Ik wil jullie wat vertellen over een van mijn studenten.
Enkele weken geleden was ze op vakantie
toen ze om 3 uur 's nachts werd opgebeld.
Haar echtgenoot zei haar dat haar stad
om 10 uur onder quarantaine zou worden geplaatst.
Ze was in Wuhan in China,
het epicentrum van de corona-uitbraak.
Om 8 uur was ze onderweg in een auto van een vriend
naar Shangai Airport op 800 km afstand.
De hele tijd was ze ongerust dat de autoriteiten haar zouden aanhouden.
Zo kon net op tijd een van de laatste vluchten halen.
We zijn allemaal blij dat ze terug thuis is,
veilig in de Verenigde Staten.
Maar wat als ik jullie zou vertellen dat ze in deze zaal zou zijn?
Wat als ik zou zeggen dat ze naast je zou zitten.
Er is geen vaccin.
Er zal geen vaccin zijn in tenminste de eerste 12 maanden.
En dit virus muteert,
dus is er geen garantie dat het vaccin
dat we binnen 12 maanden zullen produceren,
zal passen bij het gemuteerde virus.
We hinken altijd achterop.
En dat scenario herhaalt zich telkens als er een uitbraak is.
Onze quarantaines zijn poreus,
onze medische tussenkomsten schieten altijd tekort.
Het fundamentele probleem
bij het onder controle krijgen van deze uitbraken
is dat virussen en andere infecties erg goed zijn in twee dingen:
ze muteren
en ze worden overgedragen.
Onze medische hulpmiddelen doen geen van beide.
Onze medische hulpmiddelen muteren niet en worden niet overgedragen.
Er is een fundamentele onaangepastheid tussen onze hulpmiddelen,
die statisch zijn,
en de infecties,
die dynamisch zijn.
Door dit verschil komen we altijd achterop gehinkt.
Door dit verschil zijn we altijd op inhalen aangewezen.
En deze onaangepastheid is algemeen.
Daarom krijgen we infecties waarop antibiotica geen pak hebben,
en die vorig jaar 40.000 Amerikanen doodden.
En het is de reden waarom het griepvaccin de griep niet kon beletten
om vorig jaar 60.000 Amerikanen te doden.
Hoe lossen we deze fundamentele onaangepastheid op.
Ik wijdde mijn loopbaan aan het bestuderen
en oplossen van dit probleem.
Honderd jaar lang
gebruiken we al chemicaliën als geneesmiddelen voor infecties.
Chemicaliën zullen nooit muteren of worden doorgegeven.
Ook onze vaccins zijn niet ontworpen om te muteren
of om te worden doorgegeven.
Twintig jaar terug
had ik een radicaal idee
om virussen zelf als therapie te gebruiken --
als bouwsteen voor een therapie.
Om therapieën te maken die konden muteren en worden doorgeven.
Ik vertel jullie hoe we tot een grote doorbraak kwamen
en dat we deze nieuwe therapieën al aan het testen zijn.
Hiv is de meest verwoestende pandemie van onze tijd.
75 miljoen geïnfecteerden;
33 miljoen doden.
De meesten van ons denken dat hiv een opgelost probleem is.
We hebben al echt wonderlijke geneesmiddelen:
ze zijn veilig en werkzaam,
en we hadden 15 jaar
en miljarden dollars nodig om deze geneesmiddelen
over de wereld te verdelen.
We kijken eens naar de cijfers.
In 2019
werden 1,7 miljoen mensen besmet met hiv.
Van dat aantal werd ik me pas echt bewust
toen ik een landelijk dorp bij Durban in Zuid Afrika bezocht.
Ik reed over een veldweg
met mijn tien jaar oude dochter achterop.
Langs de weg liepen meisjes
van de leeftijd van mijn dochter,
blootsvoets.
Mijn dochter vroeg waarom ze blootsvoets liepen
en ik moest haar ongelijkheid uitleggen,
wat niet meeviel.
Maar wat me echt schokte, was toen mijn collega's,
de plaatselijke Afrikaanse wetenschappers,
me uitlegden dat deze meisjes, even oud als mijn dochter --
(Zoekt naar zijn adem)
sorry --
80% kans liepen om in hun leven hiv op te lopen.
Dat schokte me.
Hoe kunnen deze meisjes 80% kans op hiv lopen
als we veilige en werkzame geneesmiddelen hebben?
De reden is de fundamentele onaangepastheid.
Ze verhindert het in toom houden van besmettelijke ziekten,
vooral waar de middelen begrensd zijn.
De eerste hindernis is mutatie:
virussen muteren, onze geneesmiddelen niet.
De tweede hindernis: discipline.
Het is echt moeilijk de geneesmiddelen te krijgen
waar ze het hardst nodig zijn.
Ik houdt een antibioticakuur van één week zelfs niet vol
in dit land.
En we vragen aan mensen met beperkte middelen
en met enorme moeilijkheden
om levenslange kuren vol te houden.
En de derde hindernis is inzetbaarheid,
of toegang.
Het is supermoeilijk om deze geneesmiddelen
te brengen bij wie ze het hardst nodig heeft.
Niet deze meisjes, maar bij degenen die risicovolle activiteiten uitvoeren,
zoals commercieel sekswerk of injectie van drugs.
In het epidemiologisch woordgebruik
heten deze groepen 'superverspreiders'.
In de vorige eeuw
voerden een kleine groep superverspreiders
hiv met zich mee langs de Trans-Africa Highway
en verspreidden zo het virus.
Deze groepen zijn erg moeilijk te identificeren,
ze zijn klein
en dragen een enorm sociaal stigma, dus maken ze zich niet kenbaar.
En net zij zijn het die we moeten vinden.
Al deze hindernissen veroorzaken de situatie van vandaag,
waarin meer dan 15% van de bevolking van Zuid Afrika met hiv leeft.
Nu is de conventionele wijsheid:
we moeten zorgen dat meer geneesmiddelen bij meer mensen effectiever terechtkomen.
Ik pleit ervoor om deze fundamentele onaangepastheid op te lossen;
we moeten deze hindernissen verwijderen.
Als we therapieën kunnen ontwerpen die muteren en doorgegeven worden,
dan verhelpen we geneesmiddelenresistentie,
problemen met de discipline,
en als we het goed doen,
dan veranderen we de superverspreiders van de grootste hindernis
in de krachtigste inzetstrategie die we kunnen bedenken.
Dat is een radicaal concept.
Het heeft een enorm voordeel,
maar er is een valkuil.
En een serieuze.
Voordat we een overdraagbare therapie gaan ontplooien,
ook al is het in een beperkte populatie van al geïnfecteerde individuen,
voordat we dit doen,
moeten we uitzonderlijk voorzichtig zijn
en de veiligheid ervan zo rigoureus mogelijk testen.
In sta hier vandaag omdat we het, voor de eerste keer in 20 jaar,
aan het werk kregen,
en dit is ook de eerste keer dat ik het publiekelijk maak.
(Applaus en gejuich)
De twee keer dat ik dit deed, kwamen er tranen, dus --
(Gelach)
Om jullie deze doorbraak te laten begrijpen,
neem ik jullie 20 jaar mee terug naar 1999.
Ik was afgestudeerd aan Berkeley in Californië
op een studie van de biofysica van hiv.
Voor zulke complexe epidemie
fascineerde me de eenvoud van het virus.
Hiv is, zoals alle virussen, alleen maar een verzameling instructies --
malware.
Het kaapt een cel en maakt van die cel een fabriek van één ding:
alleen maar meer virussen.
Alle normale functies van de cel worden onderdrukt.
Hiv infecteert de witte bloedcellen die ons gezond houden.
Deze cel is al gekaapt en veranderd in een fabriek.
Als we vergroten,
kunnen we de anatomie van het virus zien.
Die rode kronkels in het midden?
Dat is de verzameling instructies van hiv.
Het genetisch materiaal ervan.
Dat genetisch materiaal stuurt het kapingsproces,
verandert eerst de cel in een fabriek
om meer kopieën van de instructieset te maken,
en daarna alle andere componenten van het virus
om ze dan te combineren tot een virusdeeltje.
Zo plant het virus zich voort.
Elk van deze deeltjes kan opnieuw andere cellen kapen.
Zo wordt het virus doorgegeven.
En telkens er een cel wordt gekaapt,
ontstaan er foutjes bij het kopiëren van het genetisch materiaal.
Zo muteert het virus.
Dit voortplanten, overgaan en muteren
is iets dat onze huidige geneesmiddelen niet kunnen.
Dus, jong, naïef en wat onwetend,
dacht ik:
waarom kunnen we geen therapieën bedenken
die muteren, doorgegeven en gerepliceerd worden?
Hier komt het idee.
Als we het virus nemen
en het bewerken om het genetisch materiaal, in blauw daar, te amputeren,
dan kunnen de geamputeerde instructies de cel niet langer kapen.
Maar deze geamputeerde instructies kunnen iets heel speciaals.
In een reeds geïnfecteerde cel
kan de geamputeerde instructieset de kaper kapen.
Het kan de machinerie van hiv bevelen meer kopieën van zichzelf te maken,
de geamputeerde instructies,
en dan kunnen al deze kopieën alle andere hiv-componenten stelen,
zodat de cel van een virusfabriek wordt veranderd
in een therapiefabriek.
Kapers.
Deze dragen geen ziekte.
Dit vermindert het hivgehalte dramatisch
en houdt de cellen gezonder.
Het idee hield me maandenlang bezig.
Het was de meest intense intellectuele ervaring van mijn leven.
Bij elke fietsrit naar mijn lab,
bij elke wandeling naar de koffieshop,
bij elke run in de heuvels bij de campus
buitelden de ideeën, de argumenten,
de tegenargumenten,
zo intens door mijn hoofd in mijn inwendige monoloog,
dat ik fysisch buiten adem was.
Ik dacht dat als we een therapie konden maken die repliceert,
ze slechts één keer moest worden genomen.
Ze kon met het virus mee muteren
en mogelijks tussen geïnfecteerde individuen worden doorgegeven
om ze te behandelen.
Het zou een therapie zijn die alles zou kunnen wat een virus kon.
Ze zou een fundamentele onaangepastheid oplossen.
Het ingrijpendste deel van dit concept
was dat de superverspreiders ook zouden worden veranderd
van virusdoorgevers naar therapiedoorgevers.
Het was een therapie die viraal zou gaan samen met het virus.
Dat joeg sommige mensen angst aan.
Maar er was al een precedent:
we gebruiken al ongewild therapieën die worden doorgegeven.
Het vaccin dat polio uitroeide in de VS,
het orale poliovaccin,
wordt tussen mensen doorgegeven.
Het is niet al te bekend,
maar het feit dat het vaccin wordt overgedragen,
is deels de reden dat het werd uitverkozen
om het virus op wereldschaal uit te roeien
ondanks de veiligheidsbezwaren.
Het grotere probleem was dat deze kapertherapieën niet bestonden.
Mijn raadgevers in Berkeley zegden me:
"Mooi idee, spijtig dat het nooit zal werken."
Of: "Regelgevers zullen het nooit toelaten,
laat het los."
Maar het idee liet mij niet los.
Als het ooit zou werken,
zou het de fundamentele onaangepastheid oplossen.
Dus werkten we er jaren aan om het te maken.
We probeerden elke bekende truc uit
en mislukten keer op keer.
We --
telkens we een goed idee hadden,
besteedden we maanden, soms jaren, om het uit te werken
om het te zien mislukken.
We besteedden ooit vijf jaren
aan het bouwen van 150.000 versies van een kapertherapie.
Elk ervan mislukte.
Ik vroeg ooit aan een echt knappe student wat hij hoopte van me te leren
tijdens zijn doctoraat
(Gelach)
en hij antwoordde:
"Hoe te blijven doorgaan,
hoe te blijven vooruitgaan
ondanks nul bewijs dat er iets in zit."
(Gelach)
Ik vraag me af of hij me iets probeerde te zeggen.
(Gelach)
Tegen 2018 zag het er slecht uit.
Er was geen bewijs
dat een kapertherapie kon worden gebouwd.
In feite hadden we bewijs dat het wel eens onmogelijk zou kunnen zijn.
Tijd om de feiten onder ogen te zien.
Die oplossing die ik zo hard wilde,
die kapertherapie,
bestond gewoon niet.
Twintig jaar lang
had ik een drogbeeld nagejaagd.
Toen kwam op een dag
Elizabeth, een postdoc in mijn lab,
naar me toe met deze foto.
Het lijkt op niet veel.
Mijn vrouw vindt het op een zwangerschapstest lijken.
(Gelach)
Maar dat kleine streepje daar --
was het geamputeerde genetisch materiaal
waar we al 20 jaar naar zochten.
De hele tijd dat we het vruchteloos hadden proberen te maken,
was het uit zichzelf geëvolueerd in een fles achterin het lab.
(Publiek) Wat?
(Gelach)
Eindelijk hadden we een steunpunt.
En daarmee bouwden we onze eerste kaper.
Maar we hadden geen bewijs dat wat we maakten een therapie was.
De eerste horde die elke therapie moet nemen, is het testen met muizen.
Dat is riskant.
Als onze muizen doodgingen,
ging onze financiering dezelfde weg
en daarmee alle hoop dat dit ooit een therapie zou worden,
laat staan een baanbrekende.
Na zovele mislukkingen
waren we allemaal nogal sceptisch,
maar we hadden geen alternatief.
We moesten een poging ondernemen; we moesten het proberen.
Tot onze verbazing werkte de kapertherapie in een muis
en wel net zoals we het 20 jaar geleden hadden voorspeld.
Ze beschermde de cellen van een muis tegen hiv.
Hier zie je de cellen onder de microscoop.
Eerst infecteert hiv, in rood, deze cellen
en dan kan de kaper, in blauw, geactiveerd worden,
beschermt die cellen en wordt doorgegeven naar andere cellen.
Eindelijk lukte het ons om na 20 jaar de kaper te maken.
Iedereen in het lab in de wolken.
Voor mij was dit het bewijs van het concept.
Als we het konden met één virus, dan kon het ook met andere.
Om te begrijpen hoe deze kaper hiv-niveaus mondiaal kon beïnvloeden,
lieten we computersimulaties lopen.
Epidemiologische modellen.
En de resultaten waren nogal verbazend.
Als we niets doen in de hardst getroffen gebieden van Afrika,
zal hiv daar tussen 25 en 30% blijven voorkomen.
Als we erin slagen
aan drie vierde van de bevolking geneesmiddelen te verstrekken
of als we het vaccin vinden waarnaar we zolang zochten,
zouden we dit kunnen herleiden tot 20%.
Maar alleen in de beste gevallen.
Als hiv weerstand ontwikkelt
of als mensen van gedrag veranderen,
kunnen deze cijfers terug stijgen naar 30%
of zelfs hoger.
Het blauwe is de kapertherapie.
En we vonden geen enkele manier,
noch theoretisch, noch experimenteel,
waarop hiv weerstand tegen de kaper kan ontwikkelen.
Net door de superverspreiders werkt deze kaper zo goed.
Als deze kaper op één plaats hier wordt geïntroduceerd,
kunnen de superverspreiders hem oppikken en het doorgeven doorheen de bevolking.
Stel je voor dat in 10 jaar na nu hiv niet langer een pandemie is.
Om dat te bereiken
moeten we binnen vijf jaar beginnen met klinische testen op grote schaal,
wat neerkomt op de eerste testen op mensen het volgende jaar.
De FDA gaf ons de toelating om met testen te beginnen op hiv-positieve patiënten
die een terminale kanker hebben
en minder dan een jaar te leven hebben.
Vrijwilliger zijn voor dit onderzoek
is hun laatste ongelooflijk genereuze gift aan de wereld.
Ze worden de 'Last Gift cohort' genoemd.
Om deze altruïstische patiënten volgend jaar te testen,
moeten we onze preklinische testen dit jaar afsluiten ...
en ik denk dat dat zal lukken.
Ik ontmoet nog altijd collega's die niet akkoord gaan
en zich hard verzetten tegen onze plannen om te testen.
Ze zeggen: "Wat als er iets misgaat?
Je kan het niet terugdraaien."
Ze zeggen: "Er zijn ethische bezwaren;
mensen kunnen niet toestemmen."
Wel, het poliovaccin
stuitte op gelijkaardige ethische en veiligheidsbezwaren.
In feite werd er rond het poliovaccin
zo'n effectieve desinformatiecampagne gevoerd,
dat de meeste mensen niet eens weten dat het overdraagbaar is,
dat het polio in veel landen succesvol uitroeide
of dat dit vaccin de basis is voor nieuwe vaccins.
Toen we vorig jaar in Afrika de kapertherapie voorstelden,
reageerden de Afrikaanse wetenschappers anders.
Ze zeiden:
"Hoe kun je dit niet testen?"
Ze vonden het onethisch om het niet te testen.
Zelfs als we zouden mislukken,
is de inzet te hoog om het niet te proberen.
Als we niets doen,
zullen die meisjes bij Durban hiv oplopen
en telkens als er een nieuw virus opduikt,
zullen we ons weer in net zo'n kwetsbare positie bevinden
als vandaag,
met poreuze quarantaines
en met vaccins waar we maanden op moeten wachten
en die misschien ongeschikt zijn.
Ik denk dat het tijd is voor een nieuwe benadering
die anders is
dan de statische benaderingen van de vorige eeuw.
Tijd voor een nieuwe technologie die minder reactief
en meer proactief is.
Het is tijd voor behandelingen
die niet alleen de rijksten onder ons bereiken,
maar ook degenen die het meest hebben te lijden.
Ik denk dat het tijd is voor een nieuw soort wapen
dat de fundamentele onaangepastheid oplost.
Het is tijd voor therapieën die viraal kunnen gaan.
Erg bedankt.
(Applaus)