Muhtemelen siz de çoğu insan gibi şu hissiyatı paylaşıyorsunuz,
ülkemizde siyasi kutuplaşma kötüye gidiyor
ve sağ-sol ayrılığı günümüzde de
hayatımızın her döneminde olduğu kadar kötü durumda.
Haklı olarak araştırmalar bu düşüncenizi destekliyor mu diye merak edebilirsiniz.
Özetle ve maalesef, cevap evet.
Çalışmalar sonucunda liberaller ve
muhafazakârların birbirinden daha da
uzaklaştığını gördük.
İnsanlar gitgide kendilerini ideolojik hücrelerine hapsederek,
farklı haber kaynaklarını takip edip
kendileriyle aynı düşünenlerle konuşuyor
ve gitgide ülkenin farklı yerlerinde yaşamayı tercih ediyorlar.
Sanırım aralarında en korkutucu olanı
her iki tarafta da artan düşmanlık.
Liberaller ve muhafazakârlar,
Demokratlar ve Cumhuriyetçiler,
gün geçtikçe birbirlerinden haz etmiyorlar.
Bunu çok farklı şekillerde görüyoruz.
Arkadaş olmak istemiyorlar
Randevuya çıkmak istemiyorlar.
Eğer bunları yaparlarsa ve karşı görüşte olduklarını öğrenirlerse birbirlerini daha
az çekici buluyorlar ve gittikçe
çocuklarının farklı partiyi destekleyen
biriyle evlenmesini istemiyorlar,
oldukça şok edici bir istatistik.
Laboratuvarımda, çalıştığım öğrencilerle
bir tür sosyal düzen hakkında konuşuyoruz.
Tam bir film kurduyumdur, bu yüzden şöyle şeyler sorarım:
Bu düzene göre hangi türden bir filmin içindeyiz?
Politik kutuplaşmaya göre hangi türden bir filmin içindeyiz?
Örneğin, bir felaket filmi olabilir.
Kesinlikle felaket gibi duruyor.
Savaş filmi de olabilir.
Ona da uygun.
Fakat, benim düşünüp durduğum şey şu: Bir zombi filminin içerisindeyiz.
(Kahkahalar)
Değil mi? Neden bahsettiğimi anladınız.
Etrafta grup halinde dolaşan, kendilerini
düşünmeden hastalıklarını yaymaya ve
toplumu yok etmeye çalışan
sürü psikolojisi tarafından
ele geçirilmiş insanlar.
Sizde muhtemelen benim gibi filmdeki
iyi adam olduğunuzu düşünüyorsunuz
ve tüm bu nefret ve kutuplaşma, başka insanlar tarafından yayılmakta,
çünkü bizler Brad Pitt'iz, değil mi?
Özgür düşünen, erdemli,
sadece değer verdiği şeye tutunan,
yaşayan ölüler ordusunun bir parçası olmayan.
Öyle değiliz.
Asla öyle değiliz.
Ama olay şu:
Sizce onlar ne tür bir filmde olduklarını düşünüyorlar?
Değil mi?
Onlar, kesinlikle kendilerinin zombi filmindeki
iyi adamlar olduklarını düşünüyorlar.
Onların kendilerini Brad Pitt ve bizi de zombi sandıklarını
kabul etseniz iyi edersiniz.
Yanıldıklarını kim söyleyebilir ki?
Sanırım hepimiz bunun bir parçasıyız.
Bunun iyi tarafı da çözümün bir parçası olabilmemiz.
Ne yapacağız?
Günlük yaşamdaki bu kutuplaşmayı ortadan kaldırmak için ne yapacağız?
Politik açıdan karşı görüşteki insanlarla ilişki kurmak ve temasa geçmek için
ne yapabiliriz?
Tam da bu sorular benim ve iş arkadaşım
Matt Feinberg'ün birkaç yıl önce kendimizi
kaptırdığımız sorulardı
ve bu konu üzerine araştırma yapmaya başladık.
Kutuplaşmayı anlamamıza yardımcı olacağını düşündüğüm
ilk bulgularımızdan biri ülkemizdeki politik ayrımın
daha derin bir ahlaki
ayrım tarafından desteklendiğini anlamamızdı.
Psikolog Jon Haidt ve Jesse Graham tarafından tanımlanan
siyasal psikoloji tarihinin en sağlam
bulgularından biri de, özgürlükçüler
ve muhafazakârlar farklı değerleri farklı
derecelerde onaylama eğiliminde olmaları.
Mesela liberallerin eşitlik, adalet,
önemseme ve zarardan koruma gibi değerlere
muhafazakârlardan daha fazla değer verme
eğiliminde olduğunu ve
muhafazakarların sadakate, vatanseverliğe
otoriteye saygıya ve ahlaki saflığa
liberallerden daha çok değer verme eğiliminde olduğunu gördük.
Matt ve ben düşündük ki belki de bu
ahlaki bölünme özgürlükçülerle
muhafazakârların nasıl konuştuklarını
ve konuştuklarında da neden geçmişi
konuştuklarını anlayabiliriz.
Bu yüzden liberallerin muhafazakârları
eş cinsel evliliğe ilgisini arttıracak
ikna edici bir makale yazmaları gereken
bir araştırma yürüttük ve bulduğumuz
sonuç liberallerin eşitlik ve adalet gibi
liberal ahlaki değerler açısından
argümanlar üretmeye eğilimli olduğuydu.
Şöyle şeyler söylediler:
"Herkes seçtiği kişiyi sevme hakkına sahip
olmalı" ve "Onlar, eş cinsel Amerikalılar
olarak, diğer Amerikalılarla aynı haklara
sahip olmayı hak ediyorlar.''
Genel olarak, muhafazakârları ikna etmeye
çalıştıkları halde liberallerin yüzde 69'unun
makalelerini yazarken daha liberal
ahlaki değerlerden birini seçtiğini
ve sadece yüzde dokuzunun daha muhafazakâr
ahlaki değerlerden birini seçtiğini bulduk
Muhafazakârları incelediğimizde ve onlara,
İngilizce'yi, klasik olarak muhafazakâr
bir siyasi tutum olan ABD'nin resmi dili
yapma konusunda ikna edici argümanlar
sunmalarını istediğimizde onların da
bu konuda daha iyi olmadığını gördük
ve her ne kadar amaçları liberalleri ikna etmek
olsa da yüzde 59'u daha muhafazakâr
ahlaki değerlerden birine ilişkin argüman
sundu ve sadece yüzde sekizi liberal ahlaki
bir değeri çağrıştırdı.
Öyleyse neden bir sorunumuz olduğunu hemen
anlayabilirsiniz, değil mi?
İnsanların ahlaki değerleri onların en derin inançlarıdır.
İnsanlar değerleri için
savaşmaya ve ölmeye istekliler.
Neden sizinle hemfikir olmak istemedikleri
bir konu hakkında sırf anlaşabilmek için
bundan vazgeçecekler ki?
Cumhuriyetçi amcanıza yaptığınız bu ikna
edici çağrı, onun sadece görüşünü değil
aynı zamanda temel değerlerini de
değiştirmek zorunda olduğu anlamına gelir,
bu çok ileri gitmeyecektir.
Peki, ne daha iyi olurdu?
Bunun maneviyatı değiştirmek dediğimiz
bir teknik olduğuna inanıyoruz ve bunu
bir dizi deneyde inceledik.
Bu deneylerden birinde, liberalleri ve muhafazakarları,
çevresel tutumları incelenmeden önce
üç makaleden birini okudukları
araştırmaya dâhil ettik.
Bu makalelerin ilki
liberallerin önem ve zarardan koruma
değerlerini bulunduran nispeten bilindik
çevre yanlısı bir denemeydi.
Şöyle şeyler yazıyordu: "Yaşadığımız yerlere
birçok açıdan ciddi zarar
veriyoruz" ve "Dünyamız daha fazla
tahribata uğramadan şimdi harekete
geçmemiz zaruri.''
Başka bir grup katılımcı, ahlaki saflığın
muhafazakâr değerine erişmek için
tasarlanmış gerçekten farklı bir makale
okumaları için görevlendirildi.
O da çevre yanlısı bir makaleydi
ve şöyle şeyler yazıyordu:
"Ormanlarımızı, içme suyumuzu ve gökyüzünü
temiz tutmak hayati önem taşıyor."
"Yaşadığımız yerlerin kirliliğinin
tiksindirici olduğuna kulak vermeliyiz.''
''Kirliliği azaltmak, yaşadığımız yerlerde
saf ve güzel olanı korumamıza yardımcı olabilir.''
Ayrıca sadece siyasal olmayan bir makaleyi
okumakla görevli üçüncü bir grubumuz vardı.
Bu sadece bir karşılaştırma grubuydu,
böylece bir temel elde edebilirdik.
İnsanların çevresel tutumları hakkında
inceleme yaptığımızda bulduğumuz şey,
liberallerin okudukları makalenin ne olduğunun önemi olmadığıydı.
Ne olursa olsun, oldukça çevre yanlısı tutumlarını sürdürüyorlar.
Liberaller çevrenin korunması için hemfikirdiler.
Bununla birlikte muhafazakârlar,
diğer iki makaledense, manevi saflık
makalesini okuduklarında
yenilikçi çevre politikası ve çevre koruma konularında
önemli ölçüde destekleyici oldular.
Manevi saflık makalesini okuyan
muhafazakârların küresel ısınmaya inandıklarına
ve makalede bu konuya değinilmemesine rağmen
küresel ısınma konusunda endişeli olduklarını
söyleme olasılıklarının daha yüksek olduğunu gördük.
Bu sadece onunla ilişkili çevresel bir mesele.
Ama bu ahlakı yeniden şekillendirme
etkisinin ne kadar kuvvetli olduğunu gösterir.
Bunu birçok siyasal konuda inceledik.
Dolayısıyla muhafazakârlara eş cinsel
evlilik veya ulusal sağlık sigortası gibi
konuları kabul ettirmek istiyorsanız,
bu liberal politik konuları vatanseverlik
ve manevi saflık gibi muhafazakâr değerlerle ilişkilendirmeniz
işinizi kolaylaştırır.
Bunu diğer durumda da araştırdık.
Eğer liberallere muhafazakâr politik
konuları kabul ettirmek istiyorsanız,
askeri harcamalar ve İngilizce'yi ABD'nin resmi dili yapmak gibi,
bu muhafazakâr siyasi konuları eşitlik ve
adalet gibi liberal ahlaki değerlerle
bağdaştırırsanız daha ikna edici olursunuz.
Tüm bu çalışmalar aynı net mesajı veriyor:
Birini bir politika konusunda ikna etmek
istiyorsanız, bu politikayı onların temel
ahlaki değerleriyle birleştirmeniz yardımcı olur.
Böyle söylediğimizde çok bariz görünüyor.
Değil mi?
O zaman bugün niye buradayız?
(Gülüşmeler)
Son derece sezgisel.
Öyle olmasına rağmen, gerçekten yapmakta zorlandığımız bir şey.
Birini politik bir konuda ikna etmeye çalıştığımızda
aynaya konuşuyormuş gibi konuştuğumuz ortaya çıkıyor.
Bir tür siyasi görüşe neden inandığımıza
dair kendi gerekçelerimizi tekrarladığımız için
çok ikna edici olmuyoruz.
Ahlaki olarak yeniden çerçevelenen tartışmaları
planlarken hep şunu söyledik:
''Empati ve saygı''
Eğer buna ulaşabilirseniz bağ kurabilir
ve bu ülkede birini ikna edebilirsiniz.
Hangi filmde olduğumuzu tekrar düşününce
belki de daha önce yanılmışım.
Belki bir zombi filmi değildir,
belki de ikili polis filmidir.
(Gülüşmeler)
Sadece düşünün, devam edin lütfen.
(Gülüşmeler)
Bu türü bilirsiniz: Beyaz polis ve siyah polis vardır
ya da bir tertipsiz, bir tertipli polis.
Ne olursa olsun,
bu fark yüzünden iyi anlaşamazlar
ama nihayetinde bir araya gelip işbirliği yaptıklarında
hissettikleri dayanışma aralarındaki aşmak zorunda oldukları
bu farklılıktan daha kuvvetlidir.
Değil mi?
Unutmayın ki bu filmlerde, ikinci perdede
başrollerimizin her zamankinden daha uzak olması genellikle en kötüsüdür.
Belki de bu ülkede olduğumuz yer burasıdır,
ikili polis filminin ikinci perdesinde,
(Gülüşmeler)
parçalanmış ama bir araya gelmek üzereyiz.
Kulağa hoş geliyor
fakat hedefimiz buysa
bence sorumluluk en başta bize ait.
İşte size önerim:
Gelin bu ülkenin parçalarını tekrar birleştirelim.
Bütün bu siyasetçilere rağmen, bütün bu medyaya,
Facebook'a ve Twitter'a rağmen yapalım.
Kongrenin yönlendirmesine ve hepsine, bizi bölen her şeye rağmen.
Bunu doğru olduğu için yapalım.
Bunu yapalım çünkü her gün içimize soluduğumuz bütün bu kin ve kibir
bizi çirkinleştirip yozlaştırıyor ve toplum yapımızı tehdit ediyor.
Bunu hedeflemeyi ve bağlanmayı
birbirimize ve ülkemize borçluyuz.
Artık onlardan nefret etmeye
ve onların bizden nefret etmesine gücümüz yok.
Empati ve saygı.
Eğer düşünürseniz bu,
vatandaşlarımıza borçlu olduğumuz en küçük şey.
Teşekkürler.
(Alkış)