ამის მარჯვნივ აქ არის სურათი აერობუსის A380 საჰაერო ხომალდის
და დავინტერესდი
რამდენი ხანი სჭირდებოდა ამ საჰაერო ხომლადს ასაფრენად?
და დავინახე მან აკრიფა სიჩქარე
და ნაბიჯები რაც მივიღე იყო 280კმ/სთ
და რომ მქონოდა ეს სიჩქარე
ასევე ჩვენ განვსაზღვეთ მიმართულება
არა მაგნიტუდა
ასე რომ მიმართულება არის ასფრენი გზის მამართულება
ეს იქნება დადებითი მიმართულება
როცა ვსაუბრობთ აჩქარებაზე
ჩვენ ვუშვებთ მას ამ მიმართულებაზე
მიმართულება,რომელიც მიმეღრთება ქვემოთ ასაფრენ ბილიკზე
და აგრეთვე ვუყურებ მის შუშებს
და ამარტვიებს ცოტათი ჩემთვის
რადგან მას არ ექნება წმინდა
მუდმივი აჩქარება
მაგრამ მხოლოდ ვთქვათ
ამ მომენტიდან,როცა პილოტი ამბობს
"ჩვენ ავფრიდებით" როცა ის საბოლოოდ აფრინდება
მას აქვს მუდმივი აჩქარება
მის ძრავებს შუძლიათ უზრუნველყონ მუდმივი აჩქარება
აჩქარება 1.0 მ/წმ ყოველ წამში
ყოველი წამის შემდეგ
მას შეუძლია გააგრძელოს ერთი m/s–ით უფრო ჩქარა
ვიდრე მიდოდა
წამის გასაწყისში
ან სხვა მხრივ რომ დავწეროთ ეს არის
1.0 მ/წმ ყოვე წუთში
რომელიც აგრეთვე დაწერილია როგორც:
1.0 მ/წმ ^2 (კვადრატში)
აღმოვაჩინე ეს როგორც ცოტათი მეტი ინტუიციური
უფრო წმინდა დასაწერად
მოდით გამოვხატოთ
პირველი რამ
,რომ ჩვენ ვცდილობთ ვუპასუხოთ არის:
რამდენი დასჭრიდა ასაფრენად საბოლოოდ?
ეს არის კითხვე,რომელზედაც ვცდილობთ პასუხის გაცემას
და ვპასუხობთ ამას,
საბილოოდ ჩემი გონებას
უნდა საბოლოოდ მიიღოს სწორი ერთეული
აქვე
ჩვენ გვაქვს ჩვენი აჩქარება
მეტრების და წამების თვალსაზრისით
ან წამების კვადრატებით
და ავქე
ჩვენ გვაქვს ჩვენი აფრენის სიჩქარე
კილომეტრებისა და საათების თვალსაზრისით.
მოდით გადავაკეთებ
ეს აფრენის აჩქრაბა მ/წმ–ში
და შემდეგ ის შეიძლება გამარტივდეს
პასუხობს კითხვას
ასე რომ,თუ გვაქვს 280 კმ/სთ
როგორ გადვაქციოთ ეს მ/წმ–ში?
მოდი გადავაქციოთ ეს კმ/სთ პირევლად
ჩვენ გვინდა თავიდან მოვიცილოთ "საათები"
და საუკეთეოს გზა ამის გაკეთებისა
თუ გვაქვს "საათები"
მნიშვნელში
ჩვენ გვინდა "საათები" მრიცხველში
და ჩვენ გვინდა"წამიი" მნიშვნელში
და რა უნდა გავამრავლოთ ჩვეენ რაზე?
ან რა უნდა ჩავსვათ წინ
"საათებისა:" და " წამები"?
1 საათში არის 3600 წამი
60 წამი წუთში
60 წუთი საათში
და ასე რომ 1 დიდი ნაწილი ამისა
ტოლია 3600 უფრო პატარა ერთეულის
და ჩვენ შეგვიძლია გავამრავლოთ ეს
და თუ ჩვენ გავაკეთებთ ამას
"საათები" გაქრება
და მივიღებთ 280 გაყოფილი 3600 ზე
კილომეტრი წამიში
მაგრამ რაც მინდა გავაკეთო მათემატიკურად ეხლავე
მოდით ვისაუბროთ
კილომეტრიდან მეტრამდე
კიდევ ერთხელ
გვაქვს კილომეტრები მრიცხველში
გვინდა კილომეტრები ეხლა მნიშვნელში
ასე რომ ისინი გაქრნენ
და გვინდა მატრები მრიცხველში
და რა არის უფრო მცირე ერთეული?
ეს არის მეტრები და გვაქვს 1000 მეტრი
ყოველი 1 კილომეტრისათვის
და როცა ამრავლებთ ამას
კილომეტრები გაქრება
და დაგრჩებათ
280 ჯერ 1000 მეტია 3600–ზე
და ერთეული რომელიც დაგვრჩა არის
მეტრი წამებში
ვღებულობ ჩემს სისწორეს TI –85
და ვითვლი ამას
მაქვს 280 ჯერ 1,000
რომელიც აშკარად არის 280,000
მაგრამ მოდით გავყოფ ამას 3600–ზე
და ის მომცემს მე77.7 გამეორებით
და ის მსგავსია იმისა მე მაქვს 2 მნიშვნელოვანი ციფრი
თითოეული ამ თავდაპირველისათვის
მაქვს 1.0 აქ
არა 100% აშკარად რამდენი
მნიშვნელოვანი ციფრი მაქვს აქ
იყო ეს სათვალე ირგვლივ
არა უახლოეს 10 კილომეტრისა
ან იყო ზუსტად 280კმ/სთ–ში?
ვიყოთ დაცულად
ვუშვებ,რომ ის მოძრაობდა
უახლოესი 10 კილომეტრის მანძილზე
მხოლოდ გავქვს 2 მნიშვნელოვანი ციფირ აქ
ჩვენ მხოლოდ გვაქვს 2 მნიშვნელოვამი ციფირ
ჩვენს პასუხში
ჩვენ მოძრაობთ 78 მ/წმ ის ირგვლივ
ის იქნება 78მ/წმ
რაც არის სწრაფი
ამისათვის ასაფრენად
ყოველი წამი რომლითაც მიდის
მას აქვს სამოძრაოდ 78 მეტრი
უხეშად 3/4 სიგრძე ფეხბურთის მოედნისა
ყოველ წამში
მაგრამ ეს არ არის რისთვისაც ვცდილობთ ვუპასუხოთ
ჩვენ ვცდილობთ ვთქვათ რამდენი ხანი
დასჭირდება ასაფრენად?
ჩვენ შეგვიძლია გავაკეთოთ ჩვენი აზროვნებით
თუ იფიქრებთ მასზე
აჩქარება არის 1 მ/წამში
რომელიც გვეუბნება
ყოველი წამის შემდეგ
ის იქნება 1მ /წმ–ით სწრაფი
თუ დაიწყებთ 0 აჩქარებით
და 1 წამის შემდეგ
ის წავა 1მ/წმ–ით
2 წუთის შემდეგ
ის წავა 2მ/წმ–ით
3 წუთის შემდეგ
ის წავა 3 მ/წმ–ით
რამდენ ხანში მიიღებს ის 78 მ/წმ–ს?
ის მიიღებს 78 წამში
მას დასჭირდება 78 წამი.ან
წუთი და 18 წამი
და განვასხვავოთ ეს
ჩვენი განმარტებით აჩქარებისა
ვსაუბრობთ
გავიხსენოთ აჩქარება
რომელი არის ვეწოქტირის სიდიდე
და ყველა მიმართულება
რაზეც ჩვენ ვსაუბრობთ ეხ
არიან მიმართული
ამ ასაფრენი ბილიკი მიმართულებით
აჩქარება ტოლია
სიჩქარის ცვლილების ფარდობა დროის ცვლილებასთან
და ვცდილობთ გადავჭრათ
რამდენი დრო დასჭირდება მას
ან დროის ცვლილებისათვის
მოდით გავაკეთოთ ეს
გავამნრავლოთ ორივე მხარე
დროის ცვილებაზე
მიიღევთ Δt * აჩქარება
ტოლია
სიჩქარის ცლილებისა
და რომ გავიგოთ დროში ცვლილება
გავყოთ ორივე მხარე აჩქარებაზე
მიიღებთ დროში ცვლილებას
შემიძლია ქვევით გადავიდე
მაგრმა მინდა მხოლოდ გამოვიყენო ყველა ეს
უმოძრაობა რაც მე მაქვს აქ
მაქვს ცვლილება დროში
ტოლია
ცვლილებას სიჩქარეში
გაყოფილი აჩქარებაზე
და ამ სიტუაცუაში
რა არის ჩვენი სიჩქარის ცვლილება?
ჩვენ ვიწყებთ სიჩქარით
ან ჩვენ ვიწყებთ
0მ/წმ აჩქარებით
და ჩვენ ვიღებთ 78 მ.წმ
ჩვენი ცვლილება სიჩქარეში არის
78მ/წმ
ეს ტოლია
ჩვენი სიტუაციის
78 მ/წმ არის ჩვენი ცვლილება სიჩქარეში
ვიღებ ბოლო სიჩქარეს
78მ/წმ
დავაკლებ
საწყისი სიჩქარიდან
რომელიც არის 0მ/წმ
და მიიღებთ ეს
გაყოფილი აჩქარებაზე
გაყოფილი 1მ/წმ
ან 1მ/წმ ^2 (კვადრატზე)
ამ რიცხვენის ნაწილი არის უფრო ადვილი
გაქვთ 78 გაყოფილი 1–ზე
რომელიც არის 78
და შემდეგ ერთეული,რაც გავქს:
მეტრი წამში
და შემდეგ თუ გაყოფ მ/წმ^2–ზე
ეს არის იგივე რამ რაც გამრავლება
წამის კავდრატზე მეტრში
სწორია?
რამის გაყოფა არის იგივე რამ
როგორ გამრავლება მის შექცეულ სიდიდეზე
და შეგიძლიათ გააკეთოთ იგივე რამ ერთეულებთან
და შემდეგ ვნახავთ
მეტრები გაქრება
და შემდეგ წამები^2 წამებზე
დაგრჩებით წამებთან
კიდევ ერთხელ მივიღეთ 78 წამი
ცოტათი მეტი წუთი ამ რაღაცის მისაღებად.