İnsanların olmaktan kaçınmak adına neredeyse her şey yapacağı
küçük yaman bir kelime hakkında konuşmak için bugün buradayım.
Milyar dolarlık sektörler onun yarattığı korku ile besleniyor.
Su götürmez biçimde öyle olan bizler ise
onu çevreleyen amansız fırtınayla mücadele etmeye terk edildik.
Fark edeniniz oldu mu bilmem ama ben şişmanım.
(Kahkaha)
Yanlış anlaşılmasın zira bu "Biraz fazlam var o kadar"
ya da zararsız görünen bir tombulluk değil.
Ben daha havalı duran etine dolgun ya da balık etli tarzda dahi değilim.
Gelin hadi işi ballandırmayalım.
Ben "Şişko domates yarım kilo patates." boyutunda şişmanım.
Odadaki filin ta kendisiyim.
(Kahkaha)
Sahneye çıktığımda bazılarınız
"Oo şamata var" diye düşünmüş olabilir.
Ne de olsa şişmanların matrak olduğunu herkes bilir.
(Kahkaha)
"Bu öz güven nereden geliyor?" diye de düşünüyor olabilirsiniz
zira öz güvenli şişman bir kadın görülmüş şey değil.
Modayı takip eden dinleyicilerin aklından
bu elbisenin içinde ne muhteşem göründüğüm geçiyor olabilir.
(Tezahürat) (Alkış)
- çok teşekkürler! -
Bunun yanında bazılarınız ise
"Siyah daha zayıf gösterirdi." diye düşünmüş olabilir.
(Kahkaha)
Şeker hastalığım ya da partnerim var mı
akşam yediden sonra karbonhidrat tüketiyor muyum diye
bilinçli ya da bilinçsiz olarak merak etmiş olabilirsiniz.
(Kahkaha)
Dün akşam yediden sonra kendi tükettiğiniz karbonhidratların
ve spor salonu üyeliğinizi yenilemenin endişesine kapılmış olabilirsiniz.
Bu yargılar sinsice zarar verir.
Birey ve grupları hedef alabildikleri gibi
bunları kendimize karşı da yöneltebiliriz.
Bu düşünme tarzı "şişmanlık fobisi" olarak bilinir.
Bütün sistematik baskılar gibi bu fobi de
kapitalizm, ataerkillik ve ırkçılık gibi karmaşık yapılarla iç içedir.
Bu da meydan okumak bir yana, onu fark etmeyi zorlaştırır.
Şişman olmanın kötü, tembel, açgözlü,
sağlıksız, sorumsuz ve ahlaksız olmakla
eş değer tutulduğu bir kültürde yaşıyoruz.
Bunun yanında zayıflığı evrensel olarak doğru, sorumluluk sahibi ve başarılı;
hayatına, bedenine ve iştahına hakim olma olarak görmeye meyilliyiz.
Bu düşünceler medya, muayenehaneler
sağlık planlamaları, günlük konuşmalar
ve kendi tavırlarımızda tekrar tekrar karşımıza çıkıyor.
Hatta maruz kaldıkları ayrımcılık için
şişman insanların kendilerini bile suçlayabiliriz.
Ne de olsa beğenmiyorsak kilo verelim gitsin öyle değil mi?
Bu kadar basit!
Bu şişmanlık karşıtı ön yargı kendimizi ve birbirimizi
nasıl değerlendirdiğimiz ile o kadar iç içe geçmiş ki
kilolu insanlara karşı neden böylesine bir horgörümüz var
ve bu nereden kaynaklanıyor diye neredeyse hiç düşünmüyoruz.
Tam da bu yüzden buna kafa yormalıyız
zira nasıl göründüğümüze yüklediğimiz devasa değer hepimizi etkiliyor.
Sorarım sizlere;
hakikaten sırf gelişigüzel belirlenmiş
"kabul edilir" standardına uymadıklarında
bireylerin insan yerine konmadığı bir toplumda mı yaşamak istiyoruz?
Ben altı yaşındayken
ablam bir grup küçük kıza garajımızda bale dersi verirdi.
Boyum ve enim gruptakilerden yaklaşık 30 santim daha fazlaydı.
İlk performans günü geldiğinde
tatlı pembe bir tütü giyeceğim için içim içime sığmıyordu.
Işıl ışıl parlayacaktım.
Diğer kızlar likra ve tüllerin içine kolayca sığarken
kiyafetlerin bir teki bile bana uyacak kadar büyük değildi.
Performanstan dışlanmamaya kararlı olunca
o an anneme döndüm
ve herkesin duyacağı kadar yüksek sesle:
"Bedenimi buna sığdırmak zorunda değilim
daha büyüğü de pekâlâ işimi görür." dedim
(Kahkaha)
Teşekkürler anne.
(Alkış)
O zaman farkına varmasam da
o büyük beden tütünün içinde kendi alanımı talep etmem
radikal bir şişman aktivist olma yolunda attığım ilk adımdı.
Bu bedenimi sevme olayının
tereyağından kıl çeker gibi gerçekleştiğini söylemiyorum.
Aksine o günden sonra her şey zorlaştı.
Çok yakında, popüler kültürün normal gördüğünün dışında yaşamanın
sinir bozucu ve yalnız bir varoluşa sebep olduğunu öğrendim.
Son yirmi yılım bu normatif düşünceleri inceleme ve yeniden yapılandırmakla geçti
ve bu da ziyadesiyle zorlu bir iş oldu.
Açık açık üstüme gülündüğü, sürücülerin saldırısına uğradığım oldu
ve hayal dünyasında yaşadığım söylendi.
Bunun yanında, başın dik ayakların yere sağlam basarak
sokakta yürümenin ne zor olduğunu fark eden yabancıların
gülümsemeleriyle de karşılaştığım oldu.
(Alkış)
Sağolun.
Her şeye rağmen,
o altı yaşındaki asi içimde yaşadı.
Özür dileyecek bir şeyi olamayan
ve bu dünyada bedeninin içinde
nasıl var olması gerektiğini dikte eden yaygın düşünceye uymayı reddeden
bir birey olarak bugün karşınızda durmamı sağladı.
Tek başıma da değilim.
Uluslararası bir örgütlenmenin içindeyim.
Bedenlerimizin büyük olduğunu
ve bunun muhtemelen böyle kalacağını pasif bir şekilde kabul etmek yerine,
onların içinde olduğu gibi gelişmeyi bilfiil seçenlerleyim.
Bu topluluk, gücümüzü onurlandırıp
algısal sınırlandırmalara karşı değil onlarla birlikte çalışanlardan,
miadı dolan vücut kitle endeksinden ziyade
sağlığı bütünsel olarak değerlendirenlere,
akıl sağlığı ve özsaygımız ile birlikte
bedenlerimiz içinde nasıl hissettiğimizi
varlığımızın hayati hususları olarak değer verenlerden,
şişman bedenler içinde yaşamanın bir engel teşkil ettiğine
inanmayı reddedenlere kadar çok sayıda insandan oluşmakta.
Doktor, akademisyen ve blog yazarları
bu çok katmanlı konu hakkında sayısız yazı kaleme aldı.
"Şişman bikinisi" ve göbeği açık bluzlarla
hepimizin gizlemeyi öğrendiği bedenleri teşhir edip
beden ve güzelliklerine sahip çıkan moda tutkunları var.
Maratona katılan, yoga öğreten
ve kikboks yapan şişman bireyler
aynı zamanda statükoya sağlam bir orta parmak da kaldırırlar.
(Kahkaha)
Bu insanların bana gösterdiği radikal beden politikasının
bedenlerimizi ayıplayan kültürün panzehiri olduğuydu.
Sakın yanlış anlaşılmasın,
bedenini değiştirmek isteyen insanlar bunu yapmamalı demiyorum.
Bedenine sahip çıkma, öz-sevgi yolunda atılacak
en muhteşem adımlardan biri olabilir ve bu saç stilinden dövmeye,
vücut şekillendirmeden hormon takviyesine, ameliyattan hatta ve hatta kilo vermeye
milyonlarca farklı şekilde yapılabilir.
Olay çok basit:
beden senin bedenin; ona en iyi ne geleceğine sen karar verirsin.
Benim aktivizmim biz şişmanların
yapmaması gerekenleri yapıp
-ki bunlardan sürüsüyle var-
insanları iştiraka davet etme ve bunun üzerinden sanat yapmaya dayalı.
Bu işbirliğinin ortak teması,
daha büyük bedenlere yasaklı olan podyumdan gece kulübü şovlarına
halka açık yüzme havuzlarından
önde gelen dans sahnelerine kadar
hak talep etme odaklı olması.
Bu talebi toplu şekilde göstermek etkili bir sanatsal ifade olmakla kalmayıp
aynı zamanda birliktelik sağlayan radikal bir yaklaşım da oluyor.
Bu etkiyi bir grup arkadaşımla Sidney'de oluşturduğum
(Kahkaha)
Aquaporko şişman kadınlar senkronize yüzme takımında görebilirsiniz.
(Kahkaha)
Çiçek desenli yüzücü boneleri içinde
ayaklarını umursamazsa havaya kaldıran
bir grup başkaldıran şişman kadının yaratacağı etki hafife alınmamalı.
(Kahkaha)
Kariyerim boyunca gördüm ki,
şişman bedenler doğaları gereği politikler
ve özür borcu olmadığını bilen bu bedenler
aklınızı başınızdan alır demedi demeyin.
Övgüye mazhar dans tiyatrosu topluluğu
Force Majeure'ın başkanı Kate Champion,
salt şişman dansçılardan oluşan bir dans temsilinin
sanat yönetmeni ortağı teklifiyle karşıma gelince
teklifi resmen havada kaptım.
Kelimenin tam anlamıyla bunu yaptım.
(Kahkaha)
"Nothing to Lose" bizler kadar çeşitli ve doğal bir eser yaratmak için
kendi yaşam deneyimlerinden ilham alan sanatçıların işbirliğiyle
ortaya çıkmış bir eser.
Bale ne ise bu o kadar bale değil.
Böylesine prestijli bir topluluğun
şişman dans gösterisi yapması
en hafif deyimle tartışmaya yol açtı;
çünkü dünyanın hiçbir köşesindeki popüler dans sahnesinde
böylesine bir şey yapılmamıştı.
İnsanlar bu düşünceye şüphe ile yaklaştı.
"'Şişman dansçılar' da ne demek?"
"Otuz sekiz, kırk beden gibisinden mi?"
(Kahkaha)
"Nerede dans eğitimi almışlar ki?"
"Uzun metrajlı çekimi kaldıracak dayanıklılık var mı ki onlarda?"
Bu şüpheciliğe rağmen,
prodüksiyon Sidney Festivali'nin kapalı gişe çıkışını yaptı.
Coşkuyla karşılandık, tura çıktık
ödüller kazandık ve hakkımızda yirmi yedi dilde yazı yazıldı.
Ekibin bu muhteşem fotoğrafları dünya çağında görüldü.
Her şekil bedenden kaç insanın
şov ile birlikte hayatının değiştiğini,
onun hem kendi hem de başkalarının
bedenine yaklaşımını nasıl etkilediğini
ve kendi ön yargısıyla yüzleştirdiğini duydum saymakla bitiremem.
Elbette birilerinin damarına basan işin
çamur atanı da olmasa olmaz.
Obeziteyi yücelttiğim söylendi.
Şişman insanların beden ve yaşamlarına yoğunlaşan
ve bizleri anlatılmaya değer hikâyeleriyle bir o kadar değerli insanlar olarak
ele alan çalışmalar yürütme cüreti gösterdiğim için
ölüm tehditlerine ve şiddete maruz kaldım.
"Obezite salgınının IŞİD'i" olarak da yaftalandım.
(Kahkaha)
Gülünç olacak kadar saçma bir düşünce
(Kahkaha)
fakat şişmanlık korkusunun yarattığı panik
ve teröre de işaret ediyor.
Kilo verdikten sonraki hâlimizi düşleyip
hayatı tam anlamıyla yaşamadığımızdan
birçoğumuzun bedeniyle arasına giren diyet sektörünü besleyen de bu korku.
Aslına bakarsanız bu odadaki asıl fil, şişman fobisinin ta kendisi.
Şişman aktivizmi özerklik ve saygıyı hepimiz için savunarak
bu korkuya mahal vermeyi reddeder.
Hep birlikte toplumun, çeşitliliği kabullenme direncini kırıp
bütün beden boyut ve biçimlerini olumlamaya başlayabiliriz.
Teşekkür ederim.
(Alkış)