คุณเคยสังเกตอะไรบางอย่าง ว่ายเข้ามาในทัศนวิสัยของคุณหรือเปล่า
มันเหมือนหนอนตัวเล็กๆ หรือก้อนใสๆ
หรืออะไรก็ตามที่พอคุณพยายามจะจ้อง มันก็หายไป
แล้วก็โผล่ขึ้นมาใหม่ ทันทีที่คุณเปลี่ยนจุดมอง
แต่อย่าเพิ่งไปล้างตานะ
ที่คุณเพิ่งจะเห็นนั่นเป็นปรากฎการณ์ปกติ ที่เรียกว่า โฟลเตอร์ (floater)
ชื่อวิทยาศาสตร์ของสิ่งนี้เรียกว่า มุสคาย โวลิทันเทส (Muscae volitantes)
ภาษาละติน แปลวา "แมลงบิน"
และเป็นจริงสมชื่อ มันเป็นอะไรที่น่ารำคาญ
แต่พวกมันไม่ใช่แมลงจริงๆ หรือสิ่งแปลกปลอมอะไรจากภายนอก
ที่จริง มันอยู่ในตาของเรานี่แหละ
โฟลเตอร์ดูเหมือนจะมีชีวิต
แต่แท้จริงแล้วมันไม่มีชีวิต
โฟลเตอร์เป็นวัตถุเล็กๆ ที่ทำให้เกิดเงาบนเรตินา
เนื้อเยื่อที่ไวตอแสงที่อยู่ด้านหลังดวงตา
พวกมันน่าจะเป็นเนื้อเยื่อ
เซลล์เม็ดเลือดแดง
หรือก้อนโปรตีน
และเพราะว่าพวกมันลอยอยู่ใน น้ำเลี้ยงดวงตา
ของเหลวคล้ายเจล ที่บรรจุอยู่ในดวงตา
โฟลเตอร์ล่องลอกไปกับการเคลื่อนไหวของตา
และเหมือนว่าจะกระเด้งนิดหน่อย เมื่อตาคุณหยุด
โฟลเตอร์ส่วนมากแทบจะไม่ถูกสังเกตุ
พวกมันจะปรากฎให้เห็นมากขึ้น เมื่อมันอยู่ใกล้เรตินา
เหมือนการวางมือคุณไว้ใกล้ๆโต๊ะ ที่มีไฟส่องจากด้านบน
จะทำให้เงาคมชัดมากขึ้น
และโฟลเตอร์จะยิ่งเห็นได้ชัดเจน
เมื่อคุณจ้องไปยังพื้นผิวที่สว่างทั่วถึง
อย่างเช่น จอคอมพิวเตอร์
หิมะ
หรือฟ้าใสๆ
พื้นผิวที่เป็นเนื้อเดียวกัน ทำให้พวกมันถูกสังเกตุได้ง่ายขึ้น
ยิ่งสว่างมากเท่าไร รูม่านตาของคุณก็ยิ่งหดตัว
ผลที่เกิดขึ้นคล้ายกับการแทนที่ แสงที่กระจายไปทั่ว
ด้วยหลอดไฟด้านบนเพียงอันเดียว
ซึ่งทำให้เงาที่เกิดขึ้นนั้นชัดเจน
ยังมีอีกปรากฏการณ์ทางการมองเห็น ที่ดูคล้ายกับโฟลตเตอร์
แต่ที่จริงแล้วไม่เกี่ยวกัน
ถ้าคุณได้เห็นจุดเล็กๆ ของแสง พุ่งไปมา
เมื่อมองท้องฟ้าสีฟ้าสว่าง
คุณได้เจอสิ่งที่รู้จักกันว่า ปรากฏการณ์เห็นวัตถุบนพื้นสีฟ้า
ในบางกรณี มันตรงข้ามกับการเห็นโฟลตเตอร์
คุณไม่ได้เห็นเงา
แต่ช่องเล็กๆ ที่เคลือนที่นั้น ทำแสงผ่านเข้ามายังเรติน่าของคุณ
ช่องเล็กๆ นั้นเกิดขึ้นจาก เซลล์เม็ดเลือดขาว
เคลื่อนที่ผ่านหลอดเลือดฝอย ไปบนผิวของเรติน่า
เม็ดเลือดขาวเหล่านี้อาจมีขนาดใหญ่ เกือบเต็มเส้นเลือดฝอย
ทำให้พื้นที่พลาสม่าเปิดออกตรงหน้าพวกมัน
เพราะที่ว่างในเซลล์เม็ดเลือดขาว
จะโปร่งแสงยิ่งกว่าในแสงสีฟ้า
มากกว่าเซลล์เม็ดเลือดแดง ที่ปรากฏอยู่ในเส้นเลือดฝอยตามปกติ
เราเห็นการเคลื่อนไหวของจุดแสง เมื่อมันเกิดขึ้น
ตามทางข่องเส้นเลือดฝอย และเคลื่อนไปตามจังหวะเต้นของหัวใจ
ภายใต้ทัศนวิสัยที่ดีมากๆ
คุณอาจเห็นอะไรบางอย่างที่เหมือน หางยาวๆ ดำๆ วิ่งตามจุด
สิ่งนั้นคือเม็ดเลือดแดง ที่ต่อแถวตามหลังเม็ดเลือดขาว
พิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์บางแห่ง มีการจัดแสดงจอภาพสีฟ้า
ที่ทำให้คุณเห็นปรากฏการณ์นี้ ได้ชัดกว่าที่คุณเห็นตามปกติ
ในขณะที่ตาของทุกคนเคยเห็นสิ่งเหล่านี้
จำนวนและชนิดนั้นต่างกันมาก
ในกรณีของโฟลตเตอร์
สมองของเราเรียนรู้ที่จะไม่สนใจมัน มันจึงมันไม่ถูกสังเกตเห็น
อย่างไรก็ดี โฟลตเตอร์ที่มีจำนวนมาก
หรือมีขนาดใหญ่กว่าปกติ ที่รบกวนการมองเห็น
อาจเป็นสัญญาณของอาการที่น่าเป็นห่วง ที่ต้องการการรักษาทางการแพทย์อย่างทันท่วงที
แต่โดยส่วนใหญ่แล้ว การเห็นวัตถุในตา
อย่างโฟลตเตอร์และเม็ดเลือดขาว
เป็นการย้ำเตือน ว่าสิ่งที่เราคิดว่าเราเห็นนั้น
ขึ้นอยู่กับระบบชีวภาพและความคิดของเรา
มากพอๆกับโลกที่เราเห็นข้างนอกดวงตา