Birkaç yıl önce üretkenlik takıntım
öyle kötü bir hal aldı ki
beni aşırı korkutan bir tükenmişlik yaşadım.
Uykusuzluk, kilo kaybı, saç dökülmesi ve her şeyden bahsediyorum.
O kadar çok çalışıyordum ki
beynim resmen yeni bir fikir üretemiyordu.
Bu bana kimliğimin üretkenlik fikrine bağlı olduğunu gösterdi.
[Çalışma Şeklimiz]
Gün içinde yeterince üretken olmadığınızda suçlu hissediyor musunuz?
Daha üretken olmak için üretkenlik taktikleri okumaya,
yeni sistemleri ve yeni uygulamaları denemeye
saatler harcıyor musunuz?
Ben hepsini denedim, görev, takvim
ve zaman yönetimi uygulamaları,
gün yönetimine yarayan şeyler.
Daha fazla şey yapmaya o kadar takıntılıyız ki
en önemli şeyi kaçırıyoruz.
Bu araçların çoğu işe yaramıyor.
İşleri daha kötü hale getiriyorlar.
Peki, biraz üretkenlikten konuşalım.
Tarihsel olarak, bugün bildiğimiz üretkenlik,
sanayi devriminde kullanılmıştır.
Sürekli çıktıya dayanarak performansı ölçen bir sistemdi bu.
Vardiyanıza başlıyordunuz
ve seri üretim hattında X sayıda alet üretmekten
sorumlu oluyordunuz.
Günün sonunda kimin sıkı çalıştığını,
kimin çalışmadığını görmek çok kolaydı.
Bilgi ekonomisine geçiş yaptığımızda
insanların aniden daha soyut görevleri oldu,
yazmak, problem çözmek ya da strateji geliştirmek gibi
ölçmenin kolay olmadığı görevler bunlar.
Şirketler kimin çalıştığını, kimin çalışmadığını
nasıl söyleyecekleri konusunda sorun yaşadılar,
bu yüzden, eski sistemleri en iyi şekilde uygulamaya çalıştılar,
bu da herkesi, günün her saniyesini
nasıl geçirdiklerini kanıtlamak için baskı altında tutan
vardiya raporu gibi korkunç şeylere yöneltti.
Bir sorun var.
Bu sistemler yaratıcı çalışma için çok mantıklı değil.
Üretkenliği hâlâ bir dayanıklılık sporu gibi düşünüyoruz.
Bloglar gibi seri üretim yapmaya çalışıyorsunuz
ya da günlerimizi toplantılarla dolduruyoruz.
Ama bu sürekli çıktı modeli yaratıcı düşünceye yardımcı olmuyor.
Günümüzde bilgi üreticileri büyük bir zorlukla karşı karşıya.
Sürekli olarak aynı oranda
üretken ve yaratıcı olmamız bekleniyor.
Ama beyinlerimizin
dinlenmeden, sürekli olarak
yeni fikirler üretmesi neredeyse imkânsızdır.
Aslında çalışmamak, beynimizin toparlanması
ve düzgünce çalışması için bir gerekliliktir.
Güney California Üniversitesi’ndeki bir grup araştırmacılara göre
zihinlerimizin gezinmesine izin vermek
kimliğimizi geliştirmemize
ve toplumsal etkileşimler sürdürmemize
yardımcı olan önemli bir ruh halidir,
bu ruh hali içsel vicdanımızı bile etkiler.
Ara verme ihtiyacımız, tez canlılık hakkındaki
kültürel anlatılarımızla zıt yönde,
yani, başarının nasıl olduğu ve başarının nelere mal olduğunu
toplumca birbirimize anlattığımız hikâyelerimizle ters düşüyor.
En köklü inançlarımızdan biri olan
Amerikan Rüyası gibi hikâyelerden bahsediyorum.
Amerikan Rüyası, çok çalışırsak başarılı olacağımızı söyler.
Fakat madalyonun diğer yüzü de var.
Başarılı değilseniz
bu yeteri kadar çalışmadığınız anlamına geliyor.
Yeteri kadar çalıştığınızı düşünmüyorsanız,
geceleri uyumayacak, bütün gece çalışacak
ve daha iyi olduğunuzu bilseniz bile sınırlarını zorlayacaksınız.
Üretkenlik, öz değerimiz içinde kendisini saklamış,
böylece, kendimize izin verip çalışmayı bırakmamız neredeyse imkânsız.
Ortalama ABD çalışanları,
ücretli izinlerinin yalnızca yarısını kullanıyor,
bu da ara verme fırsatımız olsa bile
ara vermediğimizi kanıtlıyor.
Açıkçası, bence üretkenlik
ya da performans yükseltmek kötü bir şey değil.
Yalnızca yaratıcı çalışmalarımızı ölçen güncel modellerin
mantıksız olduğunu söylüyorum.
Yaratıcılığımıza karşı sistemler yerine
yaratıcılığımızla çalışan sistemlere ihtiyacımız var.
[NASIL DÜZELTECEĞİZ?]
Bu sorunun kolay bir çözümü yok.
Bunun berbat olduğunu biliyorum.
Kimse iyi bir sistemi
veya iyi bir kısaltmayı benim kadar sevmez.
Ama gerçek şu ki herkesin ortaya çıkarması gereken
kendi anlatıları var.
Çalışmaya dair kendi inançlarımı gün yüzüne çıkarmaya başladığımda
kendi çalışma hikâyemin kökenini ortaya çıkarmaya,
sonunda yıkıcı davranışları bırakabilmeye
ve olumlu, kalıcı değişiklikler yapmaya başladım.
Bunu yapmanın tek yolu
kendinize zor sorular sormak.
Meşgul olmak sizi daha değerli mi yapıyor?
Başarı örneği olarak kimi görüyorsunuz?
İş etiğiyle ilgili düşünceleriniz nereden geliyor?
Kimliğinizin ne kadarı ne yaptığınıza bağlı?
Yaratıcılığınızın kendi ritmi var.
Enerjimiz günlük, haftalık hatta mevsimsel olarak yükselip düşüyor.
Haftanın sonundan ziyade
hafta başında daha enerjik olduğumu biliyorum,
buna uygun olarak çalışmalarımı hafta başına yüklüyorum.
Bir gece kuşu olarak öğlenlerimi ve akşamlarımı
yaratıcı çalışmalara ayırmıyorum.
Keyifli kış aylarında yaz aylarından daha çok
yazı yazacağımı da biliyorum.
İşte sır bu.
Mitleri parçalamak, eski düşüncelerine meydan okumak,
anlatılarını tespit etmek-
yapmamız gereken asıl şey bu.
Biz makine değiliz
ve bence makine gibi çalışmayı bırakma vaktimiz geldi.