Ձեռքերը քրտնում են,
սիրտն արագ է զարկում,
ստամոքսը կծկվում է:
Չեք կարող օգնություն կանչել:
Ոչ միայն այն պատճառով, որ կոկորդը չափազանց սեղմված է շնչելու համար,
այլև ամոթալի է:
Ո´չ, դուք չեք հետապնդվում հրեշի կողմից,
դուք ելույթ եք ունենում հանդիսատեսի առջև
ճակատագիր, որ մահից էլ սարսափելի է:
Օրինակ մահացած ժամանակ ոչինչ չեք զգում,
իսկ բեմի վրա վախ եք զգում:
Սակայն, վաղ թե ուշ, բոլորս էլ ստիպված ենք լինում
մարդկանց առջև ելույթ ունենալ,
ուրեմն անհրաժեշտ է փորձել ու հաղթահարել այն:
Սկզբում եկեք հասկանանք, թե ինչ է բեմական վախը:
Մարդիկ՝ սոցիալական կենդանիները,
ի բնե անհանգստանում են իրենց համբավի մասին:
Հանդիսատեսի առջև ելույթ ունենալը կարող է սպառնալ դրան:
Խոսելուց առաջ անհանգստանում եք.
«Իսկ եթե մարդիկ կարծեն, որ ես անտանելի եմ և ապուշ»:
Ապուշի տպավորություն թողնելու վախը
վտանգի արձագանք է,
որ գալիս է ուղեղի պարզագույն հատվածի կողմից,
որը շատ դժվար է կառավարել:
Դա «պայքար կամ փախուստ» բնազդն է,
ինքնապաշտպանական գործընթաց, որ նկատվում է մի շարք կենդանիների մոտ,
որոնք, սակայն, բեմից ելույթ չեն ունենում:
Բայց մենք փորձառու գործընկեր ունենք
հուզմունքի ուսումնասիրման գործում:
Չարլզ Դարվինը փորձարկել է «պայքար կամ փախուստ» բնազդը
Լոնդոնի կենդանաբանական այգում օձերի ցուցահանդեսի ժամանակ:
Նա իր օրագրում գրել է.
«Իմ կամքն ու դատողությունն անզոր էին երևակայելու
երբևէ չզգացած վախս»:
Նա եզրակացրեց, որ իր վարքը
հնուց եկած արձագանք է, որի վրա չեն ազդել
ժամանակակից քաղաքակրթության նրբությունները:
Այսինքն՝ սառը դատող ժամանակակից ձեր ուղեղի համար,
դա ելույթ ունենալն է:
Ուղեղի մնացած հատվածի համար՝
կառուցված ջունգլիների օրենքին համապատասխան,
երբ ընդունում եք
ելույթը տապալելու հավանականությունը,
ժամանակն է փախչել փրկվելու համար
կամ պայքարել մինչև մահ:
Ուղեղի ենթատեսաթումբը, որ առկա է բոլոր ողնաշարավորների մոտ,
հիպոֆիզից արտազատում է
ԱԿՏ (ադրենոկորտիկոտրոպ)հորմոնը՝
մակերիկամային արտազատուկ արձակելով
արյան մեջ:
Վիզը ջղաձգվում է, մեջքը՝ կորանում:
Ոտքերն ու ձեռքերը դողում են,
մինչդեռ մկանները հարձակման են պատրաստվում:
Քրտնում եք:
Արյան ճնշումը բարձրանում է:
Մարսողական համակարգը խափանվում է՝
առավելագույնս դարձնելու սնուցող նյութերի
ու թթվածնի մատակարարումը դեպի մկաններ ու կենսական օրգաններ,
այսպիսով՝ բերանում չորություն է առաջանում ու հուզմունք է նկատվում:
Բիբերը լայնանում են,
դժվարանում է մոտիկից որևէ բան կարդալը,
ինչպես օրինակ ձեր գրառումները,
սակայն, հեշտանում է մեծ հեռավորության դեպքում:
Հենց այսպես է դրսևորվում բեմական վախը:
Ինչպե՞ս ենք պայքարում դրա դեմ:
Նախ և առաջ, հեռանկար:
Պատճառը մեր գլխում չէ:
Դա ողջ օրգանիզմի բնական, հորմոնալ արձագանքն է
ինքնուրույն աշխատող անկախ նյարդային համակարգի կողմից:
Եվ ժառանգականությունը մեծ դեր է խաղում սոցիալական վախի հարցում:
Ջոն Լենոնը հազարավոր կենդանի կատարումներ է ունեցել:
Ամեն անգամ ելույթից առաջ նա սրտխառնոց էր ունենում:
Որոշ մարդիկ ի բնե
մեծ վախ են զգում հրապարակավ ելույթ ունենալիս:
Քանի որ բեմական վախը բնական և անխուսափելի է,
կենտրոնացեք նրա վրա, ինչը կարող եք կառավարել:
Կատարելագործվե՛ք ՝
նախօրոք պարապելով
իրական ելույթի համար նախատեսված նման միջավայրում:
Ցանկացած առաջադրանքում վարժվելը ավելացնում է փորձառությունն
ու կրճատում տագնապը,
այսպիսով, երբ գալիս է հրապարակավ խոսելու ժամանակը,
դուք վստահ եք ձեր ուժերի և առաջադրված խնդրի լուծման վրա:
Սթիվ Ջոբսը կրկնում էր իր հայտնի ելույթները
հարյուրավոր ժամեր շարունակ՝
սկսելով մի քանի շաբաթ առաջ:
Եթե լավ գիտեք ձեր ասելիքը,
ապա հանդիսատեսի էներգիան ձեզ կփոխանցվի,
հակառակ դեպքում թույլ կտաք ենթատեսաթմբին ձեր մարմնին համոզել,
որ այն գիշատիչների ոհմակի համար նախաճաշ է դառնալու:
Բայց չէ՞ որ ողնաշարավոր ենթատեսաթումբը
միլիոնավոր տարիների ընթացքում ավելի շատ «փորձ» է ձեռք բերել քան դուք:
Անմիջապես բեմ բարձրանալուց առաջ,
անարդար խաղալու
և ուղեղին խաբելու ժամանակն է:
Ձեռքերը վեր ձգեք ու խորը շունչ քաշեք:
Սա կհանգստացնի
ձեր ենթաթումբը:
Սովորաբար բեմական վախը սաստկանում է հենց ելույթից առաջ,
այսպիսով, օգտագործեք այդ վերջին րոպեն ձգվելու և շունչ քաշելու համար:
Մոտենում եք բարձրախոսին, ձայնը պարզ է,
մարմինը՝ հանգիստ:
Լավ պատրաստված ելույթը համոզում է վայրի ամբոխին,
որ դուք հմայագերող հանճար եք:
Ինչպե՞ս:
Դուք չեք հաղթահարել բեմական վախը,
դուք յուրացրել եք այն:
Եվ անկախ նրանից,
թե որքան քաղաքակիրթ եք երևում,
ուղեղի մի մութ անկյունում,
դուք դեռ վայրի կենդանի եք,
հեռատես, ճարտարախոս վայրի կենդանի: