Bu çizim, projeksiyon alanını ilk inceleyişim.
Heykel bu,
bir kürsü üzerinde duruyor.
Heykele projeksiyonla nasıl hayat verilebileceğini hayal etmek
benim için oldukça önemliydi.
[Krzysztof Wodiczko: Yaşam İçin Anıt]
İnsanlar hep anıtlar önünde toplanır.
Etkinlikler, protestolar olur.
Bazen bu anıtların omuzlarına oturup bayraklar sallarız.
Onları anlatılarla boyarız.
Bu anıtlar daha önce de olaylara şahit oldular.
Bazıları büyük olaylardı.
Bizler bugün yine anıtların yaptıklarımızı inceleyip
kaydetmesini, gözlemlemesini istiyoruz.
Yıllar boyunca birilerinin sesi olmaya,
duyulmayan veya bastırılmış sesleri duyurmaya çalıştım.
-Ölmekte olan ya da çoktan ölmüş birçok çocuk gördüm.
-Berbattı.
-Zehirli olduğunu, ışın saçtığını bilmeden atladılar.
Yetmiş milyondan daha fazla mülteci var
ve bunlar ülkeleri savaşta olduğu için
evlerini terk etmeye mecbur bırakılmış insanlar.
Bu savaşlar genelde iç savaşlar oluyor.
Madison Meydanı'nda dört anıt daha var.
Seçtiğim anıt ise en dikkat çekici olanı
ve kesinlikle İç Savaş ile bir bağı var.
Mülteciler için pek anıtımız yok.
[PROJEKSİYONDAKİ SES] Ailemi terk ettim.
Annemi terk ettim,
kardeşlerimi terk ettim.
Hem de veda bile etmeden.
Beni gördüğünüz hâlimi terk ettim.
[PROJEKSİYONDAN BİR BAŞKA SES] On yıl boyunca
çadırlarda uyuyup uyandığımız,
tüm gün korkuyla titrediğimiz
ve hayatımız için hiçbir şey yapamadığımız
bir durumdaydık.
[PROJEKSİYONDAN BİR BAŞKA SES] İşkence gibiydi.
Daha iyi bir hayat için umut yoktu.
Gençliğimin, hayatımın on dokuz yılı benden alındı.
[WODICZKO] Bir mültecinin hakikaten konuştuğunu görmek,
toplum için oldukça ender rastlanır bir fırsat.
[PROJEKSİYONDAKİ SES] Çocuğumu terk etmek benim için zordu.
Bir çocuğu ardınızda bırakmayı hayal edebiliyor musunuz?
Bir insanın çocuğunu birkaç günlüğüne bile bırakabileceğini zannetmiyorum.
Ben çocuğumu on yıl boyunca ardımda bırakmak zorundaydım.
On yıl!
[WODICZKO] Böyle travmatik anılarla yaşayabilmek için
başkalarıyla konuşmak, iletişim kurmak
oldukça önemli.
Travma üzerine çalışanlar bilir ki
üzerine konuşulmamış ve paylaşılmamış,
üzücü bir tecrübeden daha çok acı veren bir şey yoktur.
Bu tecrübeler bir kez paylaşıldı mı
travmatik olayların birer anı olduğu daha sağlıklı bir hayata yol açar.
Bu, benim anıtlara olan genel yaklaşımım.
Anıtların yaşam için faydalı hâle gelmesini,
bizler için bir anlam ifade etmesini sağlamalıyız ki
bir gelecek,
daha iyi bir gelecek inşa edebilelim.
Belki de artık hiç savaşlar veya mülteciler olmadığından
savaş anıtları gibi anıtların yaratılmasına
gerek kalmayan bir gelecek.