Gdybyś miał wymienić najbogatszych ludzi w historii świata,
kto przychodzi ci na myśl?
Zapewne jakiś bankier lub potentat korporacji,
np. Bill Gates czy John D. Rockefeller.
A czy słyszałeś o afrykańskim królu, Mansa Musa?
Panując nad Imperium Mali w XIV wieku,
Mansa Musa, czyli Król Królów,
zgromadził fortunę,
dzięki której stał się prawdopodobnie najbogatszym człowiekiem w historii.
Ale jego potężne bogactwo było tylko częścią spuścizny.
Gdy Mansa Musa doszedł do władzy w 1312 roku,
większośc Europy była wyniszczana przez głód i wojny domowe,
podczas gdy wiele afrykańskich królestw i cały świat Islamu rozkwitał.
Mansa Musa zbierał owoce tego rozkwitu
i przynosił je do swojego królestwa.
Poprzez strategiczne przyłączenie miasta Timbuktu
i ustanowienie na nowo władzy w mieście Gao,
zyskał kontrolę nad ważnymi szlakami handlowymi
pomiędzy krajami środziemnomorskimi a zachodnim wybrzeżem Afryki.
Dzięki temu kontynuował ekspansję, która znacząco zwiększyła terytorium Mali.
Terytorium Imperium Mali było bogate w surowce naturalne,
takie jak złoto i sól.
Świat po raz pierwszy ujrzał bogactwo Mansa Musy w 1324,
kiedy wybrał się on na pielgrzymkę do Mekki.
Jako że nie lubił podróżować tanio,
wziął karawanę rozciągającą się jak okiem sięgnąć.
Relacje z tej wyprawy są oparte głównie na ustnych przekazach
i różniących się od siebie relacji pisanych,
więc trudno jest ustalić szczegóły.
Jednak większość zgadza się co do rozrzutnej skali całej wyprawy.
Kronikarze opisują świtę składającą się z tysięcy żołnierzy,
cywilów,
niewolników,
500 heraldów niosących złote laski, ubranych w jedwab
oraz wielu wielbłądów i koni przywdzianych w mnóstwo złota.
Podczas postojów w miastach jak Kair,
Mansa Musa miał wydawać niezliczone ilości złota,
obdarowując biednych, kupując pamiątki,
a nawet budując meczety wzdłuż trasy podróży.
Prawdopodobnie jego wydatki zdestabilizowały lokalną gospodarkę,
powodując potężną inflację.
Podróż miała trwać ponad rok, a do czasu gdy Mansa Musa wrócił,
po portach śródziemnomorskich rozeszły się opowieści o jego bogactwie.
Mali ze swoim królem stały się legendarne,
co przypieczętowało włączenie państwa do atlasu katalońskiego w 1375.
Była to jedna z najważniejszych map średniowiecznej Europy
i przedstawiała króla, Mansa Musę, trzymającego berło i bryłkę złota.
Mansa Musa dosłownie sam umieścił swoje królestwo na mapie.
Ale króla nie interesowały tylko bogactwa materialne.
Jako gorliwy muzułmanin szczególnie zainteresował się Timbuktu,
które było centrum religijnym i naukowym już przed włączeniem do Mali.
Po powrocie ze swojej pielgrzymki,
wybudował wielki meczet Djinguereber
z pomocą andaluzyjskiego architekta.
Otworzył także ważny uniwersytet, tym bardziej podnosząc reputację miasta
i przyciągając uczonych oraz studentów z całego świata Islamu.
Pod rządami Mansa Musy imperium Mali zostało zurbanizowane,
powstały setki szkół i meczetów w gęściej zaludnionych miastach.
Spuścizna króla przetrwała pokolenia
i aż po dziś dzień zachowały się mauzolea, biblioteki i meczety,
które przypominają o złotej erze w historii Mali.