Ήταν μία από τις πιο παράξενες δίκες στην Ολλανδική ιστορία.
Ο κατηγορούμενος σε αυτή την υπόθεση του 1947 ήταν ένας πλαστογράφος τέχνης
που είχε πλαστογραφήσει έργα ζωγραφικής αξίας εκατομμυρίων δολαρίων.
Αλλά δεν υπερασπιζόταν την αθωότητά του --
στην πραγματικότητα, η ζωή του εξαρτώταν από το να αποδείξει ότι ήταν απατεώνας.
Όπως πολλοί πλαστογράφοι τέχνης, ο Χαν βαν Μίγκερεν ήταν ένας καλλιτέχνης
του οποίου τα πρωτότυπα έργα δεν κατάφεραν να του φέρουν φήμη.
Εκνευρισμένος με τον κόσμο της τέχνης,
ο βαν Μίγκερεν έβαλε στόχο τη γελοιοποίηση των επικριτών του.
Έμαθε ό,τι μπορούσε για τους Μεγάλους Ζωγράφους --
τις βιογραφίες τους, τις τεχνικές και τα υλικά τους.
Για την απάτη του διάλεξε έναν μπαρόκ ζωγράφο του 17ου αιώνα,
τον Γιοχάνες Βερμέερ --
μια φιλόδοξη απόφαση δεδομένου ότι ο Βερμέερ φημιζόταν
για τις προσεκτικά εκτελεσμένες και τεχνικά άριστες οικιακές σκηνές του.
Δουλεύοντας μυστικά για έξι χρόνια, ο πλαστογράφος τελειοποίησε την τέχνη του,
αντιγράφοντας πολλά έργα για εξάσκηση.
Ανέμειξε τα δικά του χρώματα αφού διερεύνησε τις πρώτες ύλες
και τις μπογιές που είχε τότε ο Βερμέερ στη διάθεσή του.
Αγόρασε καμβάδες του 17ου αιώνα, δημιούργησε τα δικά του πινέλα,
και έκανε τα έργα να φαίνονται παλιά εφαρμόζοντας συνθετική ρητίνη
και ψήνοντάς τα για να ξεραθεί και να σπάσει η μπογιά.
Μια εγκληματολογική εξέταση θα μπορούσε να εντοπίσει τη συνθετική ρητίνη.
Αλλά τότε, τέτοιες εξετάσεις δεν ήταν ούτε προηγμένες ούτε διαδεδομένες,
και ακόμη και σήμερα η επιβεβαίωση της αυθεντικότητας ενός πίνακα
βασίζεται στην αξιολόγηση των ειδικών της τέχνης.
Άρα είναι θέμα της υποκειμενικής τους κρίσης -- καθώς και της φήμης τους.
Κι εδώ είναι που ο βαν Μίγκερεν πραγματικά ξεπέρασε τον κόσμο της τέχνης.
Μέσω της έρευνάς του, ήξερε ότι οι ιστορικοί πίστευαν
ότι ο Βερμέερ είχε μια πρώιμη περίοδο
με θρησκευτικούς πίνακες επηρεασμένους από τον Ιταλό ζωγράφο Καραβάτζιο.
Ο κύριος ερευνητής του Βερμέερ, ο Άμπραχαμ Μπρέντιους,
ήταν μεγάλος υποστηρικτής αυτής της θεωρίας,
αν και δεν είχε ανακαλυφθεί κανένας πίνακας.
Έτσι ο βαν Μίγκερεν αποφάσισε να φτιάξει έναν.
Τον ονόμασε «Το Δείπνο στους Εμμαούς».
Ο Μπρέντιους απεφάνθη ότι ο πλαστός πίνακας του βαν Μίγκερεν
ήταν ένα αριστούργημα του Βερμέερ.
Η πλαστογραφία του βαν Μίγκερεν δεν άγγιζε τα τεχνικά στάνταρ του Βερμέερ,
αλλά αυτές οι ασυνέπειες ταίριαζαν ενδεχομένως στην ιστορία:
ήταν ένα πρώιμο έργο, φτιαγμένο πριν ο καλλιτέχνης να βρει τον ρυθμό του.
Με τη σφραγίδα της έγκρισης από τον κόσμο της τέχνης,
ο ψεύτικος πίνακας πουλήθηκε το 1937 για το αντίστοιχο σημερινό ποσό
των τεσσάρων εκατομμυρίων δολαρίων.
Αυτή η επιτυχία παρακίνησε τον βαν Μίγκερεν να πλαστογραφήσει
και να πουλήσει κι άλλα έργα μέσω διαφόρων εμπόρων τέχνης.
Όσο απίστευτο κι αν ακούγεται,
ο κόσμος της τέχνης συνέχισε να πιστεύει πως είναι αληθινά.
Όταν οι Ναζί κατέλαβαν την Ολλανδία κατά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο,
ο Χέρμαν Γκέρινγκ, ένας από τους κορυφαίους στρατηγούς του Χίτλερ,
θέλησε να προσθέσει έναν Βερμέερ στη συλλογή του
με έργα τέχνης ως λεία από ολόκληρη την Ευρώπη.
Αναγκασμένος ο βαν Μίγκερεν, του πούλησε έναν υποτιθέμενο πρώιμο Βερμέερ
με τίτλο «Ο Χριστός με τη Μοιχαλίδα».
Γύρισε όμως ο τροχός στον πόλεμο, το ίδιο και στην τύχη του βαν Μίγκερεν.
Μετά τη Συμμαχική νίκη, συνελήφθη για την παράδοση ενός ανεκτίμητου έργου
Ολλανδικής κληρονομιάς στους Ναζί -- μια πράξη προδοσίας
με ποινή τον θάνατο.
Για να αποδείξει ότι ο πίνακας δεν ήταν ένας εθνικός θησαυρός,
εξήγησε βήμα βήμα πώς τον πλαστογράφησε.
Αλλά αντιμετώπισε ένα απρόσμενο εμπόδιο -- τον ειδικό που επέτρεψε την απάτη.
Για να προστατέψει τη φήμη του,
ο Μπρέντιους υπερασπίστηκε την αυθεντικότητα του έργου.
Ο βαν Μίγκερεν, δίχως άλλη επιλογή, άρχισε να δουλεύει σε έναν «νέο» Βερμέερ.
Όταν παρουσίασε τον πλαστό πίνακα στο δικαστήριο, τον πίστεψαν.
Αθωώθηκε για τη συνεργασία με τους Ναζί --
και καταδικάστηκε σε φυλάκιση ενός έτους για απάτη.
Αν και υπάρχουν στοιχεία ότι ο βαν Μίγκερεν δούλευε με τους Ναζί,
κατόρθωσε να πείσει την κοινή γνώμη ότι κορόιδεψε τον Γκέρινγκ επίτηδες,
μεταμορφώνοντας τον εαυτό του σε λαϊκό ήρωα που εξαπάτησε τους Ναζί.
Χάρη σε αυτή τη νέα κακοφημία του,
τα έργα του απέκτησαν ίδια αξία --
τέτοια που αργότερα πλαστογραφήθηκαν με τη σειρά τους από τον γιο του.
Οι ίδιοι καμβάδες μετατράπηκαν από σεβαστοί, σε περιφρονημένοι πλαστοί,
σε έργα τέχνης σεβαστά για την επιδεξιότητα
και την κακοφημία του πλαστογράφου.