Hoşgeldiniz! Merhaba, San Francisco!
TEDx. Tanrım, kör oldum!
Herkese merhaba! Nasılsınız?
(Kalabalık sesi) Herkes iyi mi? Vay canına! Pekala.
Adım Mel Robbins, ve son on yedi yıl boyunca,
insanlara istediklerini almaları için yardım etmek tek yaptığım şey oldu.
Makul ölçüde tabii! Eşim burada.
Bunu mahkeme salonunda yaptım, toplantı salonunda, yatak odasında yaptım,
insanların oturma odasında yaptım, hangi oda olursa olsun,
oradaysam, istediğiniz şeyi elde etmenize elimden geldiğince yardım ederim.
Üç yıldır bir radyo programı sunuyorum.
Haftada beş gün, kırk şehirde canlı yayın yapıp
Amerika'nın dört yanında çıkmazda hisseden insanlarla konuşuyorum.
Amerikalıların üçte birinin hayatlarından memnun olmadıklarını biliyor muydunuz?
Bu yüz milyon insan demek!
Akıl alır gibi değil!
Bununla yeni programımı sunarken yüz yüze geldim,
ki o da ayrıca çılgınca, çünkü adı "In-laws."
Amerika'nın dört bir yanında ailelerle- (Gülüşler)
Doğru tahmin.
- eşinin akrabalarıyla kanlı bıçaklı olan insanların evlerinde kalıyorum.
Herkesi aynı eve topluyoruz, herkese sözlerimle saldırıyorum,
Pandora'nın kutusunu açıyoruz, insanların donutlar yüzünden
veya Şükran Günü'nde kimin evinde yemek yenileceği hakkında
kavga etmelerini engelliyorum,
ve gerçek meseleler hakkında konuşmalarını sağlıyorum.
Sizinle konuşmak istediğim mesele de bu.
Sizin için buradayım.
Size, istediğinizi nasıl elde edebileceğinizle ilgili bildiğim her şeyi
on sekiz dakikadan daha kısa bir sürede anlatacağım.
Sizden, şimdi bir milisaniyeliğine
ne istediğinizi düşünmenizi istiyorum.
Evet senden!
Ayrıca bencil olmanı istiyorum.
Simon'ı ve "biz" olayını boşver gitsin! Bu, şu an, benimle ilgili!
(Gülüşler) (Alkış) Kusura bakma, Simon.
Gerçekten ne istiyorsun? Olay şu.
Bunun başka insanların kulağına hoş gelmesi falan umrumda değil.
Sağlıklı olmak fikri poponuzu kaldırıp sizi yürüme bandına getirmeyecek.
Birisini tavlamak için fazlalıklardan kurtulmak fikri mi?
İşte buna motivasyon derim. (Gülüş)
Bilmek istediğim şu: Ne istiyorsun?
Kilo vermek mi istiyorsun? Gelirinizi üçe katlamak mı?
Hayır işi yapmak mı istiyorsun? Gerçek aşkı bulmak mı?
Ne duruyorsun? İşe koyul, şimdi.
Mesele ne biliyor musun? Üzerine ölümüne düşünme, seçim yap.
Sorunun bir parçası bu. Seçim yapmıyorsun.
İstediğiniz şeyi nasıl elde edebileceğiniz üzerine konuşacağız.
Ve dürüst olmak gerekirse, istediğiniz elde etmek basit.
Bakın, kolay demiyorum.
Çok basit.
Aslına bakarsanız, üzerinde düşündüğünüzde,
en harika zamanda yaşadığımızı fark edebilirsiniz.
Yani kafanızın içindeki şey, her ne ise,
şeker hastalığı tedavisi için sağlıklı beslenmek olabilir,
yaşlı insanların bakımının nasıl üstlenilmesi gerektiğini araştırıp
huzur evi açmak olabilir,
veya Afrika'ya gidip bir okul inşa etmek istiyorsunuzdur. Mesele şu:
Bir kitapçıya gidebilirsiniz. Evet, şu an!
Uzman kişilerce yazılmış ve nasıl yapacağınızı anlatan
en az on kitap alabilirsiniz.
Google'a yazabilirsiniz.
Herhâlde, ne bileyim, aklınızdakini yapan kişilerce yazılmış,
her adımı tek tek belgeleyen,
en az bin tane blog bulabilirsiniz.
İnternette birilerini bulabilir ve onları takip edebilirsiniz!
(Gülüş)
Adımlarını takip edebilirsiniz. Sadece kopya çekme sanatını kullanın.
Yapılanları izleyin, çünkü zaten birileri iş üzerinde!
Öyleyse neden istediğinizi elde etmiyorsunuz?
Zaten gerekli bilgiler elinizin altında
ve ihtiyaç duyduğunuz kişilere ulaşabilirsiniz.
İnternette muhtemelen size lazım olan araçlar bedavaya mevcut
veya bir gruba katılabilirsiniz veya istediğiniz her haltı yapabilirsiniz!
Her şey bir sözcükte saklı:
F*©#.
Kapayın çenenizi, neyden bahsettiğimi iyi biliyorsunuz.
Malum sözcük. Her yerde aslında!
Hep duyduğunuz bir şey!
Açıkçası bu sözcüğün cazibesinin ne olduğunu anlayamıyorum.
Söylediğiniz zaman sizi zeki falan yapmıyor.
Gerçekten ne hissettiğinizi de ifade etmenizi sağlamıyor.
Bir tür ucuz içki gibi bir şey.
Tabii aslında "fena değil" ifadesinden bahsettiğimi de biliyorsunuz.
"N'aber?" "Eh, fena değil."
Cidden mi? İyisin yani?
Ortalıkta neredeyse yirmi kilo fazlayla geziyorsun ve fena değilsin?
Eşinle değil de oda arkadaşınla yaşıyorsun sanki ve iyisin?
Dört aydır seks yapmıyorsun, ve fena değilsin?
Gerçekten mi?
Hiç sanmıyorum!
Anlayacağınız, fena değil demekle olan şu: aslında bu çok dâhice bir şey.
Çünkü eğer iyiyseniz, bu konuyla ilgili bir şey yapmanıza gerek yok.
Ancak bu ifade üzerinde kafa yorunca sinirlerim bozuluyor.
Burada "yaşamak" ile ilgili bir konferanstayız
ve "yaşama" deneyimini "fena değil" diyerek mi tarif edeceksiniz?
Ne kadar da uyduruk ve eften püften bir ifade!
Berbat hâldeysen, berbatım de!
Harikaysan, harikayım de!
Doğruyu söyle!
Bu sadece sosyal hayatınız için de geçerli değil.
"Seni hayatımdan nefret ettiğim gerçeğiyle sıkmak istemem,"
veya "Harikayım! Ama kendini berbat hissetmeni istemem."
Asıl sorun -
Asıl sorun kendi kendinize "fena değil" demeniz.
Sizi temin ederim, fena değil demekle kendinizi kandırıyorsunuz,
istediğiniz şeye sahip olmamak böylece sizi rahatsız etmiyor.
Kendinizi zorlamamanızın sebebi bu.
Hayatınızda pes ettiğiniz alanlardan bahsediyorum.
"Ah, ben gayet iyiyim,
annem asla değişmeyecek,
o yüzden bunu konuşmanın anlamı yok," veya
"Fena değilim. Çocuklar mezun olana kadar bekkleriz, sonra boşanırız,
o zamana kadar ayrı odalarda uyuruz."
"Fena değilim. Kovuldum, faturalarımı zar zor ödüyorum,
aman, boşver. İş bulmak zor." dediğiniz zaman.
Bu ifadenin sinirlerimi bu kadar bozmasının bir sebebi de,
bilim insanları-
Evet, aşağı geliyorum! (Gülüş)
Bilim insanları
dünyaya gelme
olasılığınızı
hesapladılar.
Aynen öyle. Karmaşık hesaplar yaptılar - seni görebiliyorum.
Karmaşık hesaplamalar yaptılar- senin hakkında
Evet, siz ayaktakiler, bunun için oturmak isteyebilirsiniz.
Dünyaya gelme olasılığınız üzerine karmaşık hesaplar yaptılar.
Ve bütün o savaşları da hesaba kattılar,
ve doğal afetleri, dinozorları
ve diğer her şeyi.
Ve farkında mısınız, senin...
Evet sen, kaldır o bilgisayarı.
Benim için ayağa kalk, Doug. (Gülüş)
Demek istediğim - Doug, dön ve herkese merhaba de.
Doug'ın tam doğduğu anda
dünyaya gelmiş olma olasılığı,
yani şimdiki ailesine ve şu anki DNA yapısına sahip olma olasılığı
dört yüz trilyonda bir!
Muhteşem değil mi? Doug: Çok şanslıyım!
Mel: Evet! Sen fena değilsin, harikasın!
Hayat değiştiren fikirlere sahip olmanın bir sebebi var, kendine işkence etme.
Teşekkür ederim. Teşekkürler, Doug! (Alkış)
Christine hepinizin sahnede olabileceğini söylerken haklıydı.
Çünkü hepiniz - biz bu kategorideyiz.
Dört yüz trilyonda bir.
Gün boyunca hayatınızı değiştirebilecek, dünyayı değiştirebilecek
ya da ruh halinizi değiştirebilecek fikirler aklınıza geliyor.
Peki siz onlarla ne yapıyorsunuz? Hiçbir şey!
(Homurtular) Umarım frikik vermem. (Gülüş)
Bunun için ödeme yapmamıştınız. (Gülüş)
Ve bir dakikalığına düşünmenizi istiyorum, çünkü hepimizde var -
Burada "erteleme tuşu" benzetmesini kullanmayı seviyorum -
içinizde fokurdayan harika fikirlere sahipsinizdir.
Tüm gün insanları izlersiniz
ve fikirleriniz aynı pinpon topu gibidir - bam bam bam!
Aklınıza fikir geldiği anda ne yaparsınız? - Erteleme tuşu!
Bu sabah aldığınız ilk karar neydi?
Bahse varım uyumaya devam etmekti.
"Evet, bugünkü ilk kararım, dört yüz trilyonda birim,
uyumaya devam edeceğim."
Sizi iyi anlıyorum! Yatağınız rahat! Yumuşak, sıcacık!
Şansınız varsa yanınızda sevdiğiniz insan yatıyor
ya da benim durumumda, eşim, iki çocuğum ve muhtemelen köpek de.
Bugün aldığınız ilk karardan veya erteleme tuşundan
bahsediyor olmamın nedeni,
hayatınızın değiştirmek istediğiniz herhangi bir yanında,
her şey olabilir, bilmeniz gereken tek şey var.
O da...
Yapmak asla içinizden gelmeyecek.
Asla.
Kimsenin geldiği yok, motivasyonun da,
içinizden asla yapasınız gelmeyecek.
Bilim insanları buna "etkinlik enerjisi" diyor.
Bu, şu an yapmakta olduğunuz şeyi
değiştirmek için gereken, otomatik pilottan
yeni bir şeye geçmek için gereken güce deniyor.
Şu testi yarın deneyin.
Çok sofistike hissettiğinizi biliyorum, TED'desiniz çünkü.
(Gülüş) Bunu deneyin.
Yarın sabah alarmınızı otuz dakika erkene kurun.
Alarm çaldığında, yorganı kaldırın,
fırlatın, kalkın ve güne başlayın.
Erteleme yok, gecikme yok.
"Burada beş saniyeliğine bekleyeceğim çünkü Mel burada değil" demek yok.
Dediğimi yapın.
Bunu yapmanızı istememin nedeni, davranışınızı değiştirmek için
gereken fiziksel güçle,
yüz yüze gelecek olmanız.
Kilo vermesi gereken bir kişinin,
içinden diyet yapmak geliyor mudur sizce?
Elbette hayır!
Canı kruvasan yerine haşlanmış tavuk
veya bezelye yemek istiyor mudur?
Hiç sanmam!
Poponuzu bilgisayarın önünden kaldırıp
sizi kapıya sürükleyecek ve yürüyüşe çıkmanızı sağlayacak
etkinlik enerjisi, yürüyüş yaparım demiştiniz çünkü;
sizi sıcak yatağınızdan çıkıp
soğuk odada dikilmeye zorlayan güç ile eşdeğer.
Yetişkin olmanın ilginç bir yanı var.
On sekiz yaşına geldiğinizde,
kimse size artık kendi ebeveynliğinizi üstleneceğinizi söylemez.
Kendi "ebeveynliğinizi yapmak" derken demek istediğim şu:
yapmak istemediğiniz haltları kendinizin yapmak zorundasınız,
böylece olmanız gereken kişi olabilirsiniz.
İçinizden bunu yapmanın gelmesini beklemekle fazla meşgulsünüz.
Ve asla içinizden gelmeyecek!
Oğlumun canı asla oyunu bırakmak istemez. Bıraktırmak benim işim.
Bırak şu oyunu elinden!
Kendall, Barbie'lerini topla!
Banyomda çıplaklar partisi veriyorsan en azından şunları topla!
(Gülüş)
Ağzınız kapalı çiğneyin! Ahırda değiliz, tanrı aşkına!
Yemek hazır, in oradan.
Ebeveyn olarak, siz de çocuk oldunuz,
anne ve babanız sizi yapmak istemediğiniz şeyleri yapmaya zorlar.
Çünkü asla yapmazsınız. Asla.
Ne şimdi, ne sonra, hiçbir zaman!
Bir şeyde iyi olsanız bile
yapmak istemeyeceğiniz başka bir şey bulursunuz.
Sonra zirveye ulaşırsınız, sıkılırsınız, "İşimden nefret ediyorum. Çok sıkıcı."
Peki yeni iş bulacak mısın? Yoo! Ama mızmızlanmaya devam!
İstediğinizi elde etmek çok ama çok basit.
Ancak kolay değil.
Kendinizi zorlamalısınız.
Gerçekten güç sarf etmelisiniz.
"Güç" sözcüğünü kullanmamın sebebi -
Roz burada, duygu takibinden bahsederken,
hani beynin iki tarafına ait resim göstermişti,
ben de beyni aynen öyle görüyorum.
Ama beynin bir tarafını "otomatik pilot",
diğerini de "emniyet freni" olarak tanımlıyorum.
Yani beynin iki modu var: Otomatik pilot, emniyet freni.
Beyin hangisini tercih ediyor sizce? Otomatik pilot.
İşe arabayla gittiğiniz ve vardığınızda,
"Araba sürüşümü hatırlamıyorum bile." dediğiniz olmuştur.
(Gülüş)
Sarhoş falan değildiniz. Beyniniz otomatik pilot modundaydı.
Çalışıyordu, ama bu seviyede.
Zihninizle ilgili esas sorun,
her normal rutininizden farklı bir şey yaptığınızda,
beyninizde ne olduğunu tahmin edin. Emniyet freni çekilir!
Her şey için aynı tepkidir bu. Her şey!
Mutfağa gidersiniz, bakarsınız,
kirli kahvaltı tabaklarını size bırakmışlardır.
Yüzüncü kez "Onları öldüreceğim." diye içinizden geçirirsiniz.
"Bunlara dokunmayacağım ve bu sefer onlara yıkatacağım."
Ama normal rutininiz bu değil, değil mi?
Zihniniz: emniyet freni!
Sizse otopilota yönelirsiniz.
"Neyse yıkayayım, sonra sinirleneyim, seks yapmayayım.
En iyisi öyle yapayım." (Gülüş) (Alkış)
Dolayısıyla, "zorlama" diyorum,
rutininizi bozan herhangi bir şey için kendinizi zorlamanız gerektirir.
Ve hayatınızı düşündüğünüzde,
cidden komik, ilk başta çocuğuz, sonra büyüyoruz,
hayatımızı belirli bir rutine oturtmak için
çok zaman harcıyoruz,
daha sonra bundan sıkılıyoruz!
Her gün aynı saatte uyanırsın, hemen hemen aynı kahvaltıyı yaparsın,
aynı yoldan işe gidersin, meşgul görünmeye çalışırsın,
arama yapmaktan kaçınırsın, Facebook'unu güncellersin,
toplantıya katılırsın, saçma sapan şeyler karalarsın,
tekrar Facebook'una bakarsın, akşam için plan yaparsın,
biraz daha meşgul gibi yaparsın, aynı yoldan eve dönersin,
hemen hemen aynı akşam yemeğini yersin,
benzer bir şeyler izlersin,
en son uyumaya gidersin ve aynı şeyleri tekrar yaparsın!
Tabii ki kendinden sıkılırsın!
Seni öldüren şey rutinin kendisi.
İnsanların neden hayatta çıkmaza girdiklerine dair bir teorim var.
Muhtemelen çoğunuz Temel Psikoloji dersi almıştır
ve Maslow'un "ihtiyaçlar piramidi"ne denk gelmiştir.
Şunu diyeyim, vücudunuz harika. Çünkü temel ihtiyaçlara sahip.
Size sinyaller yollamak için donatılmış.
Yiyeceğe ihtiyacınız olduğunda ne hissedersiniz?
Peki ya suya?
Sekse ihtiyacınız varsa ne hissedersiniz? (Gülüş) Teşekkürler.
Bence sıkışmış hissediyorsanız veya hayatınızdan memnun değilseniz,
bu bir işaret.
Bu işaret hayatınızda bir sorun olduğu anlamına gelmiyor.
En önemli ihtiyaçlarınızdan birisinin karşılanmadığı anlamına geliyor.
Keşfetme ihtiyacınızın.
Hayatınızla ilgili her şey, vücudunuz, gelişiyor!
Hücreleriniz yenileniyor; saçlarınız, tırnaklarınız,
her şey yaşamınız içinde gelişiyor.
Ruhunuz da keşfetmek ve gelişmek istiyor.
Bunu sağlamanın tek yolu da kendinizi rahatsız olmaya zorlamak.
Kendinizi zorlayıp
kafanızdan dışarı çıkmak. Teşekkürler.
Kafanızın içindeyseniz, düşman hattının gerisindesiniz.
Bu Tanrının buyruğu değil, tamam mı? Hayır!
Aslında, kafanıza bir hoparlör koyup içinizden geçenleri yayınlasak
sizi kurumsallaştırmış oluruz. (Gülüş)
Sizinle kendi kendisiyle konuştuğu gibi
konuşan biriyle takılmak istemezsiniz.
Kafanın içinden çık o hâlde!
Hislerin! Hislerin sana kazık atıyor!
Nasıl hissettiğin umurumda değil! Ne istediğin önemli!
Eğer hislerinize kulak verirseniz,
istediğinizi elde etmeye geldiğinde başarılı olamazsınız.
Çünkü canınız asla istemeyecek.
Ve rahatlık bölgenizi terk etmek zorundasınız.
Bunun risk almak ile ilgisi yok,
rahatlık bölgenizi terk etmekle ilgisi var.
Yataktan çıkmaya çalıştığınız ilk üç saniye sizi kahredebilir.
Ancak kalktınız mı, harika hissedersiniz.
Böyle bir yerde otururken biri "gel de dans et!" dediğinde
o ilk üç saniye, şöyle düşünürsünüz:
"Dediğini yapmalıyım,"
ama sonra şöylesinizdir; "Uhh..."
O şeyi yapmak için dürtüye sahipken,
kendinizi zorlamanız için gerekli olan
etkinlik enerjisini kullanmadığınızda,
emniyet freniniz çekilmiş oldu. "Burada oturuyorum.
Şu çılgın insanlarla sahneye çıkmayacağım, dans etmeyi sevmem..."
Bana da oldu, geldiğimde Rachel'a rastladım,
konuşmaya başladık, sonra da o tweet atmaya başladı.
Biz arkadaşız. Ve - bum! Çık dışarı.
İşin sihri burada.
Dört yüz trilyonda birin olayı burada.
Her yaptığım - ah, bu son bölümdü. Pardon.
İşinize yarayabilecek diğer bir şey ise beş saniye kuralı.
Zihniniz bir yüz ifadesini 33 milisaniye içerisinde oluşturabilir.
Yani manyak hızlı hareket edebiliyor.
Zihninizin hızlı yaptığı diğer bir şeyse,
sizi harekete geçirecek o küçük dürtülerden birine sahipken,
bu dürtüyü eyleme beş saniye içerisinde dökmediğinizde
emniyet frenini çekmiş ve fikri öldürmüş olursunuz.
Öldürüyorsunuz!
Müzik çalarken kalkıp dans etmek isterken,
beş saniye içerisinde kalkmazsanız,
emniyet frenini çekmiş olacaksınız.
Ya da şöyle diyelim,
bugün birinin konuşması size ilham verdi.
Beş saniye içerisinde bir şeyler yapmazsanız,
not almak veya kendinize mesaj atmak gibi,
fikre dair fiziksel herhangi bir şey olabilir,
freni çekip fikri öldürmüş oluyorsunuz.
Sorun fikirlerde değil. Sorun harekete geçmemek.
Fikirleri öldürüyorsunuz. Hata bende ya da başkasında değil.
Kendiniz yapıyorsunuz. Yapmayın!
Sana güveniyorum. Sen dört yüz trilyonda birsin.
Yapacak şeylerin var!
Bunlar kafanın içinde olup bitmeyecek.
Bunları bugün denemenizi istiyorum.
Partiye geçtiğimizde, çok şükür zaman yaklaşıyor,
çünkü bence bir kokteyl fena olmazdı,
beş saniye kuralını uygulamayı denemenizi istiyorum.
Birisini gördün ve içinde bir dürtü mü var?
İlginç biri gibi mi görünüyor? Git yanına!
Birisi sana ilham verdi ve bir rican mı var?
Söyle gitsin!
Burada olmanızın sebebi bu!
Bir deneyin ve bence olacaklara çok şaşıracaksınız.
Bir şey daha var. Bilmenizi isterim ki her yaptığım şey,
radyo programı olsun, televizyon şovu olsun,
yazdığım kitap veya köşem olsun,
sizin için.
Ve yapabileceğim bir şey varsa,
yapmak istemediğiniz şeyleri yapmanızı
ve istediğinizi elde etmeyi sağlamak elimden geliyorsa, yaparım.
Ancak bana gelip, ağzınızı açıp
ricada bulunmalısınız.
Anladınız mı? Güzel. Göreyim sizi.
(Alkış)
Teşekkür ederim! Sağ olun! Kalkın ayağa!
Dürtüye sahipsiniz, kalkın! Teşekkür ederim!