Który z tych produktów ma najmniej węglowodanów?
Bułka?
Miseczka ryżu?
A może napój gazowany?
To podchwytliwe pytanie.
Choć pewnie różnią się ilością tłuszczów, witamin i innych składników odżywczych,
pod względem węglowodanów, są bardzo podobne.
Więc jakie ma to właściwie znaczenie dla twojej diety?
Po pierwsze, węglowodany to wielocząsteczkowe substancje odżywcze,
które są przez organizm rozkładane na cukry.
W zależności od struktury, węglowodany dzielimy na proste i złożone.
Tak wyglądają cukry proste, inaczej monosacharydy.
Do tej grupy należą glukoza, fruktoza i galaktoza.
Po połączeniu dwóch monosacharydów, powstają disacharydy,
laktoza, maltoza czy sacharoza.
Natomiast węglowodany złożone,
składają się z trzech lub więcej połączonych cząsteczek cukrów prostych.
Te zawierające od 3 do 10 cukrów
to oligosacharydy.
Gdy jest ich ponad 10, to już polisacharydy.
Podczas trawienia
organizm rozkłada węglowodany złożone,
na ich budulec, węglowodany proste,
które są źródłem energii dla komórek.
Po zjedzeniu produktów bogatych w węglowodany,
poziom cukru we krwi, zwykle około łyżeczki, rośnie.
Jednak układ pokarmowy nie reaguje tak samo na wszystkie węglowodany.
Weźmy skrobię i błonnik,
należące do polisacharydów
i pochodzenia roślinnego,
złożone z setek a nawet tysięcy połączonych monocukrów,
jednak różniące się połączeniami,
co zmienia ich wpływ na twój organizm.
W skrobiach, magazynowanych dla energii w korzeniach i nasionach roślin,
cząsteczki glukozy połączone są wiązaniami alfa,
których większość jest łatwo rozdzielana przez enzymy układu pokarmowego.
W błonniku, cząsteczki cukrów prostych połączone są wiązaniami beta,
których organizm nie potrafi rozłożyć.
Błonnik może również blokować rozkład niektórych skrobi,
w wyniku czego powstaje skrobia oporna.
Żywność bogata w skrobię, jak krakersy czy biały chleb,
trawi się łatwo,
szybko uwalniając duże ilości glukozy do krwi,
jak po wypiciu napoju gazowanego bogatego w glukozę.
Te produkty mają wysoki indeks glikemiczny,
czyli znacznie podnoszą poziom cukru we krwi.
Napoje gazowane i biały chleb mają podobny indeks glikemiczny,
bo mają zbliżony wpływ na poziom cukru we krwi.
Po zjedzeniu bogatych w błonnik warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych,
wyrzut glukozy do krwi jest spowolniony przez nietrawione wiązania beta.
Te produkty mają niższy indeks glikemiczny,
a najniższy mają jajka, sery i mięsa.
Kiedy cukier dostaje się z układu pokarmowego do krwiobiegu,
organizm zaczyna dostarczać go do tkanek,
gdzie jest przetwarzany i używany jako źródło energii.
Insulina, hormon syntetyzowany w trzustce,
jest odpowiedzialna za regulację poziomu cukru we krwi.
Po posiłku, poziom cukru we krwi rośnie
i następuje wyrzut insuliny do krwi.
Glukoza wnika do komórek mięśniowych i tłuszczowych
i zaczyna się przetwarzanie cukru na energię.
Stopień, do którego insulina obniża poziom cukru we krwi,
pomaga zrozumieć pojęcie wrażliwości insulinowej.
Im bardziej dawka insuliny obniża poziom cukru we krwi,
tym wyższa wrażliwość insulinowa.
Spadek wrażliwości insulinowej powoduje insulinooporność.
Trzustka dalej produkuje insulinę,
jednak komórki, zwłaszcza mięśniowe, coraz słabiej na nią reagują,
przez co poziom cukru we krwi nie obniża się,
a poziom insuliny ciągle wzrasta.
Długotrwałe spożywanie dużej ilości węglowodanów
może być przyczyną insulinooporności,
a to, jak twierdzi wielu naukowców,
prowadzi do poważnego schorzenia zwanego zespołem metabolicznym.
Do jego objawów zaliczamy,
wysoki poziom cukru we krwi,
zwiększony obwód talii,
i wysokie ciśnienie.
To zwiększa ryzyko powstawania takich schorzeń
jak choroby układu krążenia,
i cukrzyca typu 2.
Ich występowanie na świecie gwałtownie wzrasta.
Już 32% populacji USA cierpi na zespół metaboliczny.
Wróćmy zatem to twojej diety.
Słodkie czy nie, cukier to cukier,
a nadmiar węglowodanów może być problemem,
więc może następnym razem zrezygnujesz
z tej kanapki z makaronem, sushi, pitą, burrito, pączkiem i burgerem.