Şunu bir düşünün:
arkadaşınızla beraber bir komedi izliyorsunuz
ve umursamaz bir yan karakter
dört katlı bir düğün pastasıyla içeri giriyor.
Ayağı takılıp
düşüyor
ve yüzü pastanın içine batıyor.
Arkadaşınız gülmekten kırılmış bir hâlde şöyle diyor:
''Bu çok komik! Çok ironik!''
Peki siz ne yaparsınız?
Onunla birlikte kahkahalarla gülüp
ironinin böyle feci şekilde yanlış anlaşılmasına göz mü yumarsınız?
Yoksa ukala görünmeyi göze alıp
ironinin gerçek anlamını açıklamaya mı çalışırsınız?
Benim gibiyseniz ikinciyi seçersiniz.
Ne yazık ki ironi tamamen yanlış anlaşılıyor.
komik ya da rastlantısal
ne görsek bu terimi ortaya atıyoruz.
Pek çok ironi örneği komik olsa da
ironik olmanın asıl noktası bu değil.
Bir durum ancak gerçekleşen şey
beklenenin tam tersi olduğunda ironiktir.
Eğer olmasını beklediğiniz A ama gerçekte olan B ise
o zaman ironi vardır.
Pastayı düşürme komedisini örnek alalım.
Biri tek başına taşımaması gereken bir şeyi riskli bir şekilde
taşıyarak içeri girdiğinde
ayağı takılıp düştüğünde ve ortalık battığında
bu komik olsa da ironik değildir.
Aslında muhtemelen büyük bir pastayı
tek başına dikkatsizce taşıyan birinin takılıp düşmesini beklersiniz.
Düştüğünde de gerçekleşen şey beklentinize uygundur
ve bu nedenle durum ironi değildir.
Peki ya pastayı taşıyan bu kişi 1996 Atlanta Olimpiyatları'nda
pasta taşıma yarışlarında kazandığı
bir altın madalya takıyor olsaydı?
Peki bu kişi profesyonel bir pasta taşıyıcısı olsaydı?
İşte o zaman bu kadar büyük bir pastayı taşırken
çok daha becerikli olacağına dair
haklı bir beklentiniz olacaktı.
Sizin bu haklı beklentiniz, takılıp düşen kişi tarafından karşılanmadığında
bu ironinin bir örneği olurdu.
Başka bir örnek verelim.
Olgun bir kişi mesajlaşıyor ve blog yazıyor.
Yaşça olgun insanlarla ilgili
yaygın ve makul beklenti
teknolojiden hoşlanmamaları veya teknolojiden pek de anlamamaları,
mesela bilgisayarı açıp kapatmakta zorlanmaları
ya da 1980'lerden kalma tuğla gibi cep telefonlarına sahip olmaları yönünde.
Onlardan internete bağlanmaları,
mesajlaşacak
veya blog yazacak bilgiye
sahip olmalarını bekleyemeyiz,
çünkü bunlar, onların zamanında olmayan
yeni ve uğraşlı şeyler.
Bu yüzden bir büyükanne telefonundan
takma dişlerinin veya torunlarının
fotoğraflarını paylaştığı zaman
ironi ortaya çıkar.
Durumla ilgili makul beklentiler karşılanmamış olur.
Bu ironidir.
Yani pastayı düşüren adam ironik olmayabilir,
ancak hayatta ironik olan her türlü durum vardır.
Dışarı bir göz atın ve gerçek ironi örnekleri bulun.