MBLEDHJA E THYESAVE EMËRUES TË NDRYSHËM
Na kërkohet që ti mbledhim 4/9 me 11/12 dhe ta shkruajmë përgjigjen tonë
si numër i përzier dhe pastaj ta thjeshtsojmë dhe ta shkruajmë përgjigjen tonë
si numër të përzier.
Pra, ja ku i kemi dy thyesa duke i mbledhur së bashku, por ne
i kemi emëruesit e ndryshëm.
Pra, kurdo që i mbledhni thyesat, e para çka duhet të bëni ju
është t'i shikoni emëruesit.
Nëse ata janë të njejtë, ju mund t'i mbledhni, por nëse janë të ndryshëm
si këtu, ju duhet t'i bëni ata që ta kenë të njejtin
emërues.
Pra, çka ne duhet të bëjmë është që ta gjejmë një numër i cili pjestohet me 9 dhe 12
dhe ai do të jetë emëruesi ynë
i përbashkët dhe do ta shihni se pse edhe 9-shi edhe 12-shi duhet që të
pjestohen në të.
Pra le të mendojmë se cili është ai numër dhe janë dy
mënyra për ta gjetur atë që do ta mund ta quanim
shumëfishi më i vogël i përbashkët, shumëfishi më i vogël i 9
dhe 12, i cili është përbashkët.
Një mënyrë është që disi të shiqohen shumëfishet e 9 dhe
të shiqohet nëse ndonjëri prej tyre është i pjestueshëm me 12.
Kështu, nëse filloni me 9-- mund ta bëjmë këtu.
Pra e keni 9, ky nuk është i pjestueshëm me 12.
18 nuk është i pjestueshëm me 12.
27 nuk është i pjestueshëm me 12.
36, mirë, ky është i pjestueshëm me 12.
Kjo është 12 here 3.
Pra 9 shkon në 36 dhe 12 shkon në 36.
Pra çka ne duam të bëjmë është ta shkruajmë emëruesin e përbashkët.
Kështu ne do të shkruajmë 4/9 si diçka mbi 36, dhe ne
do të shkruajmë 11/12 si diçka mbi 36.
Tash, për ta kthyer 9 tuaj në 36, ju duhet
që ta shumëzoni atë me 4, në rregull?
9 here 4 është baraz me 36.
Tash, ju nuk mundeni ta shumëzoni me 4 vetëm emëruesin .
Ju gjithashtu duhet ta shumëzoni edhe numruesin me të njejtin numër.
Pra nëse e shumëzoni numëruesin me 4, e keni 4
here 4 bëjnë 16.
Pra 4/9 është plotësisht e njejta gjë si 16/36.
Nëse donit që këtë ta thjeshtëzoni në 4/9, ju i pjestoni
edhe numëruesin edhe emëruesin me 4.
Tash, e bëjmë të njejtën gjë këtu.
36, 12 here 3, pra e shumëzojmë 12 me 3 për të fituar 36.
Mirë, po e bëmë këtë me emëruesin, duhet ta
bëjmë edhe me numëruesin, pra 11 here 3 bëjnë 33.
Andaj mu ashtu, ne tani kemi rishkruar secilën prej
thyesave ashtu që ta kenë emëruesin e përbashkët.
Emëruesi i përbashkët i tyre është 36.
Pra, tani jemi gati për t'i mbledhur.
Nëse i mbledhni këto dyja, do të kemi 36, sepse ne jemi duke
i konsideruar paksa si pjesë të 36 ose thyesa të 36, dhe
pastaj kemi 16 plus 33 te numëruesi.
Më lejoni që ta shkruaj.
16 plus 33 te numëruesi.
Dhe, 16 plus 33 bëjnë sa?
6 plus 33 do të bënin 39 dhe pastaj e keni
edhe një 10-she, andaj bëjnë 49.
Pra, është barazi me 49/36
Tash, a mund ta thjeshtëzojmë këtë?
49, është 7 në katror, andaj e ka 1, 7 dhe 49 si faktorë të tij.
Kjo ka 1-- i ka plot numra, por nuk është
i pjestueshëm me 7, andaj kjo në të vërtetë është në formën më të thjeshtë, por
kjo thyes e parregullt.
Numëruesi është më i madh se emëruesi.
Andaj ta shkruajmë si thyes të thjeshtë.
Për ta bërë këtë, ne e pjestojmë 49 me 36.
36 shkon në 49 sa here?
Mirë, ai shkon vetëm një here, andaj është baras me 1.
Dhe sa do të jetë mbetja?
Nëse 36 shkon në 49 një here, ose 1 here 36 është 36,
atëherë mbetja është 13 për të arritur deri te 49.
Pra, është 1 dhe 13/36.
Dhe ju mund ta bëni këtë me dorë, nëse doni?
Do të thoni 36 në 49.
36 shkon në 49 një herë.
1 here 36 bëjnë 36 dhe pastaj e zbritni.
9 minus 6 bëjnë 3.
4 minus 3 bëjnë 1.
Dhe e kni mbetjen e 13.
Pra, kjo është përgjigja juaj: 1 e 13/36.
MBLEDHJA E THYESAVE ME EMËRUES TË NDRYSHËM