Ben politik ve sosyal bir psikoloğum.
İnsanların dünyayı nasıl anladığı,
bunun toplum ve demokrasi için ne ifade ettiği üzerine çalışıyorum.
Öyle görünüyor ki çok şey ifade ediyor.
Bazı insanlar dünyayı güvenli ve iyi olarak görüyor
ve bu, belirsizliği sorun etmemelerine,
keşfetmek ve eğlenmek için zaman ayırmalarına izin veriyor.
Diğerleri ise çevrelerindeki tehditlerin son derece farkında,
bu yüzden düzeni ve öngörülebilirliği
açıklıktan ve tecrübeden ön planda tutuyorlar.
Akademik araştırmamda,
bu iki yaklaşımın sanattan politikaya kadar her şey hakkında
düşünme ve hissetme şeklimizi nasıl şekillendirdiği üzerine çalışıyorum.
Aynı zamanda siyasi elitlerin
ve yandaş medyanın bu farklılıkları
düşmanlık ve korku yaratmak için nasıl kullandığını inceliyorum
ve medya sistemi ekonomimizin bu ayrımlardan nasıl faydalandığını da.
Ama bunun üzerine çalıştıktan sonra
aklıma sadece bölünmeye mahkum edildiğimiz düşüncesi değil,
ama aynı zamanda kişisel özellikleri gerekli ve belki de değerli görmenin
bize bağlı olduğu düşüncesi de geldi.
Kendi hayatımda oldukça etkili olan iki adamı örnek olarak ele alalım.
İlk olarak, rahmetli eşim Mike.
Dünyayı güvenli ve iyi olarak gören bir sanatçıydı.
Hayatındaki belirsizliği ve oyunu iyi karşılıyordu.
Aslında doğaçlama yapan sanatçılara
dinlemeyi, açık olmayı ve sonrasında ne olacağını bilmemek konusunda
rahat olmayı öğrettiği doğaçlama komedi aracılığıyla buluştuk.
Evlendikten ve bir çocuğumuz olduktan sonra
Mike'a beyin tümörü teşhisi kondu.
Hastanede tedaviyle ve ameliyatlarla geçen aylarda
Mike'ın yolunu takip ettim;
açık olmaya çalışmayı
ve sonrasında ne olacağını bilmemeyi sorun etmeyi denedim.
Belirsizlikle geçen o aylarda ayakta kalmamı sağlayan şey
Mike'ın belirsizliğe karşı gösterdiği toleranstı.
Bu, ölümünden sonra hayatımı inşa etmem için yeni yollar keşfetmeme yardım etti.
Mike öldükten yaklaşık bir buçuk yıl sonra
şimdiki eşim PJ ile tanıştım.
PJ, eğer tehditler düzgünce yönetilirse
dünyayı potansiyel olarak iyi gören
bir ceza savcısı.
Aynı zamanda günlük hayattaki işlerinde,
yediği yemeklerde,
giysi seçiminde
düzeni ve öngörülebilirliği kucaklayan birisi.
PJ'in korkunç bir ince zekası var
ama aynı zamanda çok güçlü bir görev ve amaç bilinciyle
ahlaki açıdan çok ciddi birisi.
Geleneğe, sadakate ve aileye değer veriyor,
dul bir kadınla 28 yaşında evlenmekten çekinmemesinin
ve çocuğunu sahiplenip
kendi çocuğuymuş gibi büyütmesinin
sebebi de bu.
Hayatımızda istikrarı sağlayan şey
PJ'in kesinliğe ve kapalılığa olan gereksinimiydi.
Mike ve PJ'in hikayelerini sadece kişisel oldukları için değil
aynı zamanda kendi çalışmamda bulduğum
iki şeyi tanımladıkları için paylaşıyorum.
Birincisi, ruhsal kişilik özelliklerimizin dünyayla
nasıl ilişki kurduğumuzu şekillendirdiği,
ikincisi ise bu iki yaklaşımın da
hepimizin hayatını mümkün kıldığı.
Yine de trajik olarak medya çevremizin siyasi ve ekonomik teşvikleri
bizi kızdırmak,
dikkatimizi çekmek,
internette tıklanma almak
ve bizi birbirimize düşürmek için
bu farklılıklardan faydalanmaya başvuruyor.
Bu da işe yarıyor.
Kısmen işe yarıyor çünkü aynı kişisel özellikler
politik ve kültürel inançların temeliyle ilişkili.
Politik psikologlar yıllarca ruhsal kişisel özelliklerimizin
siyasi inançlarımızı nasıl şekillendirdiği üzerine çalıştı.
Psikolojimizin ve siyasi görüşlerimizin apolitik uyarıcılara verdiğimiz yanıtı
nasıl şekillendirdiğini anlamak için deneyler yaptık.
Bu araştırmalar,
tehditlere karşı daha az endişeli olan insanların,
belirsizliğe tolerans gösterenlerin,
göç, cinayet ya da cinsellik konusunda kültürel ve sosyal olarak
daha özgür olmaya meyilli olduğunu gösterdi.
Belirsizliğe karşı tolerans gösterdikleri için
ince ayrıntıları da sorun etmemeye meyilliler
ve sadece düşünmüş olmak için düşünmenin keyfini çıkarıyorlar.
Bu da sol ve sağ kısımda
neden belirgin sanatsal tercihler olduğunu,
özgürlükçülerin soyut sanatı
ya da net bir sonu olmayan hikâyeleri
neden muhafazakârlardan daha çok takdir ettiklerini açıklıyor.
Deneme çalışmamda
bu farklılıkların, ironik ve politik yerginin özgürlükçüler tarafından
muhafazakarlara göre neden daha çok takdir edildiğini
ve anlaşıldığını açıklamaya yardım ettiğini de buldum.
Diğer yandan,
tehditleri gözleyen insanlar,
kesinliği ve kapalılığı tercih edenler,
bizim politik, kültürel ve sosyal muhafazakârlarımız olmaya meyilli.
Çünkü tetikte bekliyorlar,
hızlıca ve etkin bir şekilde,
sezgi ve duygu eşliğinde karar veriyorlar.
Bu kişisel özelliklerin, muhafazakârların açıkça ve etkin bir şekilde
tehditleri ve düşmanları tanımlayan siyasi görüşlerin konuşulduğu programları
neden sevdiklerini de açıklamaya yardım ettiğini bulduk.
Yine de esas olan şey
bu eğilimlerin mutlak olmadığı,
değişmeyen bir şey değiller.
Tehditleri gözleyen özgürlükçüler var,
tıpkı belirsizliğe tolerans gösteren muhafazakârlar olduğu gibi.
Aslında PJ'in siyasi inançları
Mike'ın sahip olduğundan tamamıyla farklı değil.
Psikoloji ve siyaset arasındaki bağlantı bu bağlamda bir rastlantı:
Kiminle birlikteyiz ve etrafımızda neler oluyor.
Şu anki problem
baskın olan çevremizin,
politik ve medya çevremizin
aslında bu farklılıkların mutlak olmasına,
desteklenmiş olmasına
ve bir silah haline getirilmesine duyduğu ihtiyaç.
Güç ve kâr ile ilgili nedenlerden dolayı
siyaset ve medyadaki bazı insanlar,
dünyaya bizden daha farklı yaklaşan insanların
-Mike'ların ya da PJ'lerin-
başlı başına bir tehlike olduğuna inanmamızı istiyor.
Sosyal medya platformları, almayı tercih ettiğimiz mesaj türünde
bize bölücü mesajlar atmak için
algoritmalar ve mikro hedefleme kullanıyor.
Bunlar siyasetle, kültürle ve ırkla alakalı mesajlar.
Bu mesajların yıkıcı etkilerini her gün görüyoruz.
Karşı taraftan korkan ve onlara kızgın olan Amerikalılar var.
Karşı tarafa yapılan suçlamalar Amerika'yı yok ediyor.
Ama bir anlığına durun ve düşünün.
Eğer o farklılıklar hiç silah haline getirilmemiş olsa ne olur?
Belirsizlikle başa çıkmamıza
ve yenilik, yaratıcılık, bilimsel keşifler yönünde yeni yollar keşfetmemize
izin veren şey, açıklığa ve esnekliğe yönelik olan
özgürlükçü eğilimlerimiz.
Uzay seyahati, hastalıkların tedavisi ya da sanat gibi
iyi bir dünya düşleyen ve yeniden hayal eden şeyleri düşünün.
Tetikte olmaya, güvenliğe ve geleneğe yönelik olan
bu tutucu eğilimleri de bir düşünün.
Bunlar, korunmamız ve istikrarımız için
yapılması gerekeni yapmamızda
bizi motive eden şeyler.
Ordumuz tarafından sunulan emniyeti
ya da banka sistemi tarafından sunulan güvenliği düşünün.
Ya da jüri görevi gibi
demokratik kurumlar tarafından sunulan istikrarı,
4 Temmuz'da atılan havai fişekler gibi kültürel gelenekleri düşünün.
Ya topluma ve demokrasiye teşkil eden asıl tehdit
aslında karşı taraftan teşkil edilmiyorsa?
Ya asıl tehdit, karşı taraf olmadan daha iyi olacağımızı
düşünmemizi sağlamaya çalışan
ve bu farklılıkları kendi kişisel, mali ve politik çıkarı için kullanan
politik ve medya elitleri tarafından teşkil ediliyorsa?
Mike ve PJ dünyaya farklı olarak bağlanmışlardı
ama bu belirgin yaklaşımlar hayatıma her gün değer katmaya devam ediyor.
Karşı tarafı düşman olarak belirleyen
ve bizi bunun doğru olduğuna inanmaya teskin eden
politik ve medya çevremiz yerine,
çevreyi yaratmayı biz seçsek?
Diğer gerçek insanlarla bağlanan gerçek insanlar
bu iki yaklaşımı oldukları şey için takdir ediyor:
Birlikte hayatta kalmamıza ve başarmamıza yardım eden gerekli armağanlar.
Teşekkür ederim.