Geçen sabah bakkala uğradım,
çalışanlardan biri beni selamlayıp
"Günaydın beyefendi, yardımcı olabilir miyim?" diye sordu.
Bense "Hayır, sağ olun, iyiyim." dedim.
Gülümsedi ve kendi işimize döndük.
Bir kutu Cheerios kaptım ve marketten ayrıldım.
Bir kahve dükkanının arabaya servis yerine geçtim.
Siparişimi verdikten sonra karşıdaki ses şunu dedi:
"Teşekkürler hanımefendi. Sağ taraftan ilerleyin."
Yani bir saatten daha kısa bir sürede
hem "beyefendi" hem de "hanımefendi" olarak anlaşılmıştım.
Bence, bu iki kişi de yanlış söylememişti
ama tamamen doğru da değiller.
Bu küçük şirin insan iki yaşına basacak kızım Elliot.
Evet, pekâlâ.
Son iki yılda, bu çocuk beni,
dünyayı ve dünyada nasıl bir rol oynadığımı
yeniden düşünmeye itti.
Ben trans bir birey ve ebeveynim, bu da beni ''transparent'' yapar.
(Kahkaha)
(Alkış)
(Tezahürat)
(Alkış)
Gördüğünüz gibi bu yılın temasına aynen uyuyorum.
(Kahkahalar)
Her iyi baba şakasının olması gerektiği gibi.
Daha da doğrusu, ben ''genderqueer'' bir bireyim.
"Genderqueer" olmanın pek çok yolu var
ama bana göre bu, benim kadın ya da erkek olarak tanımlanmamam demek.
Bu ikili cinsiyet sisteminin bazen içinde bazen ise dışında hissediyorum.
Bu ikili toplumsal cinsiyet sisteminin dışında olmak
Cheerios yemek gibi günlük şeyler yaparken
bir saatten daha kısa bir sürede
hem "hanımefendi" hem de "beyefendi" olarak çağrılmam demek.
Ama ikisi arasında kaldığımda çok rahat hissediyorum.
Hem hanımefendi hem beyefendi olduğum o nokta
en doğru ve gerçek hissettiğim yer.
Ama bu, etkileşimlerimin rahatsız edici olmadığı anlamına gelmiyor.
İnanın bana, rahatsızlığım küçük bir rahatsızlıktan
fiziksel olarak tehlikede hissetmeye kadar değişebilir.
Tıpkı, üniversite zamanlarında bardayken
bir korumanın beni ensemden tutup
kadınlar tuvaletinden dışarı attığı gibi.
Fakat benim için özgünlük "rahatlık" demek değil.
Bu, güvende olmadığım zamanlarda bile
günlük hayatın rahatsızlığını yönetmek ve onunla başa çıkmak demek.
Trans olma deneyimim yeni ebeveyn kimliğimle çarpışana kadar
kırılganlığımın derinliklerini
ve benim nasıl en gerçek olan ben olmamı
önlediğini anlamamıştım.
Çoğu insan için çocuklarının onlara nasıl seslendiğine,
yani "anne" ya da "baba" gibi toplumsal cinsiyetçi kelimeler
veya kültürel olarak belirli bazı kelimeler dışında
fazla kafa yormuyorlar.
Bunun aksine benim için,
ergenliğe girecek ve sonra da yetişkin olacak bu çocuğun
bana hayatımız boyunca nasıl sesleneceği
hem korkutucu hem de heyecan vericiydi.
Dokuz ay boyunca "anne" olarak
ya da benzer şekilde çağrılma olasılığının beni yansıtmayacağını düşündüm.
"Anne" kelimesini ve türevlerini her ne kadar denesem de
hep zorlayıcı ve derinen rahatsız ediciydi.
Çoğu insan "anne" olmamı daha kolay sindirebilirlerdi.
İki anneye sahip olma fikri çok yeni değil,
özellikle de bizim yaşadığımız yerde.
Ben de başka kelimeler denedim.
"Baba" kelimesini kullandığımda daha iyi hissettirdi.
Daha iyiydi ama mükemmel değildi.
Çok sevdiğiniz bir ayakkabıyı giymek gibiydi
fakat bunu giymem ve alışmam gerekiyordu.
Ve biliyordum ki kadın olarak doğmuş birinin "baba" olarak çağrılması
daha fazla rahatsızlık veren anlarla dolu daha zor bir yol olacaktı.
Fakat ben bunu bilemeden artık vakit gelmişti
ve Elliot ağlayarak dünyaya geldi, birçok bebeğin yaptığı gibi,
ebeveyn olarak yeni kimliğim başlamış oldu.
Baba olmaya karar verdim ve ailemiz dünya ile karşı karşıyaydı.
Başımıza sıklıkla gelen şeylerden biri insanlarla karşılaştığımız zaman
bana "anne" olarak seslenmeleri.
"Anne" diye seslenilince etkileşimimiz çeşitli yollarla devam edebilir.
Seçeneklerimi göstermek adına bu haritayı çizdim.
(Kahkahalar)
Birinci seçenek bu varsayımı görmezden gelmek
ve beni "anne" olarak tanımlamalarına ses çıkarmamak.
Bu karşı taraf için garip değil,
ama bizim için genelde gerçekten de garip.
Bu çoğunlukla o kişilerle etkileşimi sınırlamama sebep oluyor.
Bu birinci seçenek.
İkinci seçenekse durup söylenileni düzeltmek
ve şöyle bir şey demek;
"Aslında Elliot'un babasıyım'' ya da ''Elliot bana 'baba' diyor."
Bunu yaptığımda şunlar oluyor.
Ya durumu doğal karşılıyorlar ve "Ah, tamam" diyorlar
ve umursamıyorlar.
Ya da kendilerini kötü, beceriksiz, suçlu
ya da tuhaf hissettikleri için fazlaca özür diliyorlar.
Fakat çoğunlukla kafaları oldukça karışıyor
ve uzun uzun bakarak şöyle diyorlar:
"Bu cinsiyet değiştirmek istediğin anlamına mı geliyor?
Erkek mi olmak istiyorsun?"
ya da şöyle:
"Nasıl bir kadın baba olabilir?
Sadece erkekler baba olabilir."
Birinci seçenek genelde daha kolay.
İkincisi ise daha gerçek olanı.
Ama bütün bu senaryolara en iyi durumlarda bile
rahatsızlık duygusu ekleniyor.
Diyebilirim ki zamanla bu karmaşık haritada
yolumu bulmak daha da kolaylaştı.
Ama rahatsızlık hissi hâlâ benimle.
Bu karmaşık haritada yolumu bulmak
artık daha kolay, bunu söyleyebilirim.
Birinci seçeneğe izin verdiğim günler de oluyor
çünkü ikincisi çok zor ve riskli.
Kimsenin tepkisinden emin olmanızın bir yolu yok.
Bu kimselerin iyi niyetli olduklarından,
iyi olduklarından emin olmak istiyorum.
Birinin benim varlığım hakkındaki düşüncesinin
benim ve ailemin duygusal ve fiziksel güvenliği için
tehdit oluşturabileceği bir dünyadayız.
Öyle olunca bedelini riskleriyle kıyaslıyorum.
Bazen ailemin güvenliği benim hakikatimden önce geliyor.
Biliyorum ki bu riske rağmen
Elliot büyüyüp bilinci ve dil yetenekleri geliştikçe
ben insanları düzeltmezsem o düzeltecek.
Benim korkularımın ve güvensizliklerimin ona da yerleşmesini,
ruhunu güçsüzleştirmesini ya da kendini sorgulamasını istemiyorum.
Eylemleri, gerçekliği ve kırılganlığı ona göstermem gerekiyor.
Bu da "anne" olarak çağrıldığım rahatsız anlarda
"Hayır, ben babayım." demek olacak.
Bunu kanıtlamak için baba şakalarım bile var.
(Kahkahalar)
Şimdiye kadar birçok rahatsız edici
ve acı veren an oldu.
Ama sadece iki yıl içinde
baba olma yolculuğumda ve gerçek ben olma yolunda
onaylayıcı ve bazen de dönüştürücü anlarım oldu.
İlk ultrasonumuzda
bebeğin cinsiyetini bilmek istediğimize karar verdik.
Teknisyen bir rahim ağzı gördü ve "Bu bir kız" yazısını ekrana yapıştırdı,
bir kopyasını da bize verdi ve evimize yolladı.
Herkes gibi biz de fotoğrafı ailemizle paylaştık.
Kısa bir süre sonra, annem elinde bir çantayla çıkageldi.
Hiç abartmıyorum.
Şu kadar yüksekliği vardı ve ağzına kadar pembe giysi ve oyuncaklarla doluydu.
Bu kadar pembe şey ile yüz yüze kaldığım için canım sıkılmıştı.
Üstelik toplumsal cinsiyet kavramı üzerine çalışmış
ve çalıştay ve sınıflarda saatlerce ders vermiş biri olarak.
Cinsiyetin sosyal inşası, cinsiyetçiliğin femineni değersizleştirdiğine
ve bunu nasıl açıkça ve üstü kapalı olarak
ortaya koyduğuna dair çok bilgili olduğumu sanıyordum.
Ama bu durum, pembe şeylerle dolu çantadan bu hoşlanmama durumu,
çocuğumun dünyasındaki fazla feminen şeyleri
reddettiğimi keşfetmemi sağladı.
Cinsiyetçiliği ve sorunlu olduğunu öğrettiğim
kültürel normları güçlendirdiğimi fark ettim.
Teoride toplumsal cinsiyetsizliğe inanıyor olsam da
pratikte feminenliğin eksikliği tarafsızlık değil, maskülenliktir.
Eğer ben çocuğumu yeşil, mavi ve gri renklerde giydirirsem
dışardan bakanlar "Ah, bu çok şirin cinsiyet tarafsızı bir bebek." diye değil
"Ah, ne şirin bir oğlan" diye düşünecekler.
Böylece teorideki toplumsal cinsiyet anlayışım ile ebeveynlik dünyam çarpıştı.
Çocuğumun çeşitli renkleri ve oyuncakları deneyimlemesini istiyorum.
Onun için keşfedebileceği dengeli bir dünya kurmak
ve kendi yolunu çizmesini istiyorum.
Kız olarak doğmuş çocuğumuz için toplumsal cinsiyetsiz bir isim seçtik.
Ama toplumsal cinsiyetsizlik teorik bir çaba olarak
uygulamada olduğundan daha kolay.
Toplumsal cinsiyetsizliği yaratma çabalarımda
farkında olmadan feminenliğe karşı maskülenliğe ayrıcalık tanıyordum.
Hayatlarımızda feminenliği yumuşatmak ya da yok etmek yerine
bunu göklere çıkarmak için ortak bir çaba sarf ediyoruz.
Renklerin arasından pembeyi seçiyoruz,
şirin olanlarla yakışıklıları
ve şirin olanlarla güçlü ve zeki olanları eşitliyoruz.
Toplumsal cinsiyet ile hiçbir kelimeyi ilişkilendirmemeye çalışıyoruz.
Feminenlik ve maskülenlik için bu kadar eleştiri yaparken
aynı anda değer de veriyoruz.
Toplumsal cinsiyet rolleriyle sınırlanmış hissetmemesi için uğraşıyoruz.
Bunları çocuğumuzun toplumsal cinsiyetle
sağlıklı ve kararlı bir ilişki içinde olması umuduyla yapıyoruz.
Elliot'ın toplumsal cinsiyetler ile sağlıklı bir ilişki geliştirmesi çabamız
beni cinsiyetçiliğin, nasıl toplumsal cinsiyet kimliğimi
belirtmesine izin verdiğimi yeniden değerlendirmemi sağladı.
Feminenliği, sağlıklı olmayan ya da geçmek istediğim bir şey olan
maskülenliğe ulaşabilmek için
nasıl reddettiğimi yeniden değerlendirmeye başladım.
Bu çabalarım birinci seçeneği reddetmem gerektiğini göstermişti.
Görmezden gelemedim ve devam ettim.
İkinci seçeneği seçmeliydim.
En gerçek halime doğru gidebilmek için
en rahatsız hissettiğim yanlarımla yüzleşmeliydim.
Bu, bedenimle olan rahatsızlığım hakkında gerçeği kabullenmek zorundayım demekti.
Trans insanlar için bedenleri ile rahat edememeleri oldukça yaygın
ve bu rahatsızlık zayıflatıcı olmaktan sinir bozucu olmaya kadar değişebilir
ve bunun arasında bir yerde bulunabilir.
Kendi bedenimi tanımak ve bedenimin içinde rahat hissetmek
trans biri olarak hayat boyu bir yolculuk oldu.
Bedenimin daha feminen nitelendirilen bölümleriyle
hep başım dertteydi:
göğsüm, kalçalarım, sesim.
Bazen zor, bazen de kolay olanı seçtim,
hormon almamayı ya da toplumun standartlarına uymak için
daha maskülen olmak adına ameliyat olmamayı tercih ettim.
Tatminsizlik duygusunun üstesinden gelmemiş olmama rağmen,
fark ettim ki bu rahatsızlığı kucaklamayarak
ve bedenim için daha olumlu ve kabul edici olmayarak
cinsiyetçliği, transfobiyi ve bedenden utanç duymayı güçlendiriyordum.
Bedenimden, özellikle de toplumun feminen ya da kadınsı olarak düşündüğü
bölümlerimden nefret edersem,
çocuğumun kendi bedenini ve feminen ve kadınsı bölümlerini
nasıl gördüğüne muhtemelen zarar veriyor olurum.
Bedenimden nefret edersem ya da rahatsız olursam
çocuğumdan kendi bedenini sevmesini nasıl bekleyebilirim ki?
Benim için birinci seçeneği seçmek daha kolay olurdu:
Bedenim hakkındaki ilgili soru sorduğunda çocuğumu umursamamak, saklamak.
Ama her gün ikinci seçeneği seçmeliyim.
"Babanın bedeni nasıl olabilir ve olmalı" gibi varsayımlarımla yüzleşmeliyim.
Bu yüzden bedenimin içinde ve feminenliği ifade ediş biçimlerimle
daha rahat hissetmek için her gün çalışıyorum.
Bunun üzerine daha çok konuşuyorum,
bu rahatsızlığın derinliklerini keşfediyorum
ve kullanırken rahat edeceğim dili buluyorum.
Bu günlük rahatsızlık, hem eylemlerimi hem de bedenimin, toplumsal cinsiyetimin
nasıl görüneceğinin gerçekliğini inşa etmeme yardım ediyor.
Kendimi sınırlamamak için uğraşıyorum.
Ona bir babanın da kalçalarının olabileceğini,
dümdüz bir göğsü olması
ya da yüzünde kılları olması gerekmediğini göstermek istiyorum.
Gelişimsel olarak yeterli olduğunda
bedenimle olan bu yolculuğumu ona anlatmak istiyorum.
Gerçek olma yolculuğumu onun görmesini istiyorum,
daha karmaşık bölümleri göstermek zorunda olsam bile.
Mükemmel bir çocuk doktorumuz var
ve çocuğumuzun doktoru ile iyi bir ilişki kurduk.
Sizlerin de bildiği gibi doktorunuz aynı kalsa da
hemşireniz ya da pratisyen hemşireniz değişebilir.
Elliot doğduğu zaman, onu çocuk doktoruna götürdük
ve ilk hemşiremiz ile tanıştık. Ona Sarah diye hitap ediyoruz.
Sarah ile ilk zamanlarımızda,
benim nasıl "baba" ve eşimin "anne" diye
hitap edileceğimizi ona anlattık.
Sarah bunu mesele etmeyenlerdendi
ve bunu izleyen ziyaretlerimiz de oldukça sakin geçti.
Bir yıl kadar sonra Sarah'nın vardiyaları değişti
ve yeni bir hemşire ile çalışmaya başladık, ismi Becky.
Baba sohbeti yapmamıştık
ve ilk hemşiremiz Sarah selam vermek için gelene kadar da
bunun bahsi geçmemişti.
Sarah sıcakve şen şakrak biri. Elliot'a, bana ve eşime selam verdi
ve Elliot ile konuşurken şöyle bir cümle kullandı:
"Baban oyuncağını mı tutuyor?"
Gözümün kenarıyla
Becky'nin sandalyesinde döndüğünü
ve Sarah'ya delici bakışlarla baktığını gördüm.
Sohbet doktorumuza kayınca ikisinin arasındaki etkileşimin
devam ettiğini gördüm ve sonra şöyle oldu.
Becky, kafasını "hayır" anlamında sallayıp "anne" diyordu.
Sarah da kafasını "hayır" anlamında sallayıp "hayır, baba" diyordu.
(Kahkahalar)
Garip, değil mi?
Biz çıkıp gidene kadar
tam sessizlik eşliğinde bu birkaç kez daha devam etti.
Bu etkileşim benim aklıma takıldı.
Sarah birinci seçeneği seçebilirdi,
Becky görmezden gelebilir ve bana anne demesine göz yumabilirdi.
Sarah için bu daha kolay olurdu.
Sorumluluğu bana bırakabilir ya da hiçbir şey söylemeyebilirdi.
Fakat o anda, o ikinci seçeneği seçti.
Varsayımlar ile yüzleşmeyi ve varlığımı onaylamayı seçti.
Sesi ve görünümü benim gibi olan birinin
aslında bir baba olabileceğine ısrar etti.
Küçük ama anlamlı bir yol ile
beni, hakikatimi ve ailemi savundu.
Maalesef, trans insanları ve genel olarak transların çeşitliliğini
kabullenmeyi reddeden bir dünyada yaşıyoruz.
Benim umudum, başka biri için ayağa kalkma fırsatımız olduğunda
Sarah gibi hepimizin harekete geçmemiz,
bunun doğurduğu riskler olsa bile.
Bazı günler "genderqueer" bir baba olmanın riski ağır geliyor.
Bir baba olmaya karar vermek gerçekten zor oldu.
Eminim, hayatımın en zor
fakat bir o kadar değerli tecrübesi olmaya devam edecek.
Fakat bu zorluğa rağmen her gün buna tamamen değiyor.
Her gün Elliot'a verdiğim sözü tekrarlıyorum
ve kendime de.
Af ve merhamet duygusuyla,
aşk ve cömertlikle
onu ve kendimi çok sevmek.
Büyümeye izin vermek, rahatlığın dışına çıkmaya zorlanmak,
daha anlamlı bir hayatı yaşamak ve hayata sahip olma umuduyla.
Aklımda ve kalbimde
ileride zor, acılı ve rahatsız edici günlerin olacağını biliyorum.
Aklım ve kalbim
pişmanlık duymadan geriye dönüp bakabileceğim
daha zengin ve gerçek bir hayata vesile olacağını da biliyor.
Teşekkürler.
(Alkışlar)