Bu hayvanların ortak özellikleri ne?
Düşündüğünüzden çok daha fazlası.
5000'den fazla diğer tür gibi, onlar da memeliler
yani memeliler sınıfına aitler.
Tüm memeliler omurgalı hayvanlardır yani sırtlarında omurga bulundururlar.
Ancak memeliler, diğer omurgalılardan
bazı özellikleriyle farklıdır.
Sıcakkanlılık,
kıl yada kürk,
akciğerleriyle nefes alma yetenekleri
ve yavrularını sütle beslemek gibi.
Tüm bu ortak özelliklerine rağmen
bu varlıklar kendi aralarında biyolojik farklılıklar içerebilirler.
Bunların en göze çarpanıysa doğum yapma şekilleridir.
Hadi memelilerin en tanınmışı olan plasentalı memelilerle başlayalım.
Bu grup insanları,
kedileri,
köpekleri,
zürafaları
ve hatta dünyanın en büyük hayvanı olan mavi balinayı kapsıyor.
Plasentaları -kan bakımından zengin dokudan oluşan katı bir disk-
gelişmekte olan embriyoyu desteklemek için dölyatağına bağlanır.
Plasenta hamilelik sürecince yavruyu hayatta tutan şeydir.
Annenin kan stoğuna direk bağlı olup,
göbek kordonu aracılığıyla yavrunun vücuduna
besin ve oksijen taşır.
Hem de yavrunun atıklarını dışarı çıkartır.
Plasentalı memeliler diğer memelilere göre anne karnında daha uzun süre kalabilirler.
Örneğin yavru mavi balinalar annelerinin karnında neredeyse bir yıl kalırlar.
Plasenta yavruyu, doğuma yani
göbek kordonunun koptuğu
ve yavrunun kendi solunum
dolaşım
ve boşaltım sistemlerini kullanmaya başladığı ana kadar hayatta tutar.
Yaklaşık 7m uzunluğundaki yeni doğmuş canlının yüzme yeteneği vardır.
Gelecek altı ayını,
annesinin yağlı ve yoğun sütünden günde 225 litre içerek geçirecek.
Bu arada Avusturalya'da memelilerin ikinci türü olan keseli memelileri
bulabilirsiniz.
Keseli yavrular doğduklarında o kadar hassas ve küçüklerdir ki
gelişimlerine annelerinin keselerinde devam etmek zorundadırlar.
Dünyanın en küçük keselilerinden biri olan keseli kedileri alalım,
doğduklarında sadece 18 miligram ağırlığındalardır
ki bu da yaklaşık 30 şeker tanesinin ağırlığına denktir.
Diğer bir keseli olan kanguruysa,
bir seferde jöleli bir şeker boyutunda yavrular doğurur.
Yavru annesinin üç vajinasının ortasına doğru sürünür.
Daha sonra yaklaşık 6 ila 11 ayını süt emerek geçireceği
keseye doğru tırmanmak zorundadır.
Yavru kanguru bu sıcak sığınaktan ayrıldıktan sonra bile
süt emmek için geri döner.
Bazen annesinin ilgilendiği üç yavrudan biridir.
Dişi bir kanguru aynı anda, bir tane rahminin içerisinde
diğeri kesesinde olmak üzere 2 yavru bulundurabilir.
Uygun olmayan şartlarda,
dişi kangurular hamileliklerini durdurabilirler.
Bu durumda iki farklı türde süt üretebilir.
Bir tanesi yeni doğmuş için
diğeriyse daha büyük yavrusu için.
Memeli kelimesi, memeden gelir
ki bu yanlış bir adlandırmadır.
Çünkü kangurular keselerindeki meme uçlarında süt üretseler de
aslında memeleri yoktur.
Tıpkı yavrulamanın üçüncü ve en garip çeşidini sunan tek delikli memeliler gibi.
Bir zamanlar yüzlerce tek delikli memeli türü vardı.
Şimdi ise sadece şu beşi var:
Dikenli karınca yiyenlerden dört tür ve ornitorenkler.
Tek delikli ismi bu hayvanların
tek delikli olan borularından geliyor. Bu boruyu üremede,
boşaltımda
ve yumurtlamada kullanıyorlar.
Kuşlar,
sürüngenler,
balıklar,
dinazorlar
ve başkaları gibi
bu türler de doğurmak yerine yumurtluyor.
Yumurtaları yumuşak kabukludur
ve yavrular yumurtadan çıkınca annelerinin vücutlarındaki gözeneklerden süt emerler.
Ta ki kendilerini besleyebilecek boyuta ulaşana kadar.
Yumurtlamak ve diğer memelilerde olmayan bazı adaptasyonlara--
perdeli ayaklar,
gagalar,
ve erkeklerin ayaklarındaki zehirli çıkıntılar gibi-- rağmen
onlar gerçekten memeliler sınıfındalar.
Çünkü memelilerin belirleyici karakterlerini paylaşıyorlar
ve sınıfın diğer üyeleriyle evrimsel olarak bağlantılılar.
İster plasentalı olsun
ister keseli olsun
ister tek delikli
bu varlıklar ve doğum çeşitleri her ne kadar farklı olsalar da
binlerce yıl boyunca memeliler sınıfına yeni yaşam
ve çeşitlilik getirmede başarılı oldular.