ئایا زانخوازی
باشە یان خراپە؟
ئەم سروشتە دژیەکە
لە کەسایەتییەکی کۆنی گریکەکان کۆدەبێتەوە
بە ناوی ئەفسانەی پانادۆرا.
بە پیی ئەفسانەکان،
ئەو یەکەم ژنی مرۆڤ دەبێت،
کە کارە زانخوازییەکەی چەندین ڕوداو بە دوای خۆیدا دەهێنێت،
پەنادۆرا لە لایەن خواوەندی ئاگر، هيفايستوس روحی پێ دەبەخشرێت،
بە هاوکاری هاوەڵەکانی هێزی تایبەتی پێ دەبەخشن.
لە ئەفرۆدۆیت، هەستی قوڵی بۆ دەمێنێتەوە:
لە هێرمیس، زیرەکی و فێربوونی زمانی بۆ دەمێنێتەوە،
لە ئەسینا، دەست ڕەنگینی و وردبوونەوەی بۆ دەمێنێتەوە،
هێرمیس ناوی پانادۆرای پێدەبەخشێت.
زیۆس دوو دیاری دەبەخشێتە پانەدۆرا.
دیاری یەکەم، زانخوازییە،
کە لە ناخی جێگیر دەبێت و بە زەویدا دەگەڕێت.
دیاری دووەم، سندوقێکی قورسی نەخشێنراو
کە بە باشی داخراو دەبێت.
بەڵام هەر شتێک لە ناو سندوقەکەیە بۆ چاوی مرۆڤ ناشێت، زیوس ئاگاداری دەکاتەوە.
پێویست بوو بە هیچ جۆرێک نەکرێتەوە.
لە سەر زەوی، پانادۆرە دەکەوێتە خۆشەویستی لەگەڵ تایتانی لێهاتوو ئبيمتيوس
کە ئەرکی دیزاینکردنی سروشتی زەوی لە لایەن زیۆسەوە پێ سپێردرا بوو.
لەگەڵ براکەی پرۆمیسیوس ئیشیان دەکرد،
کە یەکەم مرۆڤ دروست دەکات
بەڵام تاهەتایە سزادەدرێت بەهۆی دزینی ئاگر.
ئبيمتيوس بێ هیوایانە بیری براکەی دەکرد،
بەڵام پاندۆرا ئەم بێهیواییەی خامۆش دەکاتەوە.
پانەدۆڕا بە دڵخۆشی و سەرسامانە بە زەویدا دەگەڕا.
بەڵام زۆر بە سانایی سەرنجی بۆ شتەکان دەچوو و بێ ئارام دەبوو،
پرسیاری لە هەموو شتێکی دەوروبەری خۆی دەکرد بۆ ئەوەی دەربارەی هەموو شتێک بزانێت.
زۆربەی جار، مێشکی بە ناوەڕۆکی سندوقەکەوە سەر قاڵ دەبوو.
ئەم گەنجینەیە دەبێت چی بێت کە چاوی مرۆڤ نابێت سەیری بکات،
بۆچی زیۆس بە ئەوی بەخشیوە.
پەنجەکانی تامەزرۆی کردنەوەی سندوقەکە بوون.
جار جار دڵنیا بوو کە گوێبیستی دەنگە دەنگی ناو سندوقەکە دەبێت
ناوەڕۆکی سندوقەکە دێن و دەچن،
وەک ئەوەی هەوڵ بدەن ئازاد بکرێن.
ناڕونی بارودۆخی سندوقەکە پانەدۆرای شێت کردبوو.
بە تێپەڕبوونی کات، پانەدۆرا زیاتر شێتی سندوقەکە و ناوەڕۆکەکەی دەبێت،
وەک ئەوەی هێزێکی دەرەکی هانی بدات بۆ ئەوەی زیاتر خولیای بێت ،
کە ناوی بەرزتر و بەرزتر دەهێنا.
ڕۆژێک ئارامی نامێنێت.
خۆی لە ئبيمتيوس دەشارێتەوە،
سەیری سندوقە سەیرەکە دەکات.
دەیویست سەیرێکی خێرای ناوی بکات،
دواتر بۆ هەمیشە سەرنجی لە سەر ئەم سندوقە لاببات.
بەڵام لە یەکم چونە ناوەوەی ڕوناکی، سندوقەکە بە تەواوەتی کرایەوە.
دەنگی کەمەرشکێن، و ئاژەڵی دڕندە ئاسا
وەک هەورێکی دوکەڵدار هاتنە دەرەوە و لە دەوری پانەدۆرا کۆبوونەوە و هاواریان دەکرد.
ترسا و پەشۆکا،
پەنەدۆرا بێهویانە هەوڵی دەدا بیانخاتەوە ناو سندوقەکە و زیندانییان بکات.
بەڵام زیندەوەرەکان ڕێگەی هاتنە دەرەوەیان دۆزییەوە و وەک هەور دەهاتنە دەرێ.
لە کاتی دەرچوونی دڕندەکان، هەستی بە هاتنی مەترسییەکی گەورە کرد.
زیۆس ئەم بۆکسەی وەک زیندان بۆ
ئەو ئاژەڵە دڕندانەی کە دروستی کردبوون بەکار هێنابوو
هەر کاتێک ئازاد بکرێن،
ناتوانرێت دووبارە زیندانی بکرێنەوە.
لە کاتی ڕشتنی فرمێسکدا،
پانەدۆڕا لە ناوەڕۆکی بۆکسەکە تێگەیشت.
ئەمە سەدای ئەهریمەنی ترسهێنەر نەبوو،
بەڵام دەنگدانەوەی مێشکی بوو کە ئەو دەنگەی دروست دەکرد.
کاتێک جارێکیتر سەری سندوقەکەی کردەووە و سەیری ناوەوەی کرد،
ڕوناکییەکی کەم هاتە دەرەوە و دیار نەما.
دوای ئازادکردنی ئەم ڕوناکییە کەمەی دوا ئازاد کردنی ئەم هەموو دڕندەیە،
ئازاری نەختێک کەم بوویەوە.
تێگەیشت، کە سندوقەکە بکرێتەوە، هیچ کاتێک وەک خۆی لێنایەتەوە
هاوشان لەگەڵ خەم و دڵتەنگییەکەی، هیوابەخشی بە هانای دەچوو بۆ کەم کردنەوە ئازارەکانی.
لە ڕۆژگاری ئەمڕۆدا، بۆکسەکەی پەنەدۆرا ئاماژەیە بۆ ئەگەری بوونی
دەرئەنجامی نەزانراو لە کاتی یاریکردن بە ئاگر.
بەڵام زانخوازیبوونی پەنەدۆڕا بە هەمان شێوە ئاماژەیە بۆ دوو سروشتی
کە چەقی مرۆڤ بوونە.
ئایا پێویستە لە هەموو شتێکی نەزانراو بکۆڵینەوە،
بۆ هەڵقۆڵینی زەوی بۆ دەستکەوتنی زیاتر،
یان هەندێک نهێنی هەیە
کەوا باشترە ئاشکرا نەکرێت؟