Өмірдің жақсы аяқталуы деп нені айтуға
болады? Мен ең ақыр аяғын айтып тұрмын.
Мен өлім туралы айтып тұрмын.
Біздің барлықтарымыз қалай жақсы өмір
сүрсек деп ойланамыз. Ал мен өмірді жақсы
аяқтау мүмкіндіктері туралы сөз қозғағым
келіп тұр. Мен гериатр емеспін. Мен
мектепке дейінгі балаларға арнап оқу
бағдарламаларын құрастырамын. Бұл тақырып
жөнінде барлық білгенім екі адамға қатысты
жасалған сапалы зерттеуден келіп шығады.
Соңғы бірнеше жылда мен өзімнің екі досыма
өмірлерін өздері қалағандай аяқтауына
көмектестім.
Джим мен Шири Модинилер 68 жыл некеде
Сонома Каунти тауларындағы 1700 акрлі
ранчодағы автономды үйде тұрған.
Олар күн көру үшін мал баққан,
ал олардың ранчосының негізгі бөлігі
аюлар, арыстандар т.б. жануарлардың
баспанасы еді.
Бұл олардың арманы болатын. Мен Джим мен
Ширлимен олар 80ге келген кезде таныстым.
Олар отбасының жалғыз балалары еді, және
дүниеге ешқашан бала әкелмейміз деп шешкен
Біз достасып, араласып кеткендіктен, мен
олардың қамқоршысы мен медициналық
көмекшісіне айналдым. Бірақ одан да
маңыздысы - мен оларға өмірлерінің соңғы
кезеңінде көмекке келген адамға айналдым,
және біз өмірді қалай жақсы аяқтауға
болатынын түсіндік.
Өмірлерінің соңғы жылдары Джим мен Ширли
қатерлі ісіктер, сынақтар, инфекциялар мен
жүйке жүйесінің ауруларына кезікті. Бұл
рас. Өміріміздің соңында біздің дене
функцияларымыз әлсірейді, және біреуге
тәуелділігіміз артады. Бірақ жаныңызда
жоспар мен қажетті адамдарыңыз болса, өмір
сапасы жоғары болатынын аңғардық.
Сіз өмірден кетейін деп жатқанынызды
түсінгенде, соңғы кезең басталады. Джим
мен Ширли олар қайтыс болғаннан кейін, өз
ранчоларын табиғи қорық ACRға табыстау
үшін осы сәтті таңдады.
Бұл олардың алға жылжуы үшін оларға жан
тыныштығын сыйлады. Бұл ауру болсын, ішкі
түйсігіңіз болсын, бірақ бір күні сіз
өзіңізге:"Осы нәрсе мені өлтіреді дейтін"
боласыз.
Джим мен Ширли бұл уақытты өз достарына
өлім күні жақындап қалғанын түсіндірумен
және де оларда барлығы дұрыс екенін
түсіндірумен өткізді.
Қатерлі ісіктен
қайтыс болу мен жүйке жүйесі ауруларынан
көз жұму екі түрлі нәрсе. Қай жағдайда
болмасын, соңғы күндері сіздің жаныңыз
тыныштықта болуы керек.
Джим бірінші болып көз жұмды. Ақыр аяғына
дейін ол ес түсін білді, тек соңғы күні
ғана сөйлей алмады. Оның көздеріне қарап,
оның қайтадан "Барлығы жақсы болады, Джим.
Біз осында ранчода Ширлиге күтім жасаймыз
ал ACR әрқашан ранчоны қорғайтын болады"
деген сөздерді естігісі келгенін көрдік.
Мен осы тәжірибемнен алған 5 бөліммен
бөліскім келіп отыр. Мен бұл ақпаратты
онлайн шығардым, қаласаңыз өз өміріңіздің
соңын жоспарлауыңызға болады.
Барлығы жоспарлаудан басталады. Көптеген
адамдар "Мен үйде қайтыс болсам екен"дейді
Бірақ американдықтардың 80% емханаларда
немесе қарттар үйінде көз жұмады.
"Мен үйде қайтыс болғым келеді" деу жоспар
емес. Көптеген адамдар былай дейді:
"Егер мен өз өзіме күтім жасай алмасам,
мені атып тастаңдар" дейді.
Бұл да жоспар емес, бұл заңсыз.
[күлкі]
Жоспар дегеніміз өмірден қалай кеткіңіз
келетіні жөнінде қарапайым сұрақтарға
жауап беру. Біреуге тәуелді болып қалған
кезіңізде қайда болғыңыз келеді?
Медициналық араласуға қалай қарайсыз? Және
жоспарыңыз орындалып жатқанын кім
қадағалайтын болады?
Сізге көмекшілер қажет болады. Егер олар
көп болса, ол сіздің өміріңізді
қалағаныңыздай аяқтауға деген
мүмкіндіктеріңізді арттырады. Дұрыс таңдау
бұл жұбайыңыз не балаңыз деп ойламаңыз.
Сізге жаныңызда болатын,
бұл жұмысты жақсы атқару үшін уақыты бар,
қысымды және үнемі өзгеріп отыратын
жағдайларда адамдармен жұмыс істеуге
қабілетті адам қажет.
Сізді ауруханаға жатқызған кезде де
дайындалып қою қажет. Сізді жедел жәрдем
бөліміне жатқызады, сондықтан барлығын
ескеріп қоюыңыз кажет. Дәрі дәрмектер
тізімі мен емдеуші дәрігеріңіз туралы
ақпаратпен қоса, өз сырқатыңыздың бір
беттік қысқаша тарихын дайындап қойыңыз.
Оны ашық түсті конвертке сақтандыру
көшірмесімен, өсиетхатпен, реанимациядан
бас тарту жөніндегі бұйрық қағазбен бірге
салып қойыңыз.
Көмекшілеріңіз осы құжаттардың бір данасын
өз көліктерінде сақтап қойсын. Тағы бір
данасын тоңазытқышқа жабыстырып қойыңыз.
Егер сіз жедел жәрдем бөлімшесіне осы
құжаттармен бірге түссеңіз, сізді қабылдау
елеулі түрде жеңілдетіледі.
Сізге күтім қажет болады. Қарттар үйіне
көшу қажет пе, не үйде қалған жөн бе соны
анықтау үшін сіз өз артықшылықтарыңыз бен
қаржы жағдайыңызға баға беруіңіз қажет.
Қалай болғанда да, қол үзбеңіз.
Біз тамаша топ болмай тұрып, бізде түрлі
лайықты емес күтушілер жұмыс істеді.
Ал қазір біздің тобымызды Марша басқарады,
ол сіз ауыр жағдайда болғандықтан
бингода ұттырып бермесе де,
ранчоңызға барып, оны видеоға түсіріп,
барлық қажетті нәрселерді жасайды.
Және де Кентлин сізге таңғы жаттығу
жасатпаса да, сіздің жұбайыңыздың жағдайы
жақсы екенін естігіңіз келгенде,
жаныңыздан табылады.
Ал енді соңғы бөлім. Сіз өлім алдында не
естігіңіз келеді, және оны кімнің аузынан
естіңіз келеді? Мен өз тәжірибеме сүйенсем
"сіз уайымдайтын барлық нәрселер ретімен
жүріп жатқанын" естігіңіз келетін болады.
Сіз барлығы жақсы екенін, және сол сәт
келіп қалғанын білетін боласыз.
Бұл тақырып әдетте үрей мен терістеуді
тудырады. Бірақ менің түсінгенім, бұл егер
біз өміріміздің соңын жоспарлауға біраз
уақыт жұмсайтын болсақ, өз өміріміздің
сапасын жақсартуға деген барлық
мүмкіндіктеріміз болады.
Бұл Джим мен Ширли өз ранчоларына кім
күтім жасайтынын шешкеннен кейінгі суреті.
Мынау Джим, өлімінен бірнеше апта бұрын,
өзі күтпеген туған күнін тойлап жатқаны.
Ал мынау Ширли, өлімінен бірнеше күн бұрын
сол күні газетте басылған "Модинилер
ранчосындағы қорықтың маңыздылығы" туралы
мақаланы оқып жатқаны.
Джим мен Ширли өз өмірлерін жақсы аяқтады,
және осы оқиғаны сіздермен бөлісе отырып,
сіздің осылай жасауға деген
мүмкіндіктеріңізді арттыруға үміттенемін.
Рахмет!