အကြမ်းဖျင်းအားဖြင့် လူဦးရေ ၃၆၅ သန်းးရဲ့ မိခင်ဘာသာဟာ အင်္ဂလိပ်စကားပါ။
ထို့အပြင် လူဦးရေ သန်းနှစ်ထောင်ကျော်ဟာ အင်္ဂလိပ်စကားကို ဒုတိယ
(သို့) တတိယဘာသာစကား အဖြစ် သင်ယူပြောဆိုကြပါတယ်။
အင်္ဂလိပ်စကားပြောနိုင်ရင် သင်ဟာ
လူသန်းနှစ်ထောင်းခွဲနီးပါးထံမှ နားလည်လက်ခံမှုကိုရရှိနိုင်ပါတယ်။
ဘာကြောင့်များ တခြားဘာသာစကားကို လေ့လာဖို့လိုအပ်ဦးမလဲ။
အဲဒါက အချိန်တွေအလဟဿ ဖြုန်းသလို ဖြစ်မနေဘူးလား
Nelson Mandela ဆိုရင် အာဖရိကာန်စကားပြောလို့
တောင်ပိုင်းအာဖရိကန်တွေဆီက ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချခံခဲ့ရတယ်
သူကတော့
"လူတစ်ယောက်ကို စကားပြောတဲ့ခါ သူနားလည်တဲ့ ဘာသာစကားနဲ့ပြောရင်
သူ့ခေါင်းထဲရောက်သွားတယ်။
သူ့ကိုယ်ပိုင် ဘာသာစကားနဲ့ပြောရင်
သူ့ရဲ့ နှလုံးသားထဲ ရောက်သွားတယ်။
ဒီတော့ ပြောရမယ်ဆိုရင်
တစ်စုံတစ်ယောက်ကို ကိုယ့်ဘက်ပါစေချင်ရင်
သူ့ရဲ့စိတ်နှလုံးကို ထိအောင် ပြောရမှာဖြစ်တယ်။
ပုပ်ရဟန်းမင်းတွေက ဒါကိုသိကြတယ်။
ဂျွန်ပေါလ် (ဒုတိယ)ဆိုရင် ဘာသာစကား ဆယ်ခုလောက် ကောင်းကောင်းပြောတတ်ခဲ့တယ်။
နောက်ထပ် တဒါဇင်လောက်ကိုလည်း အနည်းကျဥ်းပြောတတ်သေးတယ်။
သူဟာ သွားလေရာ နေရာတိုင်းမှာ လူတွေကို သူတို့ဒေသစကားနဲ့
အနည်းဆုံး ၃ -၄ ခွန်းလောက်ပြောပြီး နှုတ်ဆက်တတ်တယ်၊
ဒါဟာ သူ့ကိုသွားတဲ့နေရာတိုင်းမှာ လူတွေကြား သတင်းမွှေးစေတဲ့ သော့ချက်ပါပဲ။
နိုင်ငံခြားသားကို
ယောက္ခမ တော်တဲ့ (သို့) တော်မယ့်သူ တွေလည်း ဒါကိုသိကြတယ်။
သူတို့ချစ်သူနဲ့သာ အင်္ဂလိပ်လိုပြောရင်ပြောလိမ့်မယ်၊
သူတို့ယောက္ခမဆီက အမှတ်ရဖို့ဆိုရင်တော့ ခက်ခဲလှချည်ရဲ့ဆိုတဲ့
ဘာသာစကားတွေကိုတောင် လူငယ်လေးတွေဟာ သင်ယူချင်ကြတယ်၊
ဒတ်ခ်ျအပါအဝင်ပေါ့။
(ရယ်သံများ)
ဒီနည်းနဲ့အဆင်ပြေသွားကြတာများပါတယ်
ဘာလို့လဲ
ကျွန်မတို့ မိခင်ဘာသာစကားဟာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပင်ကိုယ်စရိုက်နဲ့
မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း အထောက်ထားတွေ ဒွန်တွဲနေတဲ့ အရာဖြစ်တယ်
ဒီမိခင်ဘာသာစကားမှာ ကျွန်မတို့ရဲ့ ပုဂ္ဂိုလ်ရေး ရာဇဝင်က
နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း အမြစ်တွယ်နေတာဖြစ်တယ်။
အမှတ်တရတွေ၊ စိတ်ခံစားမှု အမြောက်များက စကားလုံးတွေ၊ အမူရာတွေနဲ့ ဆက်နွယ်နေကြတာ
ကျမတို့ ရင်းနှီးကြီးပြင်းလာကြတဲ့ သဒ္ဒါနဲ့တောင်ပေါ့။
ဒီတော့ တခြားလူတယောက်ရဲ့ ဘာသာစကားကို သင်ယူတယ်ဆိုရင်
ဒါဟာသူတို့ရဲ့ဘဝ၊ သူတို့ပင်ကိုယ်စရိုက်တွေကို
ကိုယ်က မက်မက်မောမော စိတ်ဝင်စားကြောင်း ပြရာရောက်တယ်
ဘယ်ယောက္ခမက သဘောမကျရှိမလဲနော်။
ကိုယ့်ဘာသာစကားသံကြားရင် အလိုလို စိတ်ဆက်နွယ်သလို ခံစားတတ်ကြတယ်လေ။
ကိုယ်ခရီးသွားနေချိန်
နိုင်ငံခြား ဘာသာစကားတခုကို ရက်ဆက်ပြောနေခဲ့ပြီး
လေယာဥ်ပေါ်တက်လာချိန်
လေယာဥ်မယ်/မောင်က ကိုယ့်ဘာသာစကားနဲ့ နှုတ်ဆက်လာရင်ကိုပဲ
ကိုယ့်အိမ်ကိုပြန်နေပြီတဲ့ အသိလေးဝင်လာတယ်လေ။
အမိဘာသာစကားသာ သင်းရနံ့ရှိမယ်ဆိုရင်
ကွတ်ကီးမုန့်နံ့လေးလို
ရင်ထဲနွေးသွားစေမယ့် ကြက်စွပ်ပြုတ်လေးရယ်၊
အဖွားရဲ့ အိုဒီကလုံးအနံ့လေးရယ်၊
ပရုတ်လုံးနံ့လေးနည်းနည်းနဲ့လိုမျိုး ဖြစ် လိမ့်မယ်ထင်တယ်။
ဒါကြောင်းလည်း အဲစ်ပဲရန်တိုလို ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဘာသာစကားတွေဟာ
တွင်ကျယ်သင့်သလောက် မတွင်ကျယ်တာဖြစ်တယ်။
ဘယ်လောက်ပဲ ပါးနပ်စွာဒီဇိုင်းထားပါစေ၊
ဘယ်လောက်ပဲ လွယ်ပြီးရှင်းနေပါစေ၊
ဘယ်နိုင်ငံမှ တခြားဘာသာစကားတခုကို သူတို့ဘာသာစကားအဖြစ် မခံယူကြပါဘူး။
ဒီလိုပဲနိုင်ငံခြားဘာသာစကား တခုကိုလည်း စနစ်တကျ
အချိန်ကြာမြင့်စွာ သင်ယူစေတာ မျိုးလည်းမရှိပါဘူး၊
ကြိုးပမ်းခဲ့သေးပေမယ့်ပေါ့။
ဒီလိုဘာသာစကားတွေမှာ အခက်ခဲတွေအများကြီးကြားက
ပုံသေနည်းမကျပဲ ခေါင်းရှုပ်စေတာတွေ
စာလုံးပေါင်းပုံနဲ့ အသံထွက်ကွဲပြားတာတွေ
တခါတရံမှာ ကိုးရို့ကားယားနိုင်တတ်တဲ့ သဒ္ဒါကလည်းရှိပြန်တယ်၊
ဒီလိုတွေခက်ခဲနေတဲ့ကြားကမှ
ကျမတို့ဟာ ကိုယ်ရင်းနှီးကြီးပြင်းလာကြတဲ့ ဘာသာစကားကိုပဲ ပိုသင်ယူချင်ကြပါတယ်။
ဒီလိုဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဘာသာစကားတွေက စိတ်နှလုံးကို ရောက်စေပါတယ်။
သဘာဝ ဘာသာစကားတွေက ကွတ်ကီးမုန့်နံ့လေးမွှေးတယ်။
Nelson Mandela အတွက်တော့ အာဖရိကာန်ကို သင်ယူခြင်းဟာ သင့်ရန်သူကို သိခြင်းပါ။
သူက "သူတို့ကို နိုင်ချင်ရင် သူတို့ရဲ့ ဘာသာစကား၊
စိတ်ထက်သန်မှုနဲ့ မျှော်လင့်ချက်တွေ၊ ကြောက်စိတ်တွေကို သိဖို့လိုတယ်"တဲ့။
သူလုပ်ခဲ့တယ်၊ ဒါက အလုပ်ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ တစ်ချိန်လုံးကြီးတော့ ဒါက ရန်သူတွေ အကြောင်းချည်း မဟုတ်ဘူးလားလို့။
ဒါက လူသား ဆက်ဆံရေး မျိုးစုံနဲ့ အကျုံးဝင်ပါတယ်။
အနက်အရတော့ ယောက္ခမဟာ ရန်သူပဲလို့ ဆိုတဲ့သူက ကျွန်မနောက်ဆုံး
ဖြစ်လိမ့်မယ်။
လွန်ခဲ့တဲ့ ရှစ်နှစ်၊ ကိုးနှစ်လောက်က
မိသားစုနဲ့အတူ ပိုလန်ကို ကားဖြတ်မောင်းနေတုန်းပါ။
ဆိုင်တွေက ပိတ်တော့မှာဖြစ်ပြီး ကျွန်မတို့ အစားအစာဝယ်ဖို့လိုတယ်လေ။
နောက်ဆုံးတော့ လမ်းရဲ့ တခြားဘက်မှာ စူပါမားကက်တစ်ခုကို တွေ့တယ်။
ဒီကို အချိန်မီရောက်ဖို့က ဂ-ငယ်ကွေ့ကွေ့ဖို့ တစ်နည်းပဲရှိတယ်။
ဒီတော့ ကျွန်မ ကွေ့လိုက်တယ်။
အန္တရာယ်ရှိလောက်တာပေါ့နော်။
ဒါက လုံးဝကို ဥပဒေနဲ့ ဆန့်ကျင်တာ။
ကားရပ်တဲ့နေရာမှာ ကျွန်မ စက်သတ်ဖို့ အခွင့်အရေးတောင်မရခင်မှာ
ဒေါက်၊ ဒေါက်နဲ့ ကျွန်မကြားလိုက်တယ်။
ဒါနဲ့ တံခါးကို တဝီဝီဆွဲချလိုက်တော့ မျက်လုံး နှစ်စုံပေါ်လာတယ်။
မျက်လုံးတစ်စုံစီက ရဲတစ်ယောက်ဖြစ်နတယ်။
ကဲ ကျွန်မက အကောင်းဆုံးဆိုတဲ့ အချိန်မှာ ပိုလန်စကား ကျွမ်းကျင်တဲ့ အဆင့်မှာ
မတောင်းဆိုနိုင်ပေမဲ့
ရိုးရိုး စကားလေးတော့ ပြောဆိုနိုင်ခဲ့ဖူးတယ်လေ။
ဒါပေမဲ့ ဒီအခြေအနေမှာ လိပ်ပြာမလုံတာကြောင့်
ဥပဒေ ဘက်တော်သားကြီးနှစ်ဦးနဲ့ မျက်လုံးခြင်းအဆုံမှာ
ကျွန်မ သိသမျှ ပိုလန်စကာလုံးတွေဟာ ကြက်ပျောက်၊ ငှက်ပျောက်ဖြစ်သွားတယ်။
ဒါပေမဲ့ ဒီအခြေအနေမှာ အင်္ဂလိပ်လို
ကြိုးစားဖြေရှင်းဖို့ ခဏလေးမှ မတွေးမိပါဘူး။
အင်္ဂလိပ်က ကျွန်မကို ဘာသာစကား အသာစီးရမှု အများဆုံးပေးလောက်ပါမယ်။
ဒါပေမဲ့ ရဲတွေကိုတော့ စိတ်မသက်မသာ ဖြစ်လောက်နိုင်ပါတယ်။
ဒီတော့ ပိုလန်ကို စွဲကိုင်ထားဖို့ စိတ်ပိုင်းဖြတ်လိုက်တယ်။
ဘယ်လိုများပါလိမ့်။
ကျွန်မဦးနှောက်ရဲ့ ပိုလန်ဘာသာ ထောင့်လေးက ဘာမှမရှိတော့ပေမဲ့
တစ်ခုတော့ရှိသေးတယ်။
ကျွန်မမကြာခဏ ရွတ်ခဲ့တာ တစ်ခုဆိုတော့
အိပ်နေရင်တောင် ဆိုလို့ရတယ်။
ဒါက ဖျားနေတဲ့ ဖားအကြောင်း
ကလေးကဗျာလေးတစ်ပုဒ်ပါ။
(ရယ်သံများ)
ကျွန်မမှာ ရှိတာက ဒါပါ။
လုပ်ဖို့ ခပ်ကြောင်ကြောင်ဆိုတာ သိခဲ့ပေမဲ့ ရှေ့နောက်မစဉ်းစားပဲ ပြောချလိုက်တယ်။
(ပိုလန်ဘာသာ) ဖားလေးတစ်ကောင် အားနည်းနေတယ်၊
ဆရာဝန်ဆီ သွားခဲ့တယ်၊ နေးမကောင်းဘူး ပြောလိုက်တယ်။
ဆရာဝန်က မျက်မှန်တပ်တယ်၊ အတော်အိုနေပြီးကိုး။
ရဲတွေကို ကျွန်မ တစ်ချက်ကြည့်လိုက်တယ်။
ကျွန်ကို ငေးကြည်နေသလိုကြီးပေါ့။
(ရယ်သံများ)
အမှတ်ရတာက သူတို့ထဲက တစ်ယောက်ဟာ အသည်းအသန် စဉ်းစားနေသလို ထင်ရတယ်။
ပြီးတော့ သူတို့ ပြုံးကြတယ်၊
သူတို့ ပြုံးကြတယ်။
ဒါက တစ်ပြန်လှည့်ပြီး သက်သာစေတာပေါ့။
စပ်ဆိုင်တဲ့ စကားလုံး အနည်းငယ်
ခေါင်းထဲ ပြန်လှိမ့်ဝင်လာခဲ့တယ်။
ဒီလို တစ်ဝက်တစ်ပျက် ဝါကျတွေ အထစ်အထစ် ပြောနိုင်ခဲ့တယ်။
"တောင်းပန်ပါတယ်၊ အစားအစာ လိုတာကြောင့်ပါ၊ နောင် မလုပ်ပါဘူးရှင်။"
ကျွန်မကို လွှတ်ပေးလိုက်တယ်။
ကျွန်မ ဆိုင်ထဲကို ပြေးအဝင် အော်သေးတာက (ပိုလန်ဘာသာ) “Szczęśliwej podróży!"
သာယာတဲ့ ခရီးဖြစ်ပါစေတဲ့။
ကျွန်မရည်ရွယ်ချက်က ရှင်တို့ကို ကမ္ဘာအနံ့ သွား ဥပေဒတွေ ချိုးဖောက်ကာ လွတ်မြောက်ဖို့
ဘာသာစကားတွေသင်ဖို့ လှုံဆော်တာ မဟုတ်ဘူးနော်။
ဒါပေမဲ့ ဒီဇာတ်လမ်းတိုလေးက စကားလုံး အနည်းငယ်က ဘယ်လောက် ရိုးရိုး
(သို့) ပေါက်ရကဖြစ်နေနေ နှလုံးသားဆီရောက်ပြီး
အရည်ပျော်စေနိုင်တယ်ဆိုတာကို သရုပ်ဖော်တာပါ။
ဒါနဲ့ ဖျားနေတဲ့ ဖားအစား အခြားနည်းလမ်းရှိပါတယ်။
ဒါက အလားတူကျွန်မ ကောင်းကောင်း သိတဲ့အရာပါ။
သောက်တတ်တဲ့ ဖားတစ်ကောင်ပေါ့။
(ရယ်သံများ)
ဒါက ကျွန်မအတွက် အပြုံးတော့ ရချင်မှရမှာပါ။
သွေးစစ်ဖို့အတွက် နီးစပ်ရာ ရဲစခန်းတစ်ခုကို
သွားတာ ဖြစ်လောက်တယ်။
ဘာသာစကားတွေ အများကြီး သင်တာတို့၊
ဒါတွေကို ကြေကြေညက်ညက်ကြီး သင်ယူတာတို့ မလိုပါဘူး။
နည်းနည်းလေးက တာသွားပါတယ်။
ခေါင်းထဲမှာရှိတဲ့ အလုံးတစ်ထောင်ထက် နှလုံးသားဆီရောက်တဲ့
စကားဆယ်ခွန်းဆို အတော်ကြီး ထိရောက်ပါတယ်။
အမြဲတမ်း အဂလိပ်ဘာသာကို ရွေးပြီး အလယ်မှာ ဆုံနိုင်ပါတယ်။
ဒီလူကို အလယ်ကို ဖြတ်လာဖို့ ရွေးနိုင်ပြီးတော့
အသိအကျွမ်းအသစ် (သို့) ပြိုင်ဘက် ဘယ်သူမဆို တွေ့တာတို့ ဘယ်နေရာဖြစ်ဖြစ်
သူတို့ပိုင်နက်မှာ တွေ့နိုင်ပါသေးတယ်။
သူတစ်ပါးရဲ့ ဘာသာစကားကို ပြောတာဟာ သင်ကို အားနည်းစေတာ မဟုတ်ဘူး။
သင်ဟာခိုင်မာတာကို သက်သေပြတာပါ။
ဒါဟာ သတ္တိရှိတဲ့သူဖြစ်ပြီး အဆုံးမှာ နိုင်ပွဲရတဲ့ မျဉ်းတွေကို
ကျော်ဖြတ်ဖို့ အားထုတ်တာပါ။
အမှားတွေလုပ်မိမှာ မကြောက်ပါနဲ့။ အမှားတွေက သင့်ကို လူသားဆန်စေတာပါ။
ဒီကိစ္စရပ်မှာ အပိုဆုတစ်ခုရှိပါတယ်။
အဲဒီမှာ အမှားတစ်ခုလုပ်မိရင်
သင်က အခြားသူတွေကို သင့်ကို ကူညီဖို့ လာပြီးတွေ့ဆုံဖို့ အခွင့်အလမ်းပေးတာပါ။
ဒီနည်းနဲ့ သင်အစပျိုးထားကာစ ဆက်သွယ်မှုတစ်ခုဟာ ပိုခိုင်မာလာလိမ့်မယ်။
ဒီတော့ သင့်ကိုယ်သင် နားလည်စေချင်လား၊
ဒါမှမဟုတ် အဆက်အသွယ်ပြုချင်တာလား။
အားလုံး ဆက်လက်သင်ယူပြီး၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာကို ဆက်သုံးရအောင်။
ရောနေတဲ့ ပရိတ်သတ်တွေနဲ့ တုံ့လှယ်ဆက်သွယ် နိုင်အောင်ပါ၊ဒီ TEDx မှာ လုပ်တာမျိုးလေ။
အင်္ဂလိပ်ဘာသာဟာ နိုင်ငံတကာ ညီလာခံတွေမှာ ကမ္ဘာ့ ပြဿနာရပ်တွေအကြောင်း
အသိပညာ ဖလှယ်ဖို့ အားကောင်းတဲ့ ကိရိယာတစ်လက်ပါ။
ဒါအားလုံးထက် အင်္ဂလိပ်ဘာသာဟာ ၃၅၆ သန်းရှိတဲ့ နှလုံးသားတွေဆီ အမြန်လမ်းပါ။
လူဦးရေ ၃၆၅ သန်းကို အင်္ဂလိပ်ဘာသာ စကားက ကွတ်ကီး ရနံ့သင်းစေတယ်။
ဘာလို့ ဒီမှာလဲ။
အားလေး ပိုစိုက်ပြီး
အခြားနိုင်ငံခြားဘာသာတစ်ခု လေ့လာရအောင်လား။
အဲဒီမှာ ကွတ်ကီးတွေရဲ့ အရသာအများကြီးရှိပါတယ်။
အသစ်တစ်ခုကို သွားမြည်းရအောင်။
ကျေးဇူးတင်ပါတယ်။
(လက်ခုပ်သံများ)