Słowo "gerrymandering" padło parę razy
w trakcie wyborów prezydenckich.
Co ono oznacza?
Dawanie jednej partii politycznej przewagi nad innym partiami
przy wytyczaniu granic okręgów wyborczych.
Demokraci starają się uzyskać przewagę nad Republikanami,
a Republikanie nad Demokratami.
Każda partia chce zdobyć głosy jak największej liczby okręgów,
aby kontrolować budżet państwa
lub zyskać poparcie okręgów na przyszłość.
Aby zrozumieć, jak do tego doszło
musimy się cofnąć do 1812 r. w Massachusetts.
Elbridge Gerry, gubernator Massachusetts, podpisał ustawę pozwalającą
na wyznaczanie nowych okręgów, przez zmianę granic.
Haczyk? Nowe linie faworyzowały partię Gerry'ego,
nieistniejącą już Partię Demokratyczno-Republikańską.
Gerry chciał dostać jak najwięcej miejsc w Senacie.
Im więcej członków partii głosuje, tym większe szanse na wygraną.
Nowe granice obejmowały obszary przychylne dla gubernatora.
Wyglądały tak dziwacznie, że ktoś porównał je do salamandry.
W Boston Gazette dodano do nazwiska Gerry'ego słowo salamandra
i stąd - "gerrymandering",
wytyczanie granic okręgów tak, by dać danej partii przewagę.
Jak w praktyce wygląda gerrymandering?
Są dwa sposoby.
Grupowanie
i rozbijanie okręgu,
Grupowanie polega na upchaniu przeciwników
w jak najmniejszej liczbie okręgów.
Jeśli liczba okręgów odpowiada liczbie głosów, im mniej ich będzie,
tym mniej głosów zdobędzie opozycja.
Grupowanie zmniejsza siłę wyborczą i wpływy przeciwnika.
Rozbijanie:
rozbija dany okręg na drobne części.
Sprawdza się to w okręgach popierających opozycję,
rozlokowuje ich wtedy w taki sposób,
aby odebrać jej głosy.
Liczną grupę osób, głosujących na jedną partię,
nazywamy elektoratem
i to właśnie trzeba rozbić.
Od czego zależy wybór metody?
Od potrzeb danej partii.
Żeby osłabić elektorat przeciwnika, można zgrupować go w jednym okręgu,
a inne zapełnić głosami poparcia dla własnej partii.
Partia rządząca w czasie wyznaczania okręgów
może rozbić silny okręg
i rozbić elektorat opozycji na kilka innych okręgów.
W 1812 roku gubernator Gerry chcąc zyskać przewagę
wyznaczył okręgi tak dziwacznie, że aż powstało nowe słowo
i koncept uzyskiwania przewagi nad przeciwnikami.
Co kilka lat politycy głowią się, jak wyznaczyć granice okręgów.
Kiedy przed następnymi wyborami
politycy będą prosić o głosy,
sprawdźcie jaki kształt ma wasz i sąsiednie okręgi.
Jak rozległy jest wasz okręg w skali kraju?
Czy wszystkie okręgi mają stosunkowo podobny kształt?
Ile okręgów przylega do waszego?
I pamiętajcie sprawdzić,
czy wasz okręg nie przypomina czasem salamandry.