[Koronavirüs pandemiğini nasıl kontrol edebiliriz?]
[Enfeksiyon hastalıkları uzmanı Adam Kucharski]
[Soru 1: Konu salgın olduğunda izolasyon ne anlama gelir?]
İzolasyon, mevcut vakalar ve onların temasta bulunduğu kişileri
kontrol altına almak için yapılan tüm çabalar demek.
Daha geniş bir popülasyonda kargaşa yaratmıyorsunuz,
gelen bir vaka var ve siz onları izole ediyorsunuz.
Temasa geçtikleri kişileri tespit ediyorsunuz,
potansiyel olarak kimler bu virüse maruz kaldı diye
ve sonra bu insanları da takip edebilirsiniz,
belki karantinaya alırsınız, böylece bulaşmanın önüne geçersiniz.
Çok odaklı, hedefli bir yöntem,
SARS konusunda çok işe yaradı.
Ama konu bu enfeksiyon olunca
bazı vakalar gözden kaçacak veya tespit edilemeyecek,
o yüzden risk altında olan çok büyük bir kitle hedeflemeniz lazım.
Filtreden birkaç vaka geçerse potansiyel bir salgın ortaya çıkar.
[Soru 2: İzolasyon yeterli olmazsa sıradaki süreç ne olur?]
Böyle bir durumda,
sosyal etkileşimlerimizde çok büyük değişiklikler olur.
Gereken şey
virüsün yayılmasına olanak verecek
her tür yakın temastan,
popülasyonda ortalama herkesin
bu etkileşimlerini azaltmaları gerekir,
kontrol altına almak için potansiyel olarak üçte ikisinin.
Bu, evden çalışarak yapılabilir,
hayat tarzını değiştirerek
ve kalabalık alanlara gidişlerimizi kısıtlayarak.
Tabii okulların kapanması gibi bu önlemler
sadece popülasyondaki sosyal karışmayı azaltmaya yönelik.
[Soru 3: İnsanların düşünmesi gereken riskler neler?]
Konu sadece elini sıktığınız kişi değil, o kişinin sonra kiminle el sıkışacağı.
Bence bu ikinci derece adımları hesaba katmalıyız,
düşük riskli genç grup arasında olduğunuzu düşünüyorsunuz
ama genellikle bundan çok kötü etkilecek birinden bir adım uzaktasınız.
Bence sosyal açıdan bunun gerçekten farkında olmalıyız
ve davranış değişikliği konusunda çok büyük bir adım olabilir
ama potansiyel olarak yüzleştiğimiz etkiyi azaltmak için öyle olması gerek.
[İnsanlar birbirinden ne kadar uzakta durmalı?]
Bunu tam olarak belirlemek çok zor
ama aklımızda tutmamız gereken şey bunun aerosol olduğuna
ve çok uzağa gidebildiğine dair pek fazla kanıt olmadığı.
Birinden birkaç metre uzakta durunca
virüs bir şekilde kapılacak diye bir şey olduğunu sanmıyorum.
Yakın etkileşimle bulaşıyor,
bu yüzden çoğu bulaşma yemeklerde ve yakın gruplarda oluyor.
Çünkü düşündüğünüzde
virüs bu şekilde dışarı çıkıyor ve yüzeylere bulaşıyor
ve oradan da ellerimize, yüzümüze,
asıl bu tür durumları daha çok düşünmemiz gerekiyor.
[Ülkeler ne tür koruyucu önlemler almalı?]
Sanırım herkes bunu anlamaya çalışıyor,
öncelikle neyin işe yaradığını.
Sadece son birkaç hafta içinde
bu tür geniş çağlı müdahalelerle bu şeyin kontrol edilebileceğine dair
bir mantık yürüttük.
Ama tabii tüm ülkeler Çin'in yaptığını yapamaz,
bu önlemlerden bazılarının
popülasyonlar üzerinde devasa sosyal, ekonomik ve psikolojik yükü oluyor.
Bir de zaman limiti var.
Çin'de bu süreyi altı hafta tuttular,
bunu başarmak zor.
Bu yüzden insanlardan ne isteyeceğimiz ve verilecek ödünleri düşünmemiz lazım.
Bu yükü gerçekten azaltmak için en büyük etkiyi neyin yapacağını.
[Daha fazla bilgi için: Centers for Disease Control and Prevention]
[Dünya Sağlık Örgütü]