Helen Walters: Bà Huang, rất hân hạnh được gặp bà.
Cảm ơn bà đã nhận lời tham gia. Năm 2020 của bà thế nào ạ?
Huang Hung: Năm 2020 của tôi đã bắt đầu hoàn toàn bình thường.
Tháng Một, tôi đi Paris,
thực hiện bài phỏng vấn của tôi về tuần lễ thời trang tại đó,
trở lại Bắc Kinh vào ngày 22 tháng 1,
và nhận thấy mọi chuyện có hơi căng thẳng
vì đã có rất nhiều lời đồn.
Tôi đã từng sống qua dịch SARS,
nên không quá lo lắng.
Và vào ngày 23, tôi có một người bạn từ New York đến nhà chơi,
người đó đã bị cúm,
và chúng tôi ăn tối cùng nhau,
và một người bạn khác đến,
người đã đi Úc ngày hôm sau cho một kỳ nghỉ bằng máy bay.
Vì vậy, chúng tôi không coi điều này quá nghiêm trọng
cho đến khi có lệnh phong tỏa.
HW: Chúng tôi thấy điều tương tự trên thế giới.
Tôi nghĩ vẫn có người cảm thấy khó hiểu về tầm quan trọng
của những biện pháp mà Trung Quốc đã làm.
Ý tôi là, còn điều gì chúng tôi không biết về cách phản ứng của Trung Quốc không?
HH: Cô biết đấy, về lịch sử,
chúng ta là những quốc gia khác biệt
về phương diện văn hóa và lịch sử.
Ý tôi là, đây là hai trải nghiệm đời sống hoàn toàn khác nhau.
Vì vậy, đối với Trung Quốc,
khi lệnh phong tỏa được thực hiện,
mọi người cảm thấy ổn.
Mọi người ổn về điều đó,
bởi vì họ nghĩ đó là điều mà một bậc phụ huynh tốt nên làm.
Cô biết đấy, nếu một đứa trẻ bị bệnh,
cô sẽ để cậu ấy ở một phòng khác,
đóng cửa lại và đảm bảo những đứa trẻ khác không bị bệnh.
Và họ trông chờ điều đó từ chính phủ.
Nhưng khi diễn ra ngoài Trung Quốc, ví dụ như Mỹ, nó trở thành một vấn đề lớn,
về phương diện chính trị thì liệu có đúng không,
và liệu điều đó có vi phạm quyền tự do cá nhân không.
Những vấn đề mà bạn phải giải quyết trong một xã hội dân chủ
là những vấn đề mà Trung Quốc không cần giải quyết.
Tôi phải nói rằng có một từ trong tiếng Hoa
mà không xuất hiện trong các ngôn ngữ khác,
và từ đó đọc là "guai" (ngoan)
Nó được dùng để gọi một đứa trẻ
luôn nghe lời bố mẹ.
Vì vậy tôi nghĩ, là một dân tộc, chúng tôi rất "ngoan".
Chúng tôi có một kiểu hình tượng độc tài
mà người dân Trung Quốc đều ngưỡng mộ,
và họ trông chờ chính phủ thật sự hành động,
và họ sẽ nghe theo.
Mặc cho có phải chịu đựng bao nhiêu,
họ vẫn cảm thấy như vậy là ổn, nếu anh cả nói phải làm như vậy,
thì nó chắc chắn phải làm như vậy.
Và điều đó đã định nghĩa Trung Quốc như một quan niệm riêng biệt,
Trung Quốc có một quan niệm riêng biệt,
so với người châu Âu hay Mỹ.
HW: Khái niệm về trách nhiệm cộng đồng
có lẽ đôi khi không xuất hiện ở nền văn hóa này.
Đồng thời, tôi nghĩ, cũng có những mối lo ngại chính đáng
xoay quanh những việc như giám sát và bảo mật thông tin cá nhân.
Sự cân bằng ở đây là gì,
và sự đánh đổi nào là hợp lí giữa sự giám sát và tự do?
HH: Tôi nghĩ ở thời đại Internet,
nó ở đâu đó giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ.
Tôi nghĩ, khi bạn cân đo giữa tự do cá nhân
với an toàn cộng đồng,
chắc hẳn phải có một sự cân bằng ở đâu đó.
Với sự giám sát, chủ tịch Baidu, ông Robin Li, từng nói
người Trung Quốc sẵn lòng từ bỏ một vài quyền cá nhân
để đổi lấy sự tiện lợi.
Thật ra, ông ấy đã bị chỉ trích rất nhiều trên mạng xã hội Trung Quốc;
nhưng tôi nghĩ ông ấy đúng.
Người Trung Quốc sẵn sàng từ bỏ một số quyền lợi nhất định.
Ví dụ, chúng tôi có...
hầu hết người Trung Quốc rất tự hào về hệ thống thanh toán của mình,
khi mà bạn có thể đi bất cứ đâu và thanh toán mọi thứ,
chỉ với chiếc iPhone
và chỉ cần quét nhận diện gương mặt.
Tôi nghĩ điều đó hẳn sẽ làm người Mỹ hốt hoảng.
Bạn biết đấy, ở Trung quốc hiện nay, chúng tôi vẫn trong tình trạng phong tỏa,
bất cứ đâu bạn đi sẽ có một ứng dụng để bạn quét,
nhập số điện thoại của mình,
và ứng dụng sẽ báo với bảo vệ ở lối vào của trung tâm thương mại, chẳng hạn,
nơi bạn đã ở trong 14 ngày qua.
Bây giờ, khi tôi nói điều này với một người Mỹ,
cô ấy hoảng hốt,
và cô ấy nghĩ như vậy là xâm phạm quyền riêng tư.
Mặt khác,
là một người Trung Quốc
và đã sống ở Trung Quốc 20 năm qua,
mặc dù tôi hiểu tâm lý đó của người Mỹ,
nhưng là người Trung, tôi nhận thấy rằng "Tôi không phiền vì điều đó,
và tôi cảm thấy tốt hơn, an toàn hơn khi vào trung tâm thương mại
vì mọi người đều đã được quét rồi".
Trong khi đó, tôi nghĩ sự tự do cá nhân như một khái niệm trừu tượng,
trong tình trạng dịch bệnh như thế này
nó thật sự vô nghĩa.
Nên tôi nghĩ phương Tây cần tiến gần hơn đến phương Đông
và nghĩ đến cộng đồng tập thể
hơn là chỉ nghĩ cho bản thân.
HW: Sự gia tăng của hùng biện đối kháng giữa Mỹ và Trung Quốc
rõ ràng là rất rắc rối.
Vấn đề là, hai quốc gia có liên quan mật thiết với nhau
dù mọi người có hiểu về chuỗi cung ứng toàn cầu hay không.
Bà nghĩ chúng ta sẽ tiến đến đâu tiếp theo?
HH: Cô biết đấy, đây là vấn đề đáng sợ nhất của tình trạng hiện nay,
loại quan điểm tự tôn dân tộc ở cả hai bên trong dịch bệnh này.
Vì tôi là một người lạc quan,
tôi nghĩ hệ quả của tình trạng này
là cả hai bên đều sẽ nhận ra đây là một cuộc chiến
mà toàn bộ loài người phải cùng nhau chiến đấu và không tách rời.
Mặc cho những hùng biện,
nền kinh tế thế giới đã phát triển đến một sự hợp nhất
mà việc tách riêng sẽ cực kỳ đắt đỏ và đau đớn
cho cả Hoa Kỳ và Trung Quốc.
HW: Với tôi, nó cũng khá thú vị
khi xem những chỉ trích khá lớn mà Trung Quốc đã nhận.
Ví dụ như, họ bị chỉ trích về nói giảm tỉ lệ tử vong,
và cũng như là,
cố gắng quỷ hóa bác sĩ Lý,
bác sĩ đầu tiên ở Vũ Hán cảnh báo về virus Corona.
Tôi vừa đọc một báo cáo trên tờ ''New York Times''
rằng người dùng Weibo đã không ngừng đăng lên bài viết cuối cùng của bác sĩ Lý
và dùng điều này như một cách tưởng niệm ông ấy,
nói chuyện với ông ấy.
Có đến khoảng 870,000 bình luận và vẫn tiếp tục tăng
trong bài viết cuối cùng ấy.
Bà có thấy một sự thay đổi trong truyền thông không?
Một sự thay đổi trong việc tiếp cận các lãnh đạo Trung Quốc
mà có thể đưa Trung Quốc nhảy vào gần trung tâm hơn
như khi Mỹ cần đến gần một hình mẫu giống Trung Quốc hơn?
HH: Tiếc thay là không hẳn,
vì tôi nghĩ có một cách
để chính phủ cầm quyền và người dân giao tiếp với nhau.
Vào đêm mà bác sĩ Lý qua đời,
khi cái chết của ông ấy được thông báo,
mạng xã hội của Trung Quốc đã nổ tung.
Mặc dù ông ấy từng bị đối xử tệ như một kẻ bịa đặt,
ông ấy vẫn đến bệnh viện làm việc
và cố gắng cứu người như một người bác sĩ,
và rồi ông ấy chết
vì bị nhiễm bệnh.
Thế rồi đã có những cơn giận, sự thất vọng,
và tất cả xuất hiện
dưới dạng tưởng nhớ một hình tượng
mà họ cảm thấy rằng chính phủ đã đối xử bất công.
Những phán quyết
và những nhận định chính thức về:
"Ai là bác sĩ Lý? Ông ấy là kẻ xấu hay người tốt?"
đã thay đổi hoàn toàn 180 độ.
Ông ấy từ chỗ là một bác sĩ bịa đặt
trở thành anh hùng cảnh báo mọi người.
Dưới quyền của chính phủ cầm quyền,
họ vẫn nhận thức rõ về những ý kiến của quần chúng,
nhưng mặt khác,
khi mọi người phàn nàn và tưởng niệm bác sĩ Lý,
họ có thật sự muốn thay đổi cả hệ thống không?
Và câu trả lời của tôi là không,
vì dù họ không thích một quyết định cụ thể nào đó,
nhưng họ không muốn thay đổi hệ thống.
Và một lý do khác là vì
họ chưa bao giờ biết về những hệ thống khác.
Đây là hệ thống mà họ hiểu cách hoạt động.
HW: "Ném chảo" nghĩa là gì vậy, bà Huang?
HH: Oh, "ném chảo" là khi bạn đổ lỗi cho người khác.
Cơ bản là một ai đó phải chịu trách nhiệm, trong tiếng lóng của tiếng Trung,
là một người mang một cái chảo đen.
Bạn bị đưa ra làm kẻ gánh tội cho điều gì đó tệ hại.
Về căn bản, Trump bắt đầu gọi nó là "virus Trung Quốc,"
"virus Vũ Hán,"
và cố gắng đổ lỗi của toàn bộ dịch bệnh virus Corona này
lên Trung Quốc.
Và sau đó người Trung Hoa, tôi nghĩ, đã ném cái chảo ngược lại cho người Mỹ.
Đó là một câu đùa khá vui trên mạng xã hội Trung Quốc
về việc ném chảo qua lại này.
Có một video về bài tập thể dục dụng cụ ném chảo đã rất nổi tiếng.
HW: Bà Huang, hãy nói xem
có phải bà cũng tập những điệu nhảy trên Tiktok không?
HH: Oh, tất nhiên.
Tôi đang quay rất nhiều bài nhịp điệu ném chảo trên Tiktok.
HW: Ý tôi là, một tia hy vọng trong tình hình này là nó đã bóc trần
một vài sự bất bình đẳng trong hệ thống,
một số cấu trúc bị lỗi của chúng ta,
nếu chúng ta có tư duy, chúng ta có thể xây dựng lại nó tốt hơn.
HH: Vâng, tôi nghĩ một trong những tia hy vọng của dịch bệnh này
là chúng ta nhận ra được
rằng cả loài người phải cùng nhau làm gì đó
hơn là phân biệt nhau bởi sắc tộc, hay màu da
hay quốc tịch của nhau;
rằng con virus này rõ ràng không phân biệt bất kì ai,
dù bạn giàu hay nghèo,
có sức ảnh hưởng hay không,
hay bất kể màu da hay quốc tịch nào.
Đây là thời điểm chúng ta chung sức,
chứ không phải cố gắng đẩy nhau ra xa
và bò lại trong chiếc vỏ tự tôn dân tộc của mình.
HW: Đó là một cảm xúc thật đẹp.
Huang Hung, cảm ơn bà đã tham gia cùng chúng tôi từ Bắc Kinh.
Giữ gìn sức khỏe nhé.
HH: Cảm ơn cô, Helen, và cô cũng giữ sức khỏe nhé.