به آب درون این لیوان نگاه کنید. تازه کننده، مرطوبکننده، و بسیار با ارزش برای بقای شما. اما پیش از آنکه جرعهای بنوشید، از کجا میدانید آب درون لیوان از ارگانیزمهای عامل بیماری و آلایندهها پاک است؟ یک نفر از هر ده نفر در دنیا نمیتوانند مطمئن باشند که آبی که مینوشند تمیز و برای نوشیدن ایمن است. دلیل آن چیست؟ دفع فاضلاب ناکافی، محافظت ضعیف از منابع آب آشامیدنی، و بهداشت نامناسب معمولا به آب آلوده به فاضلاب و فضولات منجر میشود. این آب جایی ایدهآل برای رشد باکتریهای خطرناک ویروسها و انگلها است. و تأثیر این عوامل بیماریزا بسیار زیاد است. اسهال ناشی از آب نامطمئن یکی از عوامل اصلی مرگ و میر در میان کودکان زیر پنج سال جهان است. و با توجه به گزارش سازمان ملل در سال ۲۰۱۰، بیماریهای میکروبی ناشی از آب کثیف بیش از جنگ در هر سال قربانی میگیرد. با این حال، تصفیه مناسب آب میتواند با این تهدیدات مقابله کند. آنها معمولا سه قسمت دارند: رسوب گذاری، فیلتراسیون، و گند زدایی. زمانی که آب در تشکیلات تصفیه جمع شود، برای تمیز شدن آماده است. مرحله اول، رسوب گذاری تنها زمانبر است. آب بدون مزاحمت یک جا ساکن میماند تا ذرات سنگینتر ته نشین شوند. با این وجود، معمولا ذرات کوچکتر از آن هستند که با ته نشین شدن تنها قابل جداسازی نیستند و به فیلتر شدن نیاز دارند. جاذبه آب را از میان لایههای شن پایین میکشد و ذرات باقیمانده در منافذ آن گیر میافتند، و آب برای آخرین مرحله تصفیه آماده میشود، که همان گند زدایی است. مواد شیمیایی که از کلر و اوزون تشکیل شدهاند، با آب مخلوط میشوند تا هرگونه عامل بیماریزا را از بین ببرند و لولهها و مخازن را ضد عفونی کنند. کلر در کشتن ارگانیزمهای زنده موجود در آب بسیار موثر است، اما استفاده از آن به خاطر محصولات شیمیایی ثانویه خطرناک توسط دولت محدود شده است. و اگر تعادل کلر در فرآیند گندزدایی به هم بخورد، ممکن است موجب واکنشهای شیمیایی دیگری بشود. به طور مثال، سطح محصولات جانبی کلرزنی، مانند تریهالومتانها میتواند به سرعت باعث خوردگی لوله و آزاد شدن آهن، مس و سرب در آب آشامیدنی شود. آلودگی ناشی از این منابع و جاهای دیگر از جمله شویندهها، نشت مواد شیمیایی، و زهآبها، با تاثیرات دراز مدت بر سلامت انسان مانند سرطان، بیماریهای قلبی و عصبی، و سقط جنین در ارتباط هستند. متأسفانه بررسی خطرات دقیق آلودگی شیمیایی آب دشوار است. پس با وجود اینکه گندزداها امنیت ما را با از بین بردن عوامل بیماریزا تأمین میکنند، اما متخصصان باید بررسی جامعی درباره جوانب مختلف تأثیرات ترکیب شیمیایی آب آشامیدنی ما بر سلامت بشر انجام دهند. پس از کجا بدانیم آبی که به آن دسترسی داریم، چه از شیر آب یا جای دیگر، قابل نوشیدن است؟ اول از همه، کدر بودن بیش از حد، نشان دهنده وجود ترکیبات ارگانیک، یا فلزات با چگالی بالا مانند آرسنیک، کروم، یا سرب است، که یعنی آب برای مصرف مناسب نیست. آلایندههای بسیاری مثل سرب یا آرسنیک، بدون آزمایش مشخص نمیشوند، اما بعضی نشانهها، مانند کدر بودن، قهوهای یا زرد بودن، بوی نادرست، یا بوی شدید گاز کلر میتواند نشان دهنده وجود نیاز به بررسی بیشتر باشد. کیتهای آزمایش آب میتوانند یک گام فراتر بگذارند و وجود آلایندهها و مواد شیمیایی مختلف را بررسی کنند. با وجود انواع مختلف آلایندهها، راههایی برای تصفیه آن در جاهایی که از منبع فاصله دارند وجود دارد. روش نقطهٔ استفاده برای هزاران سال وجود داشته است. مصریان باستان آب را با گرمای خورشید میجوشاندند تا موجودات زنده آن کشته شوند. و در یونان باستان، بقراط کیسهای طراحی کرد که رسوبات بدمزه را از آب جدا میکرد. امروزه، روش نقطهٔ استفاده معمولاً شامل یونیزه کردن آب برای کاهش مواد معدنی موجود است. همچنین از فیلترهای جذبی استفاده میشود، که در آنها مادهای متخلخل به نام کربن فعال وجود دارد و آلایندهها و محصولات جانبی شیمیایی را از آب جدا میکنند. هر چند روش نقطه استفاده یک راه حل موثر و دائمی نیست، اما قابل حمل، نصب آسان، و انطباق پذیر است. و در جاهایی که سیستمهای وسیع در دسترس نیستند، یا جایی که آب در بین راه دوباره آلوده میشود، این سیستمها میتوانند به معنای تفاوت بین مرگ و زندگی باشند. آب پاکیزه کالایی ارزشمند و معمولاً کمیاب است. هنوز نزدیک به ۸۰۰ میلیون نفر از ما به آن دسترسی منظم ندارند. خبر خوب این است که پیشرفتهای مدام تصفیه آب، در ابعاد هم بزرگ و هم کوچک، میتواند بسیاری از شرایط ناامن را کاهش دهند. پیادهسازی سیستمهای مناسب در جایی که به آن نیاز است و توجه مناسب به آنهایی که تا کنون ساخته شده است، یکی از اساسیترین نیازهای ما انسانها را تأمین خواهد کرد.