Համաշխարհային սարդոստայնից /Վեբից,
որի միջոցով դուք դիտում եք տեսանյութը,
ամեն օր օգտավում են միլիոնավոր մարդիկ,
ամեն ինչում,
սկսած եղանակի տեսությունից,
մթերք պատվիրելուց,
ընկերների հետ շփվելուց,
մինչ դրամի ներգրավումը,
նորությունների տարածումը
կամ հեղափոխությյան նախաձեռնումը:
Օգտագործում այն մեր համակարգչից, հեռախոսից և նույնիսկ մեքենաից:
Այն պարզապես
մեր շուրջն է ցանկացած պահին:
Բայց ի՞նչ է այն ավելի կոնկրետ:
Դե, առաջին հերթին, Համաշխարհային սարդոստայնը Ինտերնետ չէ ,
բայց այս հասկացությունները հաճախ օգտագործվում են կապակցված:
Պարզապես` Ինտերնետը միջոց է համակարգիչները միմյանց միացնելու
տեղեկատվությունը փոխանակելու համար:
Երբ նոր էր ստեղծվել Ինտերնետը ,
համակարգիչները ուղղակի զանգում էին միմյանց:
Հիմա ցանցը ամենուրեք է մեր շուրջ,
ուստի համակարգիչները կարող են հաղորդակցվել անխոչընդոտ:
Կապը Ինտերնետի միջոցով
ունի լայն օգտագործում,
օրինակ, էլեկտրոնային փոստ, ֆայլերի փոխանցում և տեսակոնֆերանսներ:
Բայց առավել տարածված օգտագործումը`
դա մուտք գործելն է Համաշխարհային սարդոստայն:
Պատկերացրեք այն որպես երկնաքերների խումբ,
որից յուրաքանչյյուրը վեբ-սերվեր է`
համակարգիչ, որը մշտական միացված է Ինտերնետին և
հատուկ նախագծված է տվյալների պահելու և փոխանակելոււ համար:
Երբ ինչ որ մեկը կայք է ստեղծում,
նա վարձակալում է սենյակ երկնաքերներից մեկում,
լրացնում այն տվյալներով
և կապում այդ տվյալները միասին
կազմակերպված ձևով, որ ուրիշները կարողանան օգտագործել:
Երկնաքերերի սեփականատերերին
և վարձակալությամբ այնտեղ տարածք տրամադրողներին
անվանում են վեբ-հոստեր,
բայց յուրաքանչյուր ոք կարող է գործարկել վեբ-սերվեր,
եթե ունի անհրաժեշտ սարքավորումներ:
Վեբ-կայք ունենալու համար կա մի բան էլ,
առանց որի մենք կկորեինք վիրտուալ քաղաքում
չկարողանալով գտնել այն, իևչ ամհրաժեշտ է:
Դա վեբ-կայքի հասցեն է,
որը պարունակում է դոմայնի անունը:
Ինչպես և իրական հասցե,
վեբ-կայքի հասցեն թույլ է տալիս գնալ այնտեղ, որտեղ դուք ցանկանում եք:
Վեբ-կայքերում պահվող տեղեկատվությունը
գրված է վեբ-լեզուներով,
ինչպիսիք են HTML և JavaScript:
Երբ գտնում ենք փնտրված վեբ-կայքը
վեբ-բրաուզերը կարողանում է վերցնել կայքի ամբողջ կոդը
ու վերածել այն բառերի, գրաֆիկայի և տեսանյութերի:
Հարկավոր չե իմանալ հատուկ համակարգչային լեզու,
քանի որ բրաուզերը ստեղծում է գրաֆիկական ինտերֆեյս մեր համար:
Այսինքն, մեծ իմաստով
Համաշխարհային սարդոստայնը դա մեծ վիրտուալ քաղաք է,
որտեղ մենք շփվում ենք միմյանց հետ
վեբ-լեզուներով,
և բրաուզերները հանդես են գալիս որպես թարգմանիչներ:
Եւ ինչպես ոչ ոքի չի պատկանում քաղաքը
այնպես էլ ոչ ոք Վեբի տերը չի,
այն պատկանում է մեզ բոլորիս:
Յուրաքանչյուր ոք կարող է այցելի կամ խանութ հիմնի:
Հնարավոր է, պիտի վճարենք Ինտերնետ ծառայություն մատուցողին
մուտք գործելու համար,
հոստինգ տրամադրող ընկերությանը վեբ-տարածք վարձակալելու համար
կամ գրանցողին վեբ-հասցե տրամադրելու համար:
Ինչպես նման կոմունալ ընկերությունները քաղաքում,
այդ ընկերությունները տրամադրում են կարևոր ծառայություններ
բայց ի վերջո,
նույնիսկ նրանք սեփականատեր չեն վեբ-ցանցում:
Սակյն այն, ինչ դարձնում է վեբ-ին,
հատուկ ներդրբած է նրա անվան մեջ:
Մինչ վեբ-ցանցի հայտվելը
մենք օգտագործում էինք տեղեկատվությունը սովորաբար
գծային ձևաչափով:
Գրքում կամ թերթում հոդվածը,
յուրաքանչյուր նախադասություն կարդալով սկզբից մինչեւ վերջ
էջ առ էջ
ուղիղ մինչևւ ավարտ:
Բայց մեր ուղեղը իրականում այլ կերպ է աշխատում:
Յուրաքանչյուր միտք կապված է այլ մտքերի հետ,
հիշողությունների և զգացմունքների հետ
ազատ փոխկապված ցանցում ինչպես և Վեբը։
Թիմ Բերնես-Լին` Վեբի հիմնադիրը,
հասկանում էր,որ մենք կարիք ունենք տեղակատվության կաղմակերպման մի ձևի,
որը արտացոլի այս բնական իրերի դասավորվածությումը։
Եվ Վեբը իրականացնում է դա հղումների միջոցով։
Միավորելով կայքի մեջ մի քանի էջ կամ
նույնիսկ վերահղում կատարելով այլ կայքերին
տեղեկատվությունը կամ գաղափարները անմիջապես փոխանցելու համար,
հենց որ նրանք հայտնվում են,
հղումները թույլ են տալիս Վեբին
գործել նույն ձև ինչպես մեր մտածելակերպը։
Ցանցը, դարձել է մեր կյանքի մասը,
քանի որ նրա պարունակությանը և կառուցվածքը,
արտացոլում են թե լայն հասարակության,
թե առանձին անձանց մտքերը։
Եվ այն միացնում է նրանց մտքերը
ամբողջ աշխարհում,
հաշվի չառնելով ռասա, սեռ ու տարիք
և նույնիսկ ժամանակ ու տարածք: