Iam, la lasta stelo mortos, kaj la universo fariĝos kaj restos malklara eterne.
Ĝi probable estos ruĝa nano, ia eta stelo,
tio ankaŭ estas unu el niaj plej bonaj rimedoj por trovi ekstertera vivo,
kaj povus esti la lasta hejmo de la homaro, antaŭ ke la universo fariĝos malloĝebla,
do kion oni scias pri ili, kaj kial ili estas nia lasta espero.
Almenaŭ 70% de steloj en nia universo estas ruĝaj nanoj.
Ili estas la plej etaj steloj tie, ilia maso nur estas proksimume 7% ĝis 50% de nia suno,
ne tro pli granda ol nia planedo Jupitero, kiu tamen grandegas.
Ili ankaŭ estas malfortegaj.
Estas neebla vidi ilin per la nuda okulo.
Vi neniam vidis iun en la nokta ĉielo.
Eĉ uzante nian teknologion,
ni povas klare spektas ruĝajn nanojn sed nur en nia najbaraĵo.
Proksimume 20 ol la 30 steloj proksime al la Tero estas ruĝaj nanoj.
Kiel ĉiuj steloj, ruĝaj nanoj kunfandas hidrogenon al helium,
sed kiam pli amasaj steloj amasigas ĉiun la fanditan heliumon en siajn kernojn,
ruĝaj nanoj restas konvektaj, tio signifas ke la heliumo kaj la hidrogeno konstante miksiĝas,
do ili foruzas ilian brulaĵon nekredeble malrapide antaŭ, ke ili estas estingita.
Ruĝaj nanoj brulas tiel malrapide
ke ilia averaĝa vivodaŭro estas inter unu kaj dek trilionoj jaroj;
kompare, la Suno vivos ankoraŭ dum kvin bilionoj jaroj.
Pro la universo havas nur 13,75 bilionoj jarojn
Neniu solsola ruĝa nano atingis stadion de posta disvolviĝo.
Ĉiu unuopa el la trilionoj kiuj ekzistas ankoraŭ estas bebo.
Parolante de beboj, la pli eta stelo en la tuta universo
estas ruĝa nano, ĉar la ruĝaj nanoj estas precize sur la limo de esti stelo ĉiuokaze.
Apenaŭ malpli da hidrogeno, kaj ili estus nur brunaj nanoj,
kiuj estas malsukcesintaj steloj, kiuj ne povas subteni reago de fandado longtempe,
do kio pri eksterteruloj aŭ nova hejmo por la homaro?
Ekde la morto de nia suno, ni eventuale bezonos serĉi novan hejmon,
kaj kie estas loĝeblaj planedoj, tie povas esti eksterteruloj.
La kosma teleskopo Kepler trovis tion almenaŭ duone de ĉiuj ruĝaj nanoj