Hiç yüzme havuzunda rahat ve sıcacık
sürüklenirken şöyle düşündünüz mü?
"Adamım, astronot olmak harika olurdu!
Uzayda uçarsın, Dünya'ya bakarsın ve bu gibi şeyler.
Çok harika olurdu!"
Aslında böyle değil.
Eğer uzaydaysanız, Dünya'yı dolaşıyorsunuz:
Buna serbest düşüş denir.
Aslında Dünya'ya doğru düşüyorsunuz.
Bir anlığına şunu düşünün: Eğer bir lunapark treninde
tepeye çıkıyorsanız, bu hissi hissedersiniz, yani, "Vay be!"
Yalnızca Dünya'yı dolaştığınız
zaman boyunca bunu yapıyorsunuz,
iki, üç, dört saat, gün.
Ne kadarsa, değil mi?
Turlama nasıl işler?
Isaac Newton'dan bir sayfaya bakalm.
Bu fikri, küçük bir akıl deneyi vardı:
Bir top alırsınız,
bir tepenin tepesine koyarsınız.
Eğer topu atarsanız,
biraz uzağa gider.
Ama daha hızlı atarsanız,
Dünya'nın eğimini biraz geçecek şekilde
inecek kadar uzağa iner.
Gerçekten çok ama çok hızlı attığınızı düşünün,
Dünya'nın çevresinde dolanır
ve geri dönerdi -- bom! -- ve sizi arkadan vururdu veya böyle bir şey.
Şimdi geriye doğru gidelim ve sizi Dünya'nın
Kuzey Kutbu üzerinde bir uyduya koyalım
ve kuzeyin yukarıda olduğunu düşünün.
Düşüp Dünya'ya çarpacaksınız.
Ama yanlarda aslında daha hızlı düşüyorsunuz.
Yani düşerseniz,
yanlış düşeceksiniz.
Dünya'nın kenarına doğru kayacaksınız, düşerek
ve orada Dünya sizi yanlardan geriye doğru çekiyor.
Yani geriye çekiyor ve siz düşüyorsunuz
ve Dünya'yı yine kaçırıyorsunuz, şimdi de Dünya'nın altındasınız.
Dünya sizi kendine çekecek ama hâlâ yanlarda hareket ediyorsunuz.
Yani tekrar Dünya'yı kaçıracaksınız.
Şimdi Dünya'nın diğer tarafındasınız, yukarı hareket ediyorsunuz
ve Dünya sizi kenarlara çekiyor.
Yani kenarlara düşeceksiniz
ama yukarı hareket edip hedefi kaçıracaksınız.
Şimdi tekrar Dünya'nın tepesindesiniz, Kuzey Kutup üzerinde
yandan gidiyorsunuz ve düşüyorsunuz
ve evet -- tahmin ettiniz.
Kaçırmaya devam edeceksiniz, çünkü çok hızlı hareket ediyorsunuz.
Astronotlar bu şekilde Dünya'yı dolanıyor.
Dünya'ya doğru düşüyorlar
ama her zaman kaçırıyorlar ve bu yüzden hep düşüyorlar.
Düşüyor gibi hissediyorlar, yani bunu umursamamanız lazım.
Yani teknik olarak, yeteri kadar hızlı koşup tökezlerseniz,
Dünya'yı kaçırabilirdiniz.
Ama büyük bir sorun var.
Önce saniyede sekiz kilometre ile gideceksiniz.
Bu saatte 28.968 km,
Mach 23'ün üzerinde!
İkinci sorun:
Bu kadar hızlı gidiyorsanız,
evet, Dünya'yı dolaşıp geldiğiniz yere geri dönersiniz
ama yolda çok hava var,
çok az insan ve cisim.
Yani atmosfer sürtünmesinden yanardınız.
Yani bunu tavsiye etmem.