دەمەوێت چیرۆکێکتان لەبارەى .کچێکەوە بۆ بگێڕمەوە
.بەڵام ناتوانم ناوى ڕاستەقینەیتان پێ بڵێم
.بۆیە با هەر پێى بڵێین هادیزە
.هادیزە تەمەنى 20 ساڵە
،کچێکى شەرمنە
بەڵام پێکەنینێکى زۆر جوانى هەیە .کە ڕوخسارى دەدرەوشێنێتەوە
بەڵام ئەو لە ئازارێکى بەردەوامدایە
ئەگەر هەیە تا کۆتایى ژیانى .دەبێت چارەسەر وەربگرێت
دەتانەوێت هۆکارەکەى بزانن ؟
،هادیزە خەڵکى (چیبۆک) ى نەیجیریایە
لە 14ى نیسانى 2014دا فڕێندرا،
لەلایەن تیرۆرستانى بۆکۆ حەرامەوە.
بەڵام توانى هەڵبێت
بە بازدان لەو لۆرییەى .کە کچەکانى دەگواستەوە
کە بازى دا هەردوو قاچى شکا،
وە دەبوایە بە سنگە خشکێ بڕوات .تا لەناو گژو گیاکاندا خۆى حەشار بدات
پێى وتم کە زۆر تۆقیوە لەترسی پێى . بزانن و بۆى بگەڕێنەوەو دەستگیریبکەنەوە
ئەو یەکێک بوو لەو 57 کچەى ئەو ڕۆژە بە بازدان لە لۆرییەکەوە ڕزگاریان بووە.
ئەم چیرۆکە ڕاستەوخۆ مشتومڕێکى زۆرى نایەوە
لە سەرانسەری جیهاندا
کەسانى وەک میشێل ئۆباما، مەلالە و چەندانى تر
دەنگیان بۆ ناڕەزایى ،یەکخست لەدژى ئەوەى رویدا
لەو کاتەدا من لە لەندەن دەژیام
دواتر نێردرام بۆ ئەبوجا بۆ ڕووماڵکردنى کۆربەندی ئابوورى جیهانى
.کە بۆ یەکەمجار لە نێجیریا ساز کرابوو
بەڵام کاتێک گەیشتین، دیاربوو کە تەنها یەک .چیرۆک لە ناوچەکەدا دەگێردرایەوەو باسدەکرا
.حکومەتمان خستە ژێر فشار
پرسیارمان ئاڕاستە دەکردن لەبارەى هەوڵەکانیان
بۆ گەڕاندنەوەى کچە رفێندراوەکان
،بێگومان
،دڵخۆش نەبوون بە لێشاوى پرسیارەکانمان
بەشى خۆمان لە چەند ڕاستییەکى جێگرەوە وەرگرت.
(پێکەنین)
نێجیرییەکان لەو کاتەدا بە ئێمەیان وت
،کە ئێمە گێلبووین
.ئێمە لە دۆخى سیاسى نێجیریا تێنەدەگەیشتین
وە پێشیان وتین
کە چیرۆکى کچەکانى چیبۆک
.تەنها پرۆپاگەندە بووە
،بەداخەوە بەو شێوەیە چیرۆکەکە بڵاوبوویەوە
هێشتا خەڵکانێک هەن لە نێجیریادا
کە پێیانوایە کە کچانى چیبۆک .هەرگیز نەفڕێندراون
هێشتا من قسەم بۆ ئەو کەسانە دەکرد
،دایک و باوکە بێچارانە
پێیان وتین ئەو ڕۆژەى بوکۆ حەرام کچەکانیانى فڕاند
ئەمان بەدواى ئەو لۆرییەى کچەکانى بردووە ڕایانکردووە بۆ دارستانى سامبیسا
ئەمان تەوریان پێبووە بەڵام ناچارکراون بگەڕێنەوە .
.چوونکە بۆکۆ حەرام چەکى پێبووە
بۆ ماوەى دوو ساڵ، ئاژانسەکانى هەواڵ ،بابەتى کچەکانى چیبۆکیان تێپەڕاند
،و بۆ ماوەى دوو ساڵ
.شتێکى وامان لەبارەى کچەکانەوە نەبیست
.هەمووان پێیان وابوو کە ئەوان مردوون
،بەڵام لە مانگى نیسانى ساڵى ڕابردوو
.من توانیم ئەم ڤیدیۆیەم دەستبکەوێت
ئەمە هەر بەشێکە لە ڤیدیۆکە
ئەم ڤیدیۆیە لەلایەن بۆکۆ حەرامەوە گیرابوو ، بۆ بەڵگەی مانی کچەکان
.وە لە سەرچاوەیەکەوە ڤیدیۆکەم دەستکەوت
،بەڵام پێش ئەوەى بڵاوى بکەمەوە
دەبوایە بچوومایە بۆ باشورى ڕۆژهەڵاتى نێجیریا
بۆئەوەى قسە لەگەڵ باوانیان بکەم دڵنیابمەوە لە ڕاستیکە.
بۆ دڵنیابوونەوە پێویستم .بە کاتێکى زۆر نەبوو
یەکێک لە دایکەکان کاتێک سەیرى ڤیدیۆکەى کرد پێى وتم
کە گەر بیتوانیایە بچێتە ناو لاپتۆپەکە
،و کچەکەى بهێنایەتە دەرەوە لە لاپتۆپەکە
.دەیچوو و دەیهێنا
بۆ ئەوانەى کە لە ئامادەبووان ،باوک و دایکن وەک من
دەتوانی تەنها خەیاڵى ئەو ئازارە بکەی
.کە ئەو دایکە چ هەستێکى هەبووە
ئەم ڤیدیۆیە دەبێتە هۆى دەستپێکردنى گفتووگۆکان لەگەڵ بۆکۆ حەرامدا.
وە سینەیتۆرێکى نێجیرى بە منى وت کە بە هۆى ئەو ڤیدیۆیەوە
،کەوتوونەتە گفتووگۆ
چونکە ئەوان زۆر پێشتر وایانزانیبوو .کە کچەکانى چیبۆک مردوون
٢١لە کچەکان لە ئۆکتۆبەرى .ساڵى ڕابردوودا ڕزگاریان بوو
.بەداخەوە هێشتا نزیکى 200یان دیار نین
من دەبێت دان بەوەدا بنێم کە چاودێرێکى بێلایەن نەبووم
.بۆ ئەم چیرۆکە
هەست بە توڕەیى دەکەم کاتێ بیر لەوهەلە لەدەستچوانە دەکەمەوە
.بۆ ڕزگارکردنى ئەو کچانە
هەست بە توڕەیى دەکەم کاتێک بیر لەو ،دایک و باوکانە دەکەمەوە کە پێیان وتم
گەر ئەوان کچى کەسانى ، دەوڵەمەند و بەهێز بوونایە
.زۆر زووتر دۆزرابوونەوە
هەست بە توڕەیى دەکەم
،کە چیرۆکەکە بە ساختە ناوبرا
،بڕوام وایە
،کە بووە هۆى دواکەوتن
ئەوە بەشێک بو لە .هۆکاری دواکەوتنی گەڕانەوەیان
ئەمە ئەوەم بۆ ئاشکرا دەکات کە .هەواڵى هەڵە و ساختە چەند مەترسیدارە
دەتوانین چى لەبارەى ئەمەوە بکەین؟
،چەندین کەسی زیرەک هەن
ئەندازیارى سەرکەوتو هەن لە کۆمپانیاى گۆگڵ و فەیسبووک
کە هەوڵدەدەن تەکنەلۆجیا بەکاربهێنن بۆ .وەستاندنى بڵابوونەوەى هەواڵى هەڵە
بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا، پێم وایە کە هەموو کەسێک لێرە من تۆ
دەبێت ڕۆڵمان لەوەدا هەبێت،
.ئێمە ئەوانەین کە ناوەڕۆکەکان باس دەکەین
ئێمە ئەوانەین کە چیرۆکەکان . ئۆنلاین دەگێڕینەوە
لەم کاتەدا ئێمە بڵاوکراوەین.
.و بەرپرسیاریەتیمان هەیە
،لە کارەکەمدا وەک ڕۆژنامەنووسێک
پێداچوونەوە دەکەم و دڵنیا دەبمەوە
متمانەم بە هەستەکانمە بەڵام .پرسیارى قورس دەکەم
بۆچى ئەم کەسە ئەم چیرۆکەم پێدەڵێت؟
ئەوان پێویستە چى بەدەست بهێنن بە وتنى ئەو زانیارییانە؟
ئایا ئەجێندایەکى شاراوەیان هەیە؟
بڕوام وایە کە دەبێت دەست بکەین بە پرسیارى قورستر.
.لەو زانیارییانەى کە ئۆنلاین دەیدۆزینەوە
توێژینەوەیەک دەریخستووە کە هەندێک لە ئێمە تەنانەت ناونیشانى هەواڵەکان ناخوێنینەوە
.پێش بڵاوکردنەوە
کێ لێرە وایکردووە؟
.خۆشم ئەوەم کردووە
بەڵام چى دەبێت
کە واز بێنین لە وەرگرتنى ئەو زانیارییانەى کە بۆ یەکەمجار دێتە بەرچاومان؟
چى دەبێت کە بوەستین و بیربکەینەوە لە دەرەنجامى
ئەو زانیارییانەى بڵاوى دەکەینەوە
کە چەند رۆڵى هەیە لە درووستکردنى توندوتیژى و رقلێبوونەوە؟
چى دەبێت گەر بوەستین لە بیرکرنەوە لە چارەنووسى ڕاستەقینەى ژیان
بەهۆى ئەو زانیارییانەى بڵاوى دەکەینەوە؟
زۆر سوپاس بۆ گوێگرتنتان.
(چەپڵەلێدان)