onwaarschijnlijk,
zelfs met de best beheerde visserijen,
dat we veel meer uit de oceaan kunnen halen dan we nu doen.
We moeten stoppen onze oceanen te plunderen zoals we gedaan hebben.
We moeten de druk op de oceanen verlichten.
We zijn nu op een punt
dat als we meer productie forceren,
we totale ineenstorting riskeren.
Ons huidige systeem kan de groeiende populatie niet voeden.
Dus hoe lossen we dat op?
Hoe ziet de wereld eruit over 35 korte jaren,
wanneer we met 2,7 miljoen mensen meer dezelfde middelen moeten delen?
We kunnen allemaal veganist worden.
Dat klinkt als een mooi idee,
maar het is niet realistisch
en onmogelijk af te dwingen op mondiale schaal.
Mensen zullen dierlijke proteïnen eten, of we dat willen of niet.
Stel dat we onszelf niet kunnen veranderen
en op dezelfde koers doorgaan,
niet voldoend aan de eisen.
De Wereldgezondheidsorganisatie berichtte
dat 800 miljoen mensen onder ondervoeding en voedselschaarste lijden,
wat ook weer komt door diezelfde groeiende mondiale populatie
en afnemende toegang tot hulpbronnen zoals water, energie en land.
Er is weinig fantasie nodig
om je een wereld voor te stellen vol onlusten, rellen en meer ondervoeding.
Mensen hebben honger
en er is een gevaarlijk tekort aan natuurlijke hulpbronnen.
Om vele, vele redenen
moeten we ons mondiale voedselproductiesysteem veranderen.
We moeten het beter doen
en er is een oplossing.
En die oplossing ligt in de aquacultuur:
het kweken van vis, planten zoals zeewier, schelp- en schaaldieren.
Zoals de grote oceaanheld Jacques Cousteau ooit zei:
"We moeten de oceaan gebruiken als boeren, niet als jagers.
Dat is waar beschaving om draait -- verbouwen in plaats van jagen."
Vis is het laatste voedsel waar we op jagen.
Waarom horen we steeds dingen als:
"Het leven is te kort voor kweekvis",
of: "Wilde vangst, natuurlijk!",
over vissen waar we eigenlijk niets over weten?
We weten niet wat hij heeft gegeten,
of welke vervuiling hij is tegengekomen.
Als het een grote roofvis is,
kan hij gisteren nog langs Fukushima zijn gezwommen.
We weten het niet.
Weinig mensen realiseren zich
dat traceerbaarheid in de visserij
nooit verder gaat dan de jager die het wilde dier heeft gevangen.
Maar laat ons een stap terug doen
en bespreken waarom vis de beste voedselkeuze is.
Het is gezond,
het voorkomt hartziekten,
het levert belangrijke aminozuren
en vetzuren zoals Omega-3,
hierin verschilt het van bijna alle andere vleessoorten.
Behalve dat vis gezond is,
is het ook veel spannender en diverser.
Bedenk maar: de meeste veehouderij is nogal monotoon.
Koe is koe, schaap is schaap, varken is varken
en pluimvee -- kalkoen, eend, kip -- dat somt het wel zo'n beetje op.
Er worden 500 soorten vis gekweekt op dit moment.
Dat zie je niet terug in de schappen van westerse supermarkten,
maar dat is een ander punt.
En je kunt vis kweken op een hele gezonde manier
die goed is voor ons, goed voor de planeet en goed voor de vis.
Ik klink nogal geobsedeerd met vissen --
(Gelach)
Laat me uitleggen:
Mijn briljante partner en vrouw, Amy Novograntz en ik
raakten een paar jaar geleden betrokken bij aquacultuur.
We waren geïnspireerd door Sylvia Earle,
die de TED Prize won in 2009.
We hebben elkaar ontmoet op Mission Blue I bij de Galapagoseilanden.
Amy was daar als directeur van de TED Prize,
ik als ondernemer uit Nederland en bezorgde burger --
duikfanaat met een passie voor de oceanen.
Mission Blue heeft onze levens radicaal veranderd.
We werden verliefd,
trouwden
en bleven geïnspireerd,
we wilden echt iets doen aan oceaanbescherming --
iets blijvends,
iets dat een verschil zou maken,
iets dat we samen zouden kunnen doen.
We hadden geen idee dat dit ons naar de viskweek zou leiden.
Maar een paar maanden na deze boottocht
waren we bij een bijeenkomst van Conservation International
waar de directeur-generaal van WorldFish sprak over aquacultuur.
Hij vroeg een zaal vol milieubeschermers om zich hier niet meer van af te keren,
om zich te realiseren wat er gaande is,
en echt betrokken te worden.
Want aquacultuur is potentieel
precies wat onze oceanen en bevolking nodig hebben.
We waren verbijsterd, toen we de cijfers hoorden,
dat we niet al meer wisten over deze industrie,
en enthousiast over de kans om te helpen het juist aan te pakken.
Over cijfers gesproken --
op dit moment is de hoeveelheid vis die op de wereld wordt gegeten,
wilde vangst en kweekvis samen,
twee keer zo groot als de totale hoeveelheid rundsvlees
dat vorig jaar op aarde werd geproduceerd.
Alle vissersboten samen --
klein en groot, over de hele wereld --
produceren ongeveer 65 miljoen ton wilde vis en andere zeevruchten
voor menselijke consumptie.
Aquacultuur produceerde dit jaar, voor het eerst in de geschiedenis,
meer dan we halen uit wilde vangst.
Maar nu dit:
de vraag zal stijgen.
In de komende 35 jaar
zullen we nóg 85 miljoen ton nodig hebben om aan de vraag te voldoen.
Dat is bijna anderhalf keer zoveel
als we nu uit onze wereldzeeën vangen.
Een enorm getal.
We kunnen veilig aannemen dat dit niet uit de oceaan zal komen.
Het moet komen uit de viskweek.
En over kweken gesproken:
daar zijn hulpbronnen voor nodig.
Net zoals een mens moet eten om te groeien en te leven,
moet een dier dat ook.
Een koe moet acht tot negen pond voer eten
en bijna 8,000 liter water drinken
om slechts één pond vlees te maken.
Experts zijn het eens dat het onmogelijk is
om koeien te houden voor alle bewoners van deze planeet.
We hebben gewoon niet genoeg voer of water.
En we kunnen geen regenwouden blijven kappen.
En drinkwater -- planeet Aarde heeft maar een beperkte voorraad.
We hebben iets efficiënters nodig
om de mensheid in leven te houden op deze planeet.
Laten we dit eens vergelijken met de viskweek.
Je kunt een kilo vis kweken uit slechts één kilo voer --
afhankelijke van de soort zelfs minder.
Waarom?
Ten eerste: omdat vissen drijven.
Ze hoeven niet de hele dag de zwaartekracht te weerstaan, zoals wij.
En de meeste vis is koudbloedig,
ze hoeven zich niet warm te houden.
Vissen chillen.
(Gelach)
En ze hebben weinig water nodig.
Dat klinkt contra-intuïtief, maar zoals we zeggen:
het zwemt erin maar drinkt het nauwelijks.
Vis is de meest hulpbron-efficiënte bron van dierlijke proteïne voor de mens,
behalve insecten dan.
En sindsdien hebben we nog meer geleerd.
Bijvoorbeeld: bovenop de 65 miljoen ton
die jaarlijks wordt gevangen voor menselijke consumptie,
wordt nog 30 miljoen ton gevangen voor diervoeder,
vooral sardientjes en ansjovis voor de aquacultuurindustrie
die worden omgezet in vismeel of visolie.
Dat is gekheid.
65% van deze visserijen -- mondiaal -- worden slecht beheerd.
De grootste problemen van onze tijd zijn hiermee verbonden.
Het vernietigt onze oceanen.
Verschrikkelijke slavernij is ermee in verband gebracht.
Recent publiceerde Stanford een artikel
dat beschreef dat als 50% van de wereld-aquacultuurindustrie
zou stoppen vismeel te gebruiken, onze oceanen gered zouden zijn.
Denk daar eens even over na.
We weten dat de oceanen nog veel meer problemen hebben.
Er is vervuiling, verzuring, vernietiging van koraalriffen, enzovoorts.
Dit benadrukt de invloed van onze visserijen
en hoe verbonden alles is.
Visserijen, aquacultuur, ontbossing,
klimaatverandering, voedselzekerheid, enzovoorts.
In de zoektocht naar alternatieven
is de industrie massaal teruggekeerd
naar plantaardige opties, zoals soja,
industrieel kippenafval, bloedmeel uit slachthuizen, enzovoorts.
We begrijpen waar deze keuzes vandaan komen,
maar het is niet de juiste aanpak.
Het is niet duurzaam,
het is niet gezond.
Wel eens een kip op de zeebodem gezien?
Natuurlijk niet!
Als je zalm alleen soja voert,
ontploft hij letterlijk.
Zalm is een carnivoor
en kan soja niet verteren.
Viskweek is verreweg de beste vorm van dierhouderij
beschikbaar voor de mens.
Met het had een hele slechte reputatie.
Er was excessief gebruik van chemicaliën,
virussen en ziekten die oversloegen op wilde populaties,
verwoesting van ecosystemen en vervuiling,
ontsnapte vis die zich voortplantte met wilde vis
waardoor de genetische poel werd aangetast,
en natuurlijk, zoals ik net noemde,
niet-duurzame voedingsingrediënten.
Gezegend was de tijd
toen we gewoon konden genieten van onze maaltijd
wat het ook was.
Als je het weet, dan weet je het.
Je kunt niet meer terug. Dat is niet leuk.
We hebben een transparant voedselsysteem nodig waar we op kunnen vertrouwen,
dat gezond voedsel produceert.
Het goede nieuws is
dat decennia aan ontwikkeling en onderzoek
hebben geleid tot vele technologieën en kennis
waardoor we het veel beter kunnen doen.
We kunnen nu vis kweken zonder deze problemen.
Ik denk aan agricultuur voor de Groene Revolutie --
we bevinden ons nu bij aquacultuur en de Blauwe Revolutie.
Nieuwe technologieën betekenen
dat we nu volledig natuurlijk voer kunnen produceren,
met een minimale voetafdruk,
die bestaat uit microbes, insecten, zeewier en micro-algen.
Gezond voor de mens,
gezond voor de vis,
gezond voor de planeet.
Microben, bijvoorbeeld,
kunnen een perfect alternatief zijn voor hoogwaardig vismeel -- op schaal.
Insecten zijn --
ten eerste perfect voor recycling,
want ze worden gekweekt op voedselafval,
maar ten tweede -- denk aan vliegvissen
en je weet hoe logisch het is om ze te gebruiken als visvoer.
Je hebt geen grote stukken land nodig
en je hoeft geen regenwouden te kappen.
Microben en insecten produceren netto zelfs water.
Deze revolutie begint nu,
hij hoeft alleen nog op te schalen.
We kunnen nu meer soorten kweken dan ooit tevoren,
onder gecontroleerde, natuurlijke omstandigheden.
Dit levert blije vis op.
Ik stel me bijvoorbeeld een gesloten systeem voor
dat efficiënter werkt dan insectenkweek,
waar je gezonde, blije, heerlijke vis kunt produceren,
met weinig tot geen afvalwater,
bijna geen energie- of watergebruik,
en natuurlijk voer met een minimale voetafdruk.
Of een systeem waarin je tot 10 soorten naast elkaar kweekt,
levend van elkaar,
zoals in de natuur.
Je hebt maar weinig voer nodig,
een hele kleine voetafdruk.
Denk bijvoorbeeld aan zeewier dat groeit in het afvalwater van vis.
Geweldige technologieën steken overal ter wereld de kop op.
Van alternatieven om ziekten te bestrijden,
zodat we geen antibiotica of chemicaliën meer nodig hebben,
tot automatische doseersystemen die doorhebben of de vissen honger hebben,
zodat je op voer bespaart en minder vervuiling veroorzaakt.
Softwaresystemen die data van kwekerijen verzamelen
zodat we kweekpraktijken kunnen verbeteren.
Er gebeuren echt gave dingen overal ter wereld.
En vergis je niet: al deze dingen zijn mogelijk
tegen kosten concurrerend met wat een kweker nu uitgeeft.
Binnenkort is er voor niemand een excuus om niet het juiste te doen.
Iemand moet de verbindingen leggen
en deze ontwikkelingen een flinke trap onder de kont geven.
Dat is waar wij de laatste jaren aan hebben gewerkt
en waar wij de komende tijd samen aan moeten werken:
alles opnieuw bedenken
vanuit een holistische blik op de hele waardeketen.
Al deze dingen verbinden over de wereld,
samen met geweldige entrepreneurs
die willen delen in een collectieve visie.
De tijd is gekomen om deze industrie te veranderen
en een duurzame kant op te duwen.
Deze industrie is nog jong
en heeft groei in het verschiet.
Het is een grote taak, maar niet zo vergezocht als je denkt.
Het is mogelijk.
We moeten de druk van de oceaan af nemen.
We willen goed en gezond eten.
En als we een dier eten,
moet dat dier gezond en gelukkig hebben geleefd.
We moeten onze maaltijd kunnen vertrouwen,
lange levens leiden.
En dit geldt niet alleen voor mensen in San Francisco of Noord-Europa --
dit geldt voor ons allemaal.
Zelfs in de armste landen
gaat het niet alleen om geld.
Mensen verkiezen iets dat vers en gezond is en dat ze kunnen vertrouwen
boven iets dat van ver komt en waar ze niets over weten.
We zijn allemaal hetzelfde.
Er komt een dag
dat mensen zich realiseren -- nee: eisen -- dat de vis op hun bord
goed en gezond gekweekt is, en met minder geen genoegen nemen.
Jullie kunnen dit helpen versnellen.
Stel vragen als je vis bestelt.
Waar komt mijn vis vandaan?
Wie heeft hem gekweekt?
Wat heeft hij gegeten?
Informatie over waar je vis vandaan komt en hoe het geproduceerd is,
moet veel makkelijker beschikbaar worden.
En consumenten moeten druk zetten op de aquacultuurindustrie
om de juiste keuze te maken.
Dus iedere keer dat je bestelt:
vraag om details
en laat zien dat je geeft om wat je eet
en wat je krijgt.
En uiteindelijk zullen ze luisteren
en daar zullen we allemaal van profiteren.
Dank jullie wel.
(Applaus)