As mulleres son obras de arte.
Tanto por dentro coma por fóra.
Eu son neurocientífica e fíxome no interior,
especialmente no cerebro das mulleres.
Moitas teorías diferencian o cerebro feminino
e o masculino.
Levo examinando cerebros 20 anos
e podo garantir que non existe iso que chaman
xénero do cerebro.
Rosa e azul, Barbie e Lego,
iso son todo invencións que non teñen nada que ver
coa forma en como se constrúe o cerebro.
Dito esto, os cerebros das mulleres discordan dos dos homes
nalgúns aspectos.
Eu estou aquí para falar desas diferenzas,
porque afectan realmente á nosa saúde.
Por exemplo,
é máis probable que se lle diagnostique a unha muller un trastorno de ansiedade
ou depresión,
por non mencionar dores de cabeza ou xaqueca.
Pero tamén, no centro da miña investigación,
teñen máis posibilidades de sufrir alzhéimer que os homes.
O alzhéimer é a causa máis común
de demencia no planeta,
xa que afecta a case 6 millóns de persoas só nos Estados Unidos.
Pero case dous terzos desas persoas
son mulleres.
Así que, por cada home que sofre alzhéimer
hai dúas mulleres que o sofren.
Por que ocorre isto en xeral?
Pola idade?
Pola esperanza de vida?
Que máis podería ser?
Hai algúns anos,
lanzei a Iniciativa do Cerebro Feminino
na Weill Cornell Medicine de Nova York,
para dar resposta precisamente a esas preguntas.
Esta noite vin con algunhas respostas.
Parece ser que os nosos cerebros envellecen de forma diferente
e aquí a menopausa ten un papel moi importante no caso as mulleres.
Moita xente imaxina o cerebro coma unha especie de caixa negra,
que está illada do resto do corpo.
Pero, realmente, os nosos cerebros están en constante interacción
co resto do noso corpo.
E pode que lles sorprenda,
pero esas interaccións co sistema reprodutivo
son cruciais para o envellecemento do cerebro da muller.
Estas interaccións médianas as nosas hormonas.
E sabemos que as hormonas son diferentes dependendo do noso xénero.
Os homes teñen máis testosterona, as mulleres teñen máis estróxenos.
Pero o que realmente importa
é que estas hormonas teñen unha lonxevidade diferente.
A testosterona dos homes non se acaba ata o final da súa vida,
o que resulta ser un proceso lento e case sen síntomas, por suposto.
(Risas)
Por outra parte, os estróxenos das mulleres,
comezan a desaparecer a mediana idade, durante a menopausa,
polo que ten moitos síntomas.
Asociamos menopausa con ovarios,
pero cando as mulleres dicimos que temos acoros,
suores nocturnas, insomnio, lapsus de memoria, depresión, ansiedade,
eses síntomas non comezan nos ovarios.
Senón no cerebro.
Son síntomas neurolóxicos.
O que ocorre é que non estamos acostumados a pensar neles como tales.
E por que?
Por que a menopausa afecta os nosos cerebros?
Ben, en primeiro lugar,
o cerebro e os ovarios forman parte do sistema neuroendócrino.
Como parte do sistema, o cerebro fala cos ovarios
e os ovarios respóndenlle.
Isto ocorre todos os días da vida dunha muller.
Polo tanto, a saúde dos ovarios está relacionada coa saúde do cerebro.
E ao revés.
Ao mesmo tempo,
as hormonas como o estróxeno non participan só na reprodución,
tamén na funcionalidade do cerebro.
O estróxeno ou estradiol, en particular,
é un dos elementos clave na produción de enerxía no cerebro.
A nivel celular,
o estróxeno empuxa neuronas, literalmente, para queimar glicosa e producir enerxía.
Se o nivel de estróxeno é alto
o nivel de enerxía do cerebro é alta.
Pero cando o nivel de estróxeno baixa,
as neuronas comezan a ir máis amodo e envellecen máis axiña.
Algúns estudos mostraron que este proceso
pode dar lugar incluso á formación de placas amiloides,
ou placas neuríticas,
que son propias do alzhéimer.
Os efectos son maiores en rexións específicas do cerebro,
comezando polo hipotálamo,
que se encarga de regular a temperatura do corpo.
Cando o estróxeno non activa correctamente o hipotálamo,
o cerebro non pode regular a temperatura do corpo correctamente.
Así que, os acoros que sofren as mulleres
cáusaos o hipotálamo.
Despois está o tronco encefálico, encargado do sono e do espertar.
Cando o estróxeno non o activa correctamente,
temos problemas para durmir.
A amígdala
é o centro emocional do cerebro e está preto do hipocampo.
É o centro de memoria do cerebro.
Cando os niveis de estróxeno baixan nesas rexións,
podemos comezar a ter cambios de humor
e esquecer cousas.
En resumo, esta é a anatomía cerebral da menopausa.
Permítanme mostrarlles
como é un cerebro real dunha muller.
Isto é como un escáner do cerebro
chamado tomografía por emisión por positróns (TEP).
Céntrase nos niveis de enerxía do cerebro.
Así é como queremos que se vexa o noso cerebro
cando temos 40 anos.
Moi fermoso e brillante.
Agora, este cerebro pertence a unha muller de 43 anos
cando se lle fixo o primeiro escáner, antes da menopausa.
Este é o mesmo cerebro, pero oito anos máis tarde,
despois da menopausa.
Se os observamos xuntos,
penso que se pode ver ben que o amarelo brillante
transformouse en laranxa, case violeta.
Iso supón unha baixada do 30 % nos niveis de enerxía cerebral.
Agora, en xeral,
non parece que isto lle ocorra a un home da mesma idade.
Nos nosos estudos con centos de persoas,
mostramos que os homes de mediana idade soen ter niveis de enerxía máis altos.
Nas mulleres, o nivel de enerxía cerebral soe estar ben antes da menopausa
pero vai diminuíndo gradualmente durante esta transición.
E esto ocorre independentemente da idade.
Non importaba que as mulleres tivesen 40, 50 ou 60 anos.
O que máis importaba era que tiñan a menopausa.
Precisabamos investigar máis para confirmar isto,
pero os cerebros das mulleres de mediana idade
son máis sensíbeis ao envellecemento hormonal
que ao envellecemento cronolóxico normal.
Esta información é moi importante,
pois hai moitas mulleres que notan estes cambios.
Moitas das miñas pacientes téñenme dito
que senten que a súa mente xoga con elas,
por dicilo dun xeito suave.
Así que eu quero darlle validez a isto, porque ocorre de verdade.
E só por aclaralo: se che pasa isto,
non estás tola.
(Risas)
(Aplausos)
Gracias.
É importante.
A moitas mulleres preocúpalles estaren perdendo a cabeza.
Pero a verdade é que o voso cerebro pode estar pasando por unha transición,
ou xa está en transición
e precisa tempo e apoio para axustarse.
Tamén, se a alguén lle preocupa
que as mulleres desta idade poidan render por debaixo do esperado
gustaríame engadir que tamén observamos o rendemento cognitivo,
Deus non o queira, verdade?
(Risas)
Non fagamos iso.
Pero estudamos o rendemento cognitivo,
e non atopamos ningunha diferenza entre homes e mulleres
antes e despois da menopausa.
Hai máis estudos que o confirman.
En resumo, podemos estar cansas,
pero seguimos a ser intelixentes.
(Risas)
Deixemos de pensar iso.
Dito todo isto,
hai unha cousa aínda máis seria que merece a nosa atención.
Se recordan, xa mencionei
que as baixadas do nivel de estróxeno poderían favorecer
a formación de placas amiloides ou placas neuríticas.
Hai outro tipo de escáner cerebral co que se ven exactamente esas placas.
E nós usámolo para mostrar que os homes de mediana idade case non tiñan ningunha.
Isto está moi ben.
Pero, para as mulleres,
hai un pequeno incremento durante a transición cara a menopausa.
E quero ser moi, moi clara aquí:
non todas as mulleres desenvolven as placas,
e non todas as mulleres con placas desenvolven demencia.
Telas é un factor de risco,
pero non é en ningún caso un diagnóstico, especialmente neste punto.
Pero, aínda así, é unha idea
para asociar o alzhéimer coa menopausa.
Pensamos na menopausa como algo da mediana idade
e no alzhéimer como algo da vellez.
Pero, en realidade,
moitos estudos, incluíndo o meu,
mostraron que o alzhéimer comeza con cambios negativos no cerebro
que se producen anos, se non décadas, antes dos síntomas clínicos.
Así que, para as mulleres,
parece que este proceso comeza na metade da vida,
durante a menopausa.
Esta información é importante
porque nos dá unha liña temporal para comezar a investigar eses cambios.
En termos dunha liña temporal,
a maioría das mulleres sofren a menopausa sobre os 50 anos.
Pero pode ocorrer antes,
normalmente a causa de intervencións médicas.
E un exemplo común é a histerectomía e/ou a ooforectomía,
que consisten na extirpación clínica do útero
e/ou dos ovarios.
Desafortunadamente, hai probas que demostran
que a extracción do útero e, aínda máis, dos ovarios
antes da menopausa
están correlacionadas cun maior risco de sufrir demencia para as mulleres.
Sei que estas novas son preocupantes,
e, definitivamente, entristecedoras,
pero tíñamos que falar disto
porque a maioría das mulleres non coñecen está correlación
e paréceme moi importante que teñan esta información.
Ninguén está insinuando que as mulleres rexeiten estas prácticas
se as precisan.
O importante aquí é que temos que entender mellor
o que ocorre nos nosos cerebros cando sufrimos a menopausa,
natural ou médica,
e como protexer o noso cerebro durante este proceso.
Como podemos facer isto?
Como protexemos o cerebro?
Deberiamos tomar hormonas?
Pois esa é unha boa pregunta.
E a resposta máis sinxela agora
é que a terapia hormonal pode axudar
a diminuír algúns síntomas, como os acoros,
pero non se recomenda actualmente para a prevención da demencia.
Moitos de nós estamos a traballar probando diferentes fórmulas,
diferentes doses e diferentes liñas temporais,
e, oxalá, todo este traballo consiga cambiar as recomendacións
no futuro.
Mentres, hai outras cousas que podemos facer hoxe
para apoiar as hormonas e os seus efectos no cerebro
que non requeren unha medicación
pero si precisan que analicemos o noso estilo de vida.
A causa disto é que o que comemos,
o exercicio que facemos,
as horas que durmimos ou non durmimos,
ou o nivel de estrés das nosas vidas
son cousas que poden ter un impacto real sobre as nosas hormonas,
para ben ou para mal.
A comida, por exemplo.
Hai moitas dietas,
pero os estudos amosan que a dieta mediterránea, en particular,
é beneficiosa para a saúde das mulleres.
As que seguen esta dieta teñen un menor risco
de deterioración cognitiva, depresión,
cardiopatías, derramo cerebral e cancro,
e tamén teñen menos acoros.
O que nos interesa desta dieta
é que é bastante rica en alimentos que conteñen estróxenos
en forma de fitoestróxenos ou estróxenos procedentes de plantas
que actúan como estróxenos leves no noso corpo.
Algúns fitoestróxenos están relacionados cun posible risco de cancro,
pero non os que contén esta dieta, que son sans.
Especialmente as sementes de liño,
as de sésamo, albaricoques secos,
legumes e moitas froitas.
E unha boa noticia
é que o chocolate negro tamén contén fitoestróxenos.
A dieta é unha boa forma de obter estróxenos,
pero tamén é importante evitar cousas que reduzan os nosos estróxenos,
especialmente o estrés.
O estrés pode roubarnos os estróxenos,
porque o cortisol, que é a principal hormona do estrés,
traballa en equilibrio cos estróxenos.
Se o cortisol aumenta, os estróxenos baixan.
Se o cortisol baixa, os estróxenos aumentan outra vez.
Polo tanto, reducir o estrés é moi importante.
Non só axuda no día a día,
senón que tamén lle axuda ao cerebro.
Estas son algunhas cousas que
podemos facer para axudar ao cerebro
e hai máis.
Pero o importante é que
cambiar a forma na que entendemos o cerebro feminino
realmente cambia a forma na que o coidamos,
e a forma na que formulamos a saúde das mulleres.
E cantas máis mulleres soliciten esta información,
antes poderemos romper os tabús sobre a menopausa,
e atoparmos solucións que funcionen realmente,
non só para o alzhéimer,
senón para a saúde das mulleres en xeral.
A saúde cerebral é saúde feminina.
Grazas.
(Aplausos)
Grazas.
Oh, grazas.