Κάποια στιγμή,
τα περισσότερα σεξουαλικώς ενεργά άτομα
θα μολυνθούν από τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων
ή αλλιώς «HPV».
Υπάρχουν πάνω από 100 τύποι HPV,
και συνήθως το σώμα καταπολεμά τις λοιμώξεις χωρίς συμπτώματα,
όμως ορισμένα στελέχη μπορούν τελικά
να αποτελέσουν σοβαρό κίνδυνο για την υγεία.
Ο HPV προκαλεί λοιμώξεις μέσω επαφής,
δηλαδή μένει σε κύτταρα που βρίσκονται κοντά στην εστία της μόλυνσης
και δεν διασπείρεται σε όλο το σώμα.
Αφού ο HPV μεταδίδεται μέσω σεξουαλικής δραστηριότητας,
αφορά συνήθως τα κύτταρα του κόλπου, του αιδοίου, του πέους, του πρωκτού,
του στόματος και του φάρυγγα.
Μπορούμε να ελέγξουμε την ύπαρξη του HPV σε αυτές τις περιοχές,
όμως ενώ ο έλεγχος αυτός είναι επιστημονικά εφικτός,
δεν συνηθίζεται να γίνεται.
Ο κύριος λόγος είναι ότι,
ενώ υπάρχουν θεραπείες για όσα προκαλεί ο HPV,
δεν υπάρχει θεραπεία για τον ίδιο τον ιό.
Άρα, ο έλεγχος για HPV θα έδινε πολλά θετικά αποτελέσματα
και ενώ πολλά από αυτά δεν αποτελούν πρόβλημα,
ακόμα δεν υπάρχει θεραπευτικό πλάνο για την ολική κάθαρση του ιού από το σώμα.
Υπάρχουν όμως άλλοι τρόποι για να προστατευτείτε από τον HPV.
Θα δούμε μαζί πώς ο HPV μπορεί να προκαλέσει κακό,
ποιος βρίσκεται σε κίνδυνο και πώς να μειώσουμε τον κίνδυνο αυτό.
Το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να εξαλείψει τα πιο πολλά στελέχη του HPV
πριν προκαλέσουν οποιαδήποτε βλάβη
και χωρίς οι άνθρωποι να ξέρουν ότι είχαν προσβληθεί από τον ιό.
Ορισμένα άλλα στελέχη,
όπως οι HPV 6 και 11,
προκαλούν ανωμαλίες στα κύτταρα του προσβεβλημένου ιστού
οι οποίες μπορούν να γίνουν γεννητικά κονδυλώματα.
Αν και είναι μολυσματικά και απαιτούν θεραπεία,
συνήθως με τοπικές αλοιφές,
τα στελέχη που προκαλούν κονδυλώματα δεν δημιουργούν μόνιμη βλάβη.
Ωστόσο, 13 άλλα στελέχη
μπορούν να προκαλέσουν μεταλλάξεις που οδηγούν σε κυτταρική διαίρεση
με ρυθμό μεγαλύτερο από το φυσιολογικό
οδηγώντας σε ανάπτυξη καρκινωμάτων.
Τα κύτταρα του τραχήλου της μήτρας κινδυνεύουν κυρίως.
Δύο στελέχη συγκεκριμένα,
τα HPV 16 και 18,
ευθύνονται για την πλειοψηφία των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου,
ο οποίος είναι ο τέταρτος πιο συχνός τύπος καρκίνου στις γυναίκες.
Μπορεί να περάσουν μέχρι και 20 χρόνια μέχρι να εμφανιστούν τα συμπτώματα,
αλλά με τακτικό έλεγχο,
μπορούμε να βρούμε κυτταρικές ανωμαλίες στον τράχηλο της μήτρας
πριν αυτές αναπτυχθούν σε καρκίνο.
Οι γυναίκες άνω των 21 μπορούν να κάνουν τακτικά Τεστ Παπ,
δηλαδή απαλή απόξεση δείγματος ιστού από την επιφάνεια του τραχήλου,
με σκοπό τον έλεγχο για κυτταρικές ανωμαλίες.
Ένα θετικό τεστ δεν σημαίνει ότι κάποια έχει καρκίνο του τραχήλου της μήτρας,
αλλά ότι υπάρχουν ανώμαλα κύτταρα στον τράχηλο της μήτρας
που θα μπορούσαν να εξελιχθούν σε καρκίνο στο μέλλον.
Οι ασθενείς τότε παρακολουθούνται πιο συχνά με Τεστ Παπ,
ή για πιο σοβαρές ανωμαλίες,
υποβάλλονται σε κολποσκόπηση.
Σε αυτήν, ο γιατρός εξετάζει τον τράχηλο μέσω ενός μικροσκοπίου
και πιθανώς λαμβάνει βιοψία ιστού για καλύτερη εξέταση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο προσβεβλημένος ιστός μπορεί να αφαιρεθεί.
Οι HPV λοιμώξεις του φάρυγγα μπορεί να οδηγήσουν σε καρκίνο κεφαλής και λαιμού
αλλά προς το παρόν δεν υπάρχει αντίστοιχο τεστ γι' αυτές τις περιπτώσεις.
Η χρήση προφυλακτικών βοηθά στην πρόληψη μετάδοσης του HPV μέσω σεξουαλικής επαφής.
Υπάρχουν τρία ασφαλή και αποτελεσματικά εμβόλια που στοχεύουν τους HPV 16 και 18.
Το εμβόλιο υπάρχει σε δύο ή τρεις δόσεις με διαφορά λίγων μηνών
και είναι αποτελεσματικό μόνο αν γίνουν όλες οι δόσεις.
Τώρα, το εμβόλιο ανήκει στο πρόγραμμα εμβολιασμού κοριτσιών από 11 ως 18 χρόνων
σε πολλές χώρες,
έχει όμως αρχίσει να είναι διαθέσιμο και σε αγόρια.
Ενήλικες γυναίκες και άνδρες σε χώρες όπως οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο
μπορούν να ζητήσουν το εμβόλιο
και υπάρχουν στοιχεία ότι ο εμβολιασμός γυναικών και ανδρών
μπορεί να μειώσει την παγκόσμια εμφάνιση του καρκίνου τραχήλου της μήτρας κατά 90%.
Οι επιστήμονες αναπτύσσουν επίσης μια έγχυση,
για άτομα που έχουν ήδη προσβληθεί από τους HPV 16 και 18,
το οποίο μπορεί να στοχεύσει τα μολυσμένα κύτταρα
ώστε να σταματήσουν να αναπτύσσονται σε καρκινικά.
Ενώ λοιπόν υπάρχει ακόμα δρόμος για βελτίωση στον έλεγχο,
τη θεραπεία αλλά και την πρόσβαση σε αυτά,
η χρήση προφυλακτικού, ο εμβολιασμός
και ο έλεγχος του τραχήλου,
μπορούν να μειώσουν τη βλάβη που προκαλείται απο τον HPV.