♪ (hareketli müzik) ♪
İnternet: IP Adresleri ve DNS
Merhaba, ismim Paola. Microsoft'ta yazılım mühendisiyim.
Haydi internetin nasıl çalıştığına bakalım.
İşim, ağların birbirleriyle iletişim kurabilmesine bağlı.
Ancak 1970'lerde bunun için standart bir yöntem yoktu.
Vint Cerf ve Bob Kahn'ın iletişimi mümkün kılmak için
internet protokolünü icat etmeleri gerekti.
Bu icat şimdilerde internet dediğimiz şeyin temellerini attı.
İnternet, ağların oluşturduğu ağlardır.
Tüm dünyada milyarlarca cihazı birbirine bağlar.
İnternete Wi-Fi yoluyla laptop veya telefonla bağlı olabilirsiniz.
Bu durumda, bu Wi-Fi bağlantısı sizi bir İnternet Servis Sağlayıcısına (ISS)
ve bu servis sağlayıcısı da tüm dünyadaki milyarlarca cihaza bağlar.
Bu cihazlar ise her biri birbirine bağlı yüz binlerce ağ ile birbirine bağlıdır.
İnsanların, değerini anlayamadığı şeyse internetin gerçek bir tasarım felsefesi
ve bir dizi protokolle ifade edilen bir mimarlık örneği olduğudur.
"Protokol", tüm tarafların kullanmaya izin vermesi durumunda
sorunsuz iletişim sağlayan bir dizi kural ve standarttır.
İnternetin fiziksel olarak nasıl çalıştığı bu tasarım felsefesinin
internetin yeni iletişim teknolojilerine uyum sağlamasını ve bu teknolojileri
öğrenmesini mümkün kıldığı gerçeğinden daha önemsizdir.
Bunun nedeni, yeni bir teknolojinin interneti yeni bir tarzda kullanmak için
hangi protokollerle çalışması gerektiğini bilmesi gerektiğidir.
İnternetteki tüm cihazların kendilerine özgü bir adresi vardır.
İnternet adresi, tıpkı telefon numaraları veya sokak adları gibi sayılardan oluşur.
Bu adres, ağın ucundaki her bir bilgisayar veya cihazın kendine özgüdür.
Evlerin ve iş yerlerinin posta adresleri gibi düşünebilirsiniz.
Birine posta göndermek için, kim olduğunu bilmenize gerek yoktur.
Ancak adreslerini ve bu adresi nasıl yazacağınızı bilmelisiniz ki
bir posta sistemi bu mektubu varış noktasına ulaştırabilsin.
İnternetteki bilgisayarlara adres verme sistemi de buna benzer.
İnternet iletişiminde kullanılan en önemli protokollerden birinin,
"İnternet Protokolü" veya "IP" denen protokolün bir parçasıdır.
Yani bir bilgisayarın adresine "IP Adresi" denir.
Bir web sitesini ziyaret etmek
aslında başka bir bilgisayardan bilgi talep etmektir.
Bilgisayarınız, başka bir bilgisayarın IP adresine bir mesaj gönderirken
kendi adresini de gönderir.
Bu sayede, diğer bilgisayar yanıtı nereye göndereceğini bilir.
Belki daha önce IP adresi görmüşsünüzdür.
Bir avuç sayıdır! Bu sayılar belli bir düzene göre sıralanır.
Bir ev adresinde ülke, şehir, sokak, daire numarası olduğu gibi
bir IP adresi de pek çok kısımdan oluşur.
Tüm dijital veriler gibi bu sayıların her biri bit'lerle ifade edilir.
Geleneksel IP adresi 32 bit uzunluğundadır
ve her biri 8 bit olan kısımlardan oluşur.
Baştaki sayılar genellikle cihazın ülke ve bölge ağlarını belirtir.
Ardından alt ağlar ve son olarak o cihazın adresi gelir.
Bu IP adresi verme biçimine IPv4 denir. 1973'te tasarlanmıştır
ve 80'lerin başında yaygın olarak benimsenmiştir.
İnternete bağlanan 4 milyardan fazla cihaz için benzersiz adresler sunar.
Fakat internet, Vint Cerf'in tahmininden bile daha popüler hale gelince
4 milyar benzersiz adresin yeterli olmayacağı ortaya çıktı.
Şimdilerde, daha uzun bir IP adresi formatına
yıllar süren geçişin ortasındayız: IPv6
Bu format, her bir adres için 128 bit kullanıyor
ve 340 undesilyondan fazla benzersiz adres sunuyor.
Dünya üzerindeki her bir kum taneciğinin IP adresine sahip olmasına yeter de artar.
Çoğu kullanıcı IP adreslerini hiç görmez veya umursamaz.
"Alan Adı Sistemi" veya "DNS" denen sistem,
www.example.com gibi adları ilgili adreslere çevirir.
Bilgisayarınız, alan adlarını aramak için DNS kullanır ve internetteki
varış noktasına bağlanmak için kullanılan ilgili IP adresini alır.
♪ (Ve olaylar şöyle gelişir...) ♪
(Ses 1) Merhaba, www.code.org adresine gitmek istiyorum.
(Ses 2) O alan adının IP adresini bilmiyorum, bir soruşturayım.
Hey, www.code.org'a nasıl gidileceğini biliyor musun?
(Ses 3) Evet, işte burada, 174.129.14.120.
(Ses 2) Tamam, güzel, teşekkürler. Bir kenara yazayım, sonra lazım olur.
İşte, istediğin adres.
(Ses 1) Harika! Teşekkürler.
Milyarlarca cihazın milyarlarca farklı web sitesi arasında
birini bulmasını sağlayacak bir sistemi nasıl tasarlarız?
Tek bir DNS sunucusunun
tüm cihazların taleplerini yönetmesi mümkün değil.
Bu nedenle, DNS sunucuları birbirlerine dağıtık bir hiyerarşiyle bağlıdırlar.
Bölgelere ayrılıp .org, .com, .net gibi ana alanların sorumluluğunu paylaşırlar.
DNS, açık ve kamusal bir iletişim protokolü olarak
hükûmet ve eğitim kurumlarına yönelik yaratılmıştı.
Açık olduğundan, DNS siber saldıralara da açık hedef olur.
Buna örnek olarak "DNS zehirlenmesi" verilebilir.
Bir bilgisayar korsanı DNS sunucusuna erişip
yanlış IP adresine sahip bir alan adıyla eşleştirdiğinde gerçekleşir.
Bu sayede, bilgisayar korsanı insanları
yanıltıcı bir web sitesine yönlendirebilir.
Bu başınıza geldiyse daha çok soruna açık hale gelmişsinizdir.
Çünkü sahte web sitesini gerçekmiş gibi kullanırsınız.
İnternet, devasa bir boyutta ve her gün daha da büyüyor.
Ama Alan Adı Sistemi ve İnternet Protokolü ne kadar büyüyeceği fark etmeksizin
interneti ölçeklendirebilecek biçimde tasarlanmıştır.
♪ (hareketli müzik) ♪