Hai hiện tượng có ảnh hưởng lớn đang xảy ra trên Trái Đất:
sự gia tăng hiện tượng nóng lên toàn cầu
và sự trỗi dậy của phái nữ.
Mối liên kết giữa hai điều này thường bị bỏ qua,
nhưng bình đẳng giới chính là chìa khóa giải quyết thách thức toàn cầu này.
Để tôi giải thích.
Trong vài năm qua,
tôi đã cố gắng thực hiện một nỗ lực gọi là "Dự án Cắt giảm".
Đội chúng tôi đã khai thông trí tuệ của nhân loại
để tìm giải pháp cắt giảm lượng phát thải khí giữ nhiệt gây biến đổi khí hậu
trong không khí -
không phải kiểu giải pháp "một ngày nào đó, có lẽ, nếu ta may mắn",
mà là 80 giải pháp và công nghệ tốt nhất
đã ở trong tầm tay:
năng lượng tái tạo sạch bao gồm mặt trời và gió;
các toà nhà xanh, cả mới lẫn tu sửa lại;
vận tải hiệu quả từ Brazil tới Trung Quốc;
các hệ sinh thái phát triển mạnh nhờ bảo vệ và phục hồi;
giảm thiểu rác thải và cải thiện giá trị của nó;
trồng lương thực một cách đúng đắn giúp tái tạo lại đất;
thay đổi chế độ ăn uống sang ít thịt và nhiều rau củ hơn;
và bình đẳng giới cho phụ nữ và trẻ em gái.
Giới tính và khí hậu liên kết chặt chẽ với nhau.
Cắt giảm lượng phát thải dựa vào sự vươn lên.
Đầu tiên, nói một chút về bối cảnh.
Chúng ta đang trong tình trạng nguy cấp, nghiêm trọng và có quy mô
mà chưa bao giờ con người phải đối mặt.
Cho tới nay, phản ứng của chúng ta vẫn chưa đủ.
Nhưng bạn vốn đã biết điều đó.
Bạn biết rõ điều đó trong lòng mình,
tận xương tủy.
Chúng ta là một phần của hệ sinh thái trên hành tinh này,
gắn kết với gần 7,7 tỉ người
và 1,8 triệu loài được biết tới khác.
Chúng ta có thể cảm thấy mối liên kết giữa chúng ta.
Chúng ta có thể cảm nhận sự đổ vỡ
và tự chữa lành nó.
Trái Đất này, ngôi nhà của chúng ta, đang nói với ta rằng
phương thức tồn tại tốt hơn cần phải xuất hiện thật nhanh.
Theo kinh nghiệm của tôi, mở to mắt nhìn rõ vấn đề
đồng nghĩa với việc mang một trái tim tan vỡ mỗi ngày.
Đó là nỗi đau mà tôi hiếm khi nhắc tới,
mặc dù công việc của tôi cần sức mạnh của tiếng nói.
Tôi tự nhắc nhở bản thân trái tim có thể dễ dàng vụn vỡ, hoặc nó có thể rộng mở.
Một trái tim rộng mở là trái tim sống và kêu gọi hành động.
Nó có thể tái sinh, tựa thiên nhiên,
đòi lại tấc đất đã bị hủy hoại, tái sinh một lần nữa.
Cuộc sống hướng tới nhiều cuộc sống hơn một cách khó hiểu,
tới việc chữa lành
và sự trọn vẹn.
Đó là một sự thật cơ bản về sinh thái học.
Và chúng ta, tất cả chúng ta,
là sinh lực.
Bề ngoài, mối liên hệ cơ bản giữa phụ nữ, trẻ em gái và một thế giới đang nóng lên
không phải là sự sống mà là cái chết.
Nhận thức về việc ảnh hưởng của khí hậu đến phái nữ là mạnh mẽ nhất đang tăng,
dựa trên những tổn thương đang hiện hữu.
Nguy cơ bị thay thế là rất lớn,
nguy cơ cao hơn là bị thương hoặc thiệt mạng trong một thảm họa thiên nhiên.
Hạn hán kéo dài có thể dẫn tới kết hôn sớm
bởi các gia đình phải chiến đấu với sự khan hiếm.
Lũ lụt có thể khiến cho mại dâm là giải pháp cuối cùng
vì phụ nữ phải vật lộn để kiếm sống.
Danh sách này không ngừng kéo dài và mở rộng.
Những động thái này trầm trọng nhất trong tình cảnh nghèo đói,
từ New Orleans tới Nairobi.
Thông thường, câu chuyện sẽ dừng lại ở đây.
Nhưng không phải hôm nay.
Một sự thật tiềm tàng khác cần được đưa ra ánh sáng.
Nếu chúng ta theo đuổi sát sao bình đẳng giới,
ta cũng sẽ giải quyết được vấn đề nóng lên toàn cầu.
Mối liên hệ này được thể hiện rõ bên ngoài ở ba lĩnh vực chính,
ba lĩnh vực chúng ta có thể đảm bảo quyền cho phụ nữ và trẻ em gái,
tạo dựng khả năng phục hồi
và cùng lúc ngăn chặn phát thải.
Phụ nữ là những người nông dân chính trên thế giới.
Họ sản xuất 60-80% thực phẩm ở các nước thu nhập thấp,
thường làm việc trên vùng đất chưa tới năm mẫu.
Thuật ngữ "tiểu chủ" nhờ vậy mà ra đời.
So với đàn ông, các tiểu chủ nhỏ là nữ có ít quyền tiếp cận với nguồn lực hơn,
bao gồm quyền sử dụng đất,
tín dụng và vốn, đào tạo,
các công cụ và công nghệ.
Họ cũng có thể trồng trọt tốt như đàn ông,
nhưng sự bất bình đẳng thấy rõ về nguồn lực và quyền lợi này
có nghĩa là phụ nữ sản xuất được ít lương thực hơn trên cùng một mảnh đất.
Xóa bỏ những cách biệt ấy đi,
và sản lượng thu hoạch tăng 20 - 30%.
Nghĩa là có thêm 20-30% thực phẩm từ cùng một khu vườn hoặc cánh đồng.
Các tác động liên quan tới sự đói kém, sức khỏe, thu nhập theo hộ -
là quá rõ ràng.
Hãy tiếp nối chủ đề về khí hậu.
Con người chúng ta cần đất để trồng lương thực.
Không may, các cánh rừng thường bị đốn hạ để cung cấp đất trồng,
và tạo ra phát thải từ nạn phá rừng.
Nhưng nếu các nông trại hiện tại cung cấp đủ thức ăn,
những cánh rừng sẽ ít có nguy cơ biến mất.
Vậy là có một hiệu ứng lan truyền.
Hỗ trợ các tiểu chủ là phụ nữ,
nhận thấy được năng suất cao hơn,
tránh nạn phá rừng
và duy trì năng lượng sống của những khu rừng.
Dự án Cắt giảm ước tính việc giải quyết bất bình đẳng trong nông nghiệp
có thể ngăn chặn hai triệu tấn phát thải từ nay đến năm 2050.
Nó có tác động toàn cầu tương đương hoạt động tái chế đồ gia dụng.
Giải quyết sự bất bình đẳng này cũng có thể giúp phụ nữ đối phó
với các thách thức của việc gieo trồng thực phẩm
trong điều kiện khí hậu thay đổi.
Có sinh lực sống trong canh tác.
Lần khảo sát gần nhất,
130 triệu trẻ em gái vẫn bị chối bỏ quyền đến trường đi học cơ bản.
Khoảng cách lớn nhất là ở các lớp học cấp hai.
Quá nhiều bé gái không có nền tảng căn bản cho cuộc sống.
Giáo dục nghĩa là phụ nữ và con cái họ có sức khỏe tốt hơn,
an toàn tài chính tốt hơn,
chỗ đứng tốt hơn trong gia đình và xã hội,
có nhiều khả năng định hướng hơn trong một thế giới đang biến đổi khí hậu.
Giáo dục có thể là các sự lựa chọn, khả năng thích ứng, sức mạnh.
Nó cũng có thể mang nghĩa là ít phát thải hơn.
Với rất nhiều lý do,
khi chúng ta càng được giáo dục lâu hơn,
chúng ta thường chọn kết hôn muộn hơn,
và có ít con cái hơn.
Thế nên cuối cùng gia đình chúng ta trở nên nhỏ hơn.
Qua thời gian, điều xảy ra ở mỗi cá nhân mở rộng ra phạm vi toàn thế giới.
Từng người một,
quyền được đi học ảnh hưởng tới bao nhiêu người sống trên hành tinh này
và hệ sinh thái của nó.
Đó không phải là lý do tại sao trẻ em gái nên được đi học.
Đó là một kết quả có ý nghĩa.
Giáo dục là một mặt của đồng xu.
Mặt kia là kế hoạch hóa gia đình:
tiếp cận được với chế độ chăm sóc sức khỏe sinh sản chất lượng tốt và tự nguyện.
Có con do lựa chọn chứ không phải vô tình
là vấn đề của tính tự giác và tự tôn.
Dù vậy ở Mỹ,
45% các ca có thai là ngoài ý muốn.
Hai trăm mười bốn triệu phụ nữ ở các nước thu nhập thấp
nói rằng họ muốn tự quyết định mong muốn và thời điểm có thai
nhưng không sử dụng biện pháp ngừa thai.
Lắng nghe các nhu cầu của phụ nữ,
giải quyết các nhu cầu đó,
nâng cao sự bình đẳng và hạnh phúc:
đó phải là những mục tiêu của giai đoạn kế hoạch hóa gia đình.
Kiềm chế sự tăng trưởng dân số
là một tác dụng phụ, dù đó là tác dụng phụ mạnh mẽ.
Nó có thể làm giảm đáng kể nhu cầu thực phẩm, giao thông, điện,
xây dựng, hàng hóa và tất cả những thứ còn lại,
vì thế giảm thiểu phát thải.
Loại bỏ cách biệt về việc tiếp cận giáo dục và kế hoạch hóa gia đình,
và tới giữa thế kỷ, chúng ta có thể thấy sẽ bớt đi một triệu người trên Trái Đất
so với khi chúng ta không làm gì cả.
Theo Dự án Cắt giảm,
ít hơn một triệu người nghĩa là chúng ta có thể tránh được
gần 120 triệu tấn phát thải.
Ở mức ảnh hưởng đó,
bình đẳng giới là giải pháp hàng đầu để phục hồi khí hậu phù hợp với cuộc sống.
Ở mức ảnh hưởng đó,
bình đẳng giới cũng quan trọng như các tua bin gió,
các tấm năng lượng mặt trời và những cánh rừng.
Có sinh lực trong việc học hỏi
và trong sự lựa chọn.
Hãy để tôi làm rõ:
điều này không có nghĩa là phái nữ có trách nhiệm sửa chữa mọi thứ.
(Tiếng cười)
Dù chúng ta có thể.
(Tiếng cười)
(Tiếng vỗ tay)
Bình đẳng giới cho phụ nữ ở nông nghiệp, giáo dục và kế hoạch hóa gia đình:
đây là những giải pháp nằm trong một hệ thống các giải pháp cắt giảm.
Cùng nhau, chúng tạo nên một bản thảo các khả năng.
Và hãy để tôi làm rõ hơn về điều này:
không thể chỉ nhìn nhận dân số một cách độc lập từ sản xuất hay tiêu thụ.
Một vài bộ phận gia đình gây ra tác hại lớn hơn theo cấp số nhân,
trong khi những phần khác phải chịu bất công quá mức.
Phần sung túc nhất -
ta phải có trách nhiệm lớn nhất.
Chúng ta có nhiều thứ phải làm nhất.
Mối liên hệ giới tính-khí hậu mở rộng ra hơn cả tác động tiêu cực
và các giải pháp hiệu quả.
Phụ nữ là tiếng nói và đại diện quan trọng cho sự thay đổi của Trái Đất,
nhưng chúng ta vẫn thường bị bỏ qua hay thậm chí bị cấm tham gia bàn đàm phán.
Chúng ta thường bị ngó lơ hoặc bắt im lặng khi lên tiếng.
Chúng ta thường bị bỏ qua
khi kế hoạch đã được vạch ra và khoản đầu tư đã được thực hiện.
Theo một kết quả phân tích,
chỉ có 0,2% quỹ từ thiện
dành riêng cho phụ nữ và môi trường,
gần 110 triệu đô trên toàn cầu,
tổng số tiền một người đàn ông đã bỏ ra cho một bức tranh của Basquiat năm ngoái.
Những động thái này không chỉ bất công, chúng còn khiến ta thất bại.
Để có thể tái định hình xã hội một cách nhanh chóng và triệt để,
chúng ta cần mọi giải pháp, người giải quyết vấn đề,
mọi tâm trí,
mọi nhịp đập của trái tim,
mọi bàn tay chung sức.
Chúng ta thường mong mỏi một lời kêu gọi hành động giản đơn,
nhưng thách thức này yêu cầu nhiều hơn là một tờ giấy chứa thông tin
và một danh mục công việc.
Chúng ta cần hoạt động giống một hệ sinh thái hơn,
tìm kiếm sức mạnh ở sự đa dạng của chính mình.
Bạn biết sức mạnh của mình là gì.
Bạn là nông dân, nhà thông thái, trị liệu, chiến dịch viên, giáo dục, sáng chế.
Bạn sẽ chung tay
thúc đẩy các giải pháp như thế nào?
Có một vai trò mà tôi muốn tất cả các bạn cùng tham gia:
vai trò người truyền thông điệp.
Đây là thời điểm thức tỉnh mạnh mẽ.
Chúng ta cần phá bỏ sự im lặng về tình trạng của Trái Đất;
vượt lên trên các cuộc tranh luận nổ ra về khoa học khí hậu;
chia sẻ các giải pháp;
nói lên sự thật với trái tim rộng mở;
bày tỏ rằng để giải quyết biến đổi khí hậu, chúng ta phải có bình đẳng giới.
Và khi đối mặt với một thử thách gần như là không thể vượt qua,
phụ nữ và trẻ em gái là một nguồn lực mạnh mẽ tạo nên tính khả thi.
Quả là một điều tuyệt diệu khi được sống
trong một thời khắc quan trọng như vậy.
Trái Đất này,
ngôi nhà của chúng ta,
đang kêu gọi lòng dũng cảm,
nhắc nhở rằng chúng ta đang cùng nhau -
phụ nữ, đàn ông,
mọi người thuộc mọi giới tính,
tất cả nhân loại.
Chúng ta là sinh lực,
một Trái Đất,
một cơ hội.
Hãy cùng nhau nắm bắt.
Xin cảm ơn.
(Tiếng vỗ tay)