Sene 1776'ydı.
Bavaria'da akılcılığın, din özgürlüğünün
ve evrensel insan haklarının yeni idealleri
Katolik Kilisesi'nin kamu işlerindeki ağır etkisiyle karşı karşıydı.
Atlas Okyanusu'nun ötesinde
yeni bir millet bu ideallere dayanarak bağımsızlık hakkını iddia etti.
Ama Bavaria'da
hukuk profesörü Adam Weishaupt'un seküler felsefeyi öğretme çabaları
boşa çıkmaya devam etti.
Weishaupt, kilisenin ideolojisinin eksikliklerine ışık tutacak
gizli bir cemiyet aracılığıyla fikirlerini yaymaya karar verdi.
Gizli cemiyetine Illuminati adını verdi.
Weishaupt, gizli cemiyetinin görüşlerini Mason denen bir gruptan örnek aldı.
Aslen Orta Çağ'ın sonlarında seçkin taş işçilerinin cemiyeti olan Masonlar
masonluk zanaatını aktarmaktan
çoğunlukla bilgi ve aklın ideallerini desteklemeye geçtiler.
Zaman içinde gösterişli, gizli tekris törenleriyle
birçok varlıklı ve etkili bireyleri içeren
yarı gizli, seçkin bir cemiyete dönüştü.
Masonlara da katılıp onlardan üye toplarken
Weishaupt kendi paralel cemiyetini yarattı.
Kendisi için Roma köle isyanının meşhur lideri olan Spartacus kod adını aldı.
İlk üyeler Illuminati'nin yönetim kurulu ya da diğer bir adıyla Areopagus'u oldu.
Bu üyelerden biri olan Baron Adolph Knigge aynı zamanda bir Masondu
ve etkili bir üye toplayıcı oldu.
Knigge'nin yardımıyla Illuminati, sayısını arttırdı,
birçok Mason toplantılarında yankı uyandırdı
ve Mason ayinlerini de dâhil etti.
1784 yılında etkili bilginler ve politikacılar da dâhil olmak üzere
600'den fazla üyesi vardı.
Illuminati'nin üyeleri arttıkça
Amerikan Devrimi de aynı zamanda hız kazandı.
Thomas Jefferson sonrasında Weishaupt'dan bir ilham olarak bahsedecekti.
Avrupalı hükümdarlar ve ruhban sınıfı
kendi topraklarında benzer bir isyan olmasından korkuyordu.
Bu sırada Illuminati'nin varlığı herkesçe bilinen bir sır hâline gelmişti.
Hem Illuminati hem de Masonlar özellikle toplumun varlıklı seçkinlerini çekiyordu
ki bu, dinî ve siyasi kurumların üyeleriyle
sürekli haşır neşir oldukları anlamına geliyordu.
Hükûmetteki ve kilisedeki birçok kişi, her iki grubun da
insanların dinî inancını zayıflatmaya kararlı olduklarına inanıyordu.
Ancak bu gruplar ille de dine karşı çıkmıyordu—
sadece dinin yönetimden ayrılması gerektiğine inanıyorlardı.
Yine de şüphelenen Bavaria hükûmeti
Illuminati üyesi olduğu öne sürülen kişilerin kayıtlarını tutmaya başladı.
Illuminati üyeleri, yerel yönetimde ve üniversitelerde
önemli makamlar elde etmeye başladığında
Bavaria Dükü Karl Theodor tarafından verilen 1784 kararnamesi
tüm gizli cemiyetleri yasakladı.
Görünürde gizli olan bir şeyi yasaklamak uygulamada zor görünse de
bu durumda işe yaradı.
Kuruluşundan sadece 9 sene sonra
grup dağıldı, kayıtları ele geçirildi
ve Weishaupt sürgün edildi.
Illuminati, daha sonra, kısa varoluşunda olduğundan daha çok adlanacaktı.
10 yıl sonra, Fransız Devrimi sonrasında,
muhafazakâr yetkililer, Illuminati'nin sürgünden kurtulduğunu
ve monarşinin yıkılışını planladığını iddia ettiler.
Amerika Birleşik Devletleri'nde vaiz Jedidah Morse
devlete karşı olan Illuminati komplosunun benzer bir fikrini ileri sürdü.
Ama gizli bir cemiyetin siyasi bir devrimi planladığı düşüncesi
günümüzde hâlâ var olsa da
Illuminati'nin hayatta kaldığı, büyüdüğü
ve faaliyetlerini gizli olarak sürdürdüğünün bir kanıtı yok.
Illuminati'nin kısa süreli varlığı Bavaria hükûmetinin kayıtlarında,
hâlâ aktif olan Masonların kayıtlarında
ve özellikle de bu iki kaynağın arasındaki kesişimde iyice belgelenmiş,
o zamandan beri sesleri çıkmadı da.
Illuminati'nin benimsediği akılcılık ruhuna bakarsak
artık var olmadıkları sonucuna varmalıyız.
Ancak Weishaupt'u, Illuminati'yi kurmaya teşvik eden fikirler yine de yayıldı,
günümüzdeki birçok Batı devletinin temelini oluşturuyor.
Bu fikirler Illuminati ile başlamadı veya sona ermedi—
aksine, Illimunati kurulduğunda yapım aşamasında olan
ve o dağıldıktan çok sonra da devam eden bir değişim dalgasını
temsil eden bir topluluktu.