Beyniniz ve Yiyecekler
Eğer beyninizdeki tüm sıvıyı çekseydiniz
ve besinsel içerikli bileşenlere ayırsaydınız,
nasıl gözükürdü?
Sudan arındırılmış beyninizin ağırlığının büyük bir kısmı,
lipidler olarak da bilinen yağlardan oluşurdu.
Geride kalan kısımda proteinler ve aminoasitler,
mikro besinlerden izler
ve glikoz bulurdunuz.
Beyin elbette besinsel parçaların toplamından çok daha fazlasıdır,
ancak her bir bileşenin işleyiş,
gelişim,
ruh hali ve enerji üzerinde
belirgin bir etkisi vardır.
Yani öğle yemeği sonrası halsizlik
ya da gece yarısı uyuyamamanız,
sadece yediğiniz yemeğin beyniniz üzerindeki etkisi olabilir.
Omega 3 ve 6 beyninizdeki yağların en önemlileridir.
Dejeneratif beyin rahatsızlıklarını önleyen
bu önemli yağ asitlerini
mutlaka tüketmeliyiz.
Yani hücre zarı oluşması ve korunmasında
kuruyemişler, tohumlar,
yağlı balık gibi omega
zengini besinleri
tüketmek çok önemlidir.
Omega yağları beyniniz için faydalı yağlar iken,
trans ve doymuş yağlar gibi diğer yağların uzun süre tüketimi
beyin sağlığına zarar verebilir.
Bu arada büyüme ve gelişmenin yapı taşları olan
protein ve amino asitler,
his ve davranışlarımızı idare eder.
Amino asitler nöronlar arasında sinyalleri taşıyan kimyasal haberciler olan
öncüler ve sinir ileticileridir.
Bunlar ruh halimiz,
uykumuz,
dikkatimiz
ve kilomuz gibi şeyleri etkilerler.
Onlar, büyük bir tabak dolusu makarna yedikten sonra kendimizi sakin
ve protein zengini bir yemekten sonra canlı hissetmemizin nedenlerinden biri.
Yiyeceklerdeki bileşiklerin karmaşık kombinasyonları
beyin hücrelerini, ruh halimizi değiştiren norepinefrin,
dopamin
ve serotonin salgılaması için uyarabilir.
Fakat beyin hücrelerine varmak biraz alengirli
ve amino asitler sınırlı erişim yüzünden mücadele etmek zorundadır.
Çeşitli yiyeceklerden oluşan bir beslenme beyin habercilerinin dengeli
bir birlikteliğini sürdürmeye yardımcı olur
ve ruh halinizin bir oraya bir buraya savrulmasını önler.
Vücudumuzdaki diğer organlar gibi,
beynimiz ayrıca mikrobesinlerin stabil olarak sağlanmasından faydalanır.
Meyve ve sebzelerdeki antioksidanlar,
uzun bir süre beyninizin iyi çalışmasını sağlayarak beyin hücrelerine
zarar veren serbest radikallere karşı mücadelede beyni güçlendirir.
Ve güçlü mikrobesinler olmadan,
B6 vitamini,
B12,
ve folik asit gibi,
beynimiz, beyin hastalıkları ve zeka gerilemesine karşı hassaslaşır.
Minerallerden eser miktarda demir,
bakır,
çinko
ve sodyum da
beyin sağlığı ve erken bilişsel gelişim için temel niteliğindedir.
Beyin bu değerli besinleri etkin bir şekilde
dönüştürmek ve sentezlemek için
çok miktarda enerjiye ihtiyaç duyar.
Beyin vücut ağırlığımızın sadece %2'si olmasına rağmen,
enerjimizin %20'sini tüketir.
Bu enerjinin çoğu vücudumuzun glikoza ve kan şekerine parçaladığı
karbonhidratlardan elde edilmektedir.
Beynin ön lobu glikoz düşmesine oldukça hassastır,
akli fonksiyonlardaki bir değişiklik
beslenme eksikliğinin en önemli işaretlerinden biridir.
Düzenli olarak glikoz aldığımızı farz edersek,
yediğimiz karbonhidratların bazı özel çeşitleri beyni nasıl etkiliyor?
Karbonhidratların üç çeşidi vardır:
nişasta,
şeker
ve lif.
Besin etiketlerinin çoğunda,
hepsi bir olarak sayılsa da
şeker ve lif çeşitlerinin tamamına oranı
vücudun ve beynin nasıl tepki vereceğini etkiler.
Beyaz ekmek gibi yüksek glisemik gıdalar,
kana hızlı glikoz karışmasını sağlar
ve sonra kısa sürede azalır.
Kan şekerimiz düşer ve bununla birlikte ilgi eşiğimiz ve ruh halimiz de.
Öte yandan, yulaf, hububat ve bakliyatlar daha yavaş glikoz karışımı sağlayarak
daha düzenli bir dikkkat hali oluşturur.
Sürekli beyin gücü için,
besleyici zengini gıdaların olduğu bir beslenme biçimini tercih etmek önemlidir.
Isırdığınız, çiğnediğiniz ve yuttuğunuz şeyler söz konusu olunca,
seçimlerinizin vücudunuzun en güçlü organı olan beyniniz üzerinde
direkt ve uzun süreli bir etkisi olur.