Bir yerde,
cinsel anlamda aktif insanların çoğuna papilloma virüsü bulaşacak
ya da diğer bir adıyla "HPV."
HPV'nin 100'den fazla türü bulunmaktadır,
çoğu zaman belirtiler olmadan vücut enfeksiyonu ortadan kaldırır
fakat bazı türler gelecekte ciddi sağlık riskleri teşkil edebilir.
HPV kontakt enfeksiyonlarına sebep olur,
yani tüm vücuda yayılmak yerine
virüs enfeksiyon noktasının yakınındaki hücrelerde kalır.
HPV genellikle cinsel faaliyetle bulaştığından
bu; vajina, vulva, penis, anüs,
ağız ve boğaz hücrelerine yayılabileceği anlamına geliyor.
Bu bölgelerdeki hücrelerde HPV testleri yapabiliriz
fakat virüs için test yapmak bilimsel açıdan mümkün olmasına rağmen
yaygın bir uygulama değildir.
Bunun temel sebebi şudur:
HPV'nin sebep olduğu kötü etkiler için tedaviler bulunur
fakat virüsün kendisi için tedavi bulunmamakta.
Yani, HPV testi yapmanın birçok olumlu yanı var
ve çoğu endişe nedeni olmamasına rağmen
virüsün vücuttan temizlenmesi için hala bir tedavi planı yok.
Ama HPV'den korunman için başka iyi yollar var.
HPV'nin nasıl zarar verebileceği, kimin risk altında olduğu
ve bu riskleri nasıl azaltabileceğimiz üzerine duracağız.
Vücudun bağışıklık sistemi, HPV'nin çoğu türü bir zarar oluşturmadan önce
ve insanlar virüsün kendilerine
bulaştığını bilmeden önce imha eder.
HPV 6 ve 11 gibi
bazı diğer türler ise
iltihaplı dokuların hücrelerinde genital siğiller oluşturabilecek
bazı anormalliklere sebep olur.
Bu siğiller bulaşıcı olmasına ve tedavi gerektirmesine rağmen
siğil oluşturan türler,
genellikle topikal kremlerle uzun vadede zarar teşkil etmez.
Fakat diğer 13 tür, hücrelerin normalden daha hızlı bir sürede
ayrılmasına sebep olan ve kanserin büyümesinde itici güç olan
DNA mutasyonlarına neden olabilir.
Rahim boynu hücreleri özellikle risk altında.
Özellikle iki tür-
HPV 16 ve 18-
rahim ağzı kanseri vakalarının çoğundan sorumlu
ve bu kanser türü şuan kadınlarda en sık görülen 4. kanser türü.
Kanser belirtilerinin görülmesi 20 yıldan fazla sürebilir
ama düzenli kontrollerle
rahim boynundaki hücresel anormallikler
kansere dönüşmeden önce ortaya çıkarabiliriz.
21 yaşın üstündeki kadınlar düzenli smear testi yaptırabilirler.
Bu testte anormal hücrelerin test edilmesi için doku örneği
rahim boynu zarından yavaşça çekilir.
Olumlu bir test kişinin rahim ağzı kanseri olduğunu ifade etmez,
rahim boynunda düzensiz hücrelerin olduğu
ve bunların gelecekte kansere dönüşebileceği anlamına gelir.
Sonrasında hastalar daha sık yapılan smear testi ile izlenir
ya da daha ciddi düzensizliklerde
hastalara kolposkopi adlı bir yöntem uygulanır.
Bu uygulamada doktor rahim boynunu mikroskopla inceler
ve daha yakından inceleme yapmak için küçük bir doku biyopsisi alabilir.
Bazı durumlarda etkilenen doku alınabilir.
Boğazdaki HPV enfeksiyonları baş ve boyun kanserine yol açabilir
fakat şu an boğaz için yapılacak eş bir smear testi bulunmamaktadır.
Seks sırasında prezervatif kullanmak HPV'nin yayılmasını önleyebilir.
HPV 16 ve 18'e karşı güvenli ve etkin 3 aşı bulunmaktadır.
Bu aşı, birkaç ay ara ile 2 ya da 3 doz yapılır
ve yalnızca tümünü yaptırdığınız takdirde faydalı olur.
Bu aşı gittikçe artan oranda, erkek çocuklar için de bulunmasına rağmen,
şu an birçok ülkede
11-18 yaşları arasındaki kızlar için standart bakımın bir parçası.
Birleşik Krallık ve ABD dahil olmak üzere ülkelerde yetişkin kadın ve erkekler
bu aşıyı yaptırmak isteyebilir.
Kanıtlar kadın ve erkeklerin aşı olmasının dünya genelinde rahim ağzı kanseri oranını
neredeyse %90 oranında düşürebildiğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, HPV 16 ve HPV 18 bulaşan insanlar için
enfekte olan hücrelerin
kanser hücresi olmalarını engellemek için de iğne geliştiriyorlar.
Kontroller konusunda gelişmeye ihtiyaç duyulsa da
tedavi, kontroller ve bunlara erişim,
prezervatif kullanımı, aşı ve rahim boynu kontrolü
HPV'nin verdiği zararları azaltabilir.