Sizinle birazdan paylaşacaklarımı
belki de 10 yıldan fazla süredir kimseye anlatmadım.
Bu yüzden sizi bu yolculağa çıkarırken
bana umarım tahammül edersiniz.
22 yaşımdayken
işten eve geldim, köpeğime tasmasını taktım
ve mutat koşuma çıktım.
O anda hayatımın sonsuza dek değişeceğinden
haberim yoktu.
Ben köpeğimi koşuya hazırlamaktayken,
bir adam da bir barda içkisini bitirmekteydi,
anahtarlarını aldı, arabasına bindi
ve güneye doğru yola çıktı,
ya da her nereye gidiyorsa oraya.
Bense karşıdan karşıya geçmekteydim
ve hatırlayabildiğim tek şey de
kafamda bir el bombasının patlaması oldu.
Ve ellerimi yere koyduğumu hatırlıyorum
ve hayat kanımın
boynumdan
ve ağzımdan akıp gittiğini...
Olan şuydu,
adam kırmızıda geçmiş köpeğime ve bana çarpmıştı.
Köpeğim arabanın altında kaldı.
Ben de arabanın önüne fırladım
ve o da bacaklarımın üzerinden geçti.
Sol bacağım lastiğe takıldı - ve
ve onun etrafına dolandı.
Arabanın tamponu boğazıma çarptı
ve boğazımı kesti.
Sonuç olarak künt göğüs travmasına girdim.
Aortunuz kalbinizin arka tarafına kaçar.
Bu en temel atardamarınızdır ve benim zarar gördüğünden
kanım ağzımdan lıkır lıkır akıyordu.
Köpürmeye başladı,
bana çok kötü şeyler oluyordu.
Olan biten hakkında hiçbir fikrim yoktu
ama tanımadığım insanlar müdahale etti,
bu sayede kalbim hareket etmeye, atmaya devam etti.
Hareket etmek dedim çünkü kalbim titremekteydi
ve onlar da tekrar da atması için uğraşıyorlardı.
Bir kişi akıllı davranıp boğazıma bir tükenmez kalem sokup
nefes alabilmem için soluk borumu açmaya çalıştı.
Ciğerlerim göçtü,
bu yüzden de birisi beni derimi kesip göğsüme iğne batırdı
ve bu sayede de o feci vakadan kurtulmuş oldum.
Bir şekilde hastaneye getirilmişim.
Beni buzların içerisine koymuşlar
sonra da ilaca bağlı bir komaya girmişim.
18 ay sonra uyandım.
Gözlerim görmüyordu, konuşamıyordum
ve yürüyemiyordum.
Ve de 29 kiloydum.
Benim gibi insanlara ne yapılacağı konusunda
hastanenin pek de fikri yoktu.
Bu sebepten de bana istenmeyen hasta demeye başladılar.
Bu üzerinde durmayacağım başka bir hikaye.
Boynumun eski haline dönmesi ve kalbimin düzelmesi için
için bir sürü ameliyat geçirdim.
Bazı şeyler işe yaradı, bazıları yaramadı.
Vücuda çok miktarda titanyum,
kadavralardan alınan kemikler yerleştirip
ayaklarımın düzgün hareket etmesi için uğraştılar.
Sonucunda yapay bir burnum, porselen dişlerim
ve bunun gibi bir sürü şeyim oldu.
Ama en sonunda bir insan gibi gönrünmeye başladım.
Ama böyle şeyleri anlatmak her zaman kolay olmaz,
bu yüzden bana tahammül etmeye çalışın.
50'den fazla ameliyat geçirdim.
Ama kim sayıyor ki?
Nihayet hastane
gitme zamanımın geldiğine karar verdi.
Tedavi görmesi gereken
başka birisinin gelebileceğini düşündüklerinden
yer açmaları gerekiyordu.
Hiç kimse iyileşebileceğimi düşünmüyordu.
Böylece duvara bir harita astılar bir ok attılar
ve ok da burada, Colorado'daki bir huzur evine isabet etti.
Hepiniz kafalarınızı kaşıdığınızı biliyorum:
"Huzur evi mi? Orada ne işin olacak ki?"
Ama bu salondaki
bütün beceri ve yetenekleri düşündüğünüz de,
huzur evinin de böyle olduğunu fark edeceksiniz.
Yani orada yaşlı insanların bütün becerileri
ve yetenekleri vardı.
Onların en büyük üstünlükleri
bilgeliktir,
çünkü uzun bir hayatları olmuştur.
Benim de hayatımın o anına o bilgeliğe ihtiyacım vardı.
Ama kapıların önüne vardığımdaki
hallerini de bir düşünün.
O sırada 1 kilo almıştım,
yani 30 kiloydum.
Kafamda saç yoktu.
Üzerimde hastane önlüğü vardı.
Ve ayaklarımda da birisinin verdiği tenis ayakkabıları vardı.
Bir elimde beyaz bir baston
diğerinde de raporlarımla dolu bir bavul vardı.
Bu yüzden de yaşlılar
olağanüstü bir toplantı yapmanın gerektiğini anladılar.
(Kahkaha)
Geriye çekildiler ve birbirlerine bakararak,
"Tamam, bu odada hangi beceriler var?
Bu çocukla çok işimiz olacak." diye söylediler.
Böylece de yeteneklerini ve
becerilerini ihtiyaçlarımı karşılamak amacıyla
kıyaslamaya başladılar.
Ama yapmaları gereken şeylerin başında
acilen ihtiyacım olan şeyin üzerinde durmak vardı.
Normal bir insan gibi yemek yemeyi
başarmam gerekiyordu
çünkü göğsümdeki bir tüp ve damarlarım kanalıyla
beslenmekteydim.
Yani yeniden yemek yemeyi öğrenmem gerekiyordu.
İlk olarak bu meseleyi çözdüler.
Ardından da şu vardı:
"Mobilyalara ihtiyacı var.
Bu dairenin bir köşesinde yatıyor."
Böylece depolarına gittiler
ve fazla olan bütün mobilyalarını topladılar,
bana kap kaçak, battaniye ve
diğer her şeyi getirdiler.
Bir sonraki ihtiyacım da
görünüşümün düzeltilmesiydi.
Böylece yeşil önlükler gitti
ve polyester ve çiçek desenleri geldi.
(Kahkaha)
Saçlarım uzadığında üzerimde denedikleri
saç modellerinden bahsetmeyeceğiz.
Ama mavi saça hayır demedim.
(Kahkaha)
Sonuç olarak da,
konuşmayı öğrenmem gerektiğine karar verdiler.
Konuşamazsan ve göremezsen kendi ayakları üzerinde
duran birisi olamazsın.
Bu bakımdan görememeyi başka bir tarafa bırakıp,
beni konuşturmaları gerektiği düşüncesine kapıldılar.
Böylece oranın müdürü Sally,
gündüzleri bana konuşmayı öğretiyordu.
Bu pek de kolay değildi, çünkü çocukken
insan her şeyi hemen kanıksıyor.
Farkına varmadan öğrenme gerçekleşiyor.
Ama ben büyüktüm ve benim için bu utanç vericiydi,
yeni gırtlağımla dilimi
ve yeni dişlerimle dudaklarımı
birlikte kullanıp
nefesi yakalayarak sözcüğü dışarı çıkarmalıydım.
Ben de iki yaşındaki bir çocuk gibi davranarak
çalışmayı reddettim.
Ama oradakilerin daha iyi bir fikri vardı.
Bu işi benim için eğlenceli bir hale sokacaklardı.
Bana geceleri açık saçık kelimelerle Scrabble öğretiyorlardı,
(Kahkaha)
ve de gizlice, bir denizci gibi
küfretmenin yollarını gösteriyorlardı.
Bu yüzden de Sally kendime güvenimi sağlayınca
ilk sözcüklerimi söylediğimde ağzımdan çıkanların
ne olduğunu hayal gücünüze bırakıyorum.
(Kahkaha)
Neticede olarak oradan ayrıldım.
Alzheimer'a yakalanmış eski bir öğretmenim
bana yazma öğretme görevini üstlendi.
Her şeyi tekrar etmek aslına bakılırsa hoşuma gidiyordu.
Bu yüzden de öylece devam ettik.
(Kahkaha)
Benim için en çarpıcı anlardan birisi
göremeyen birisi olarak yeniden karşıdan karşıya
geçmeyi öğrenmek oldu.
Onun için gözlerinizi kapatın.
Ve bir yolun karşısına geçmeniz gerektiğini hayal edin.
Sokağın mesafesini bilmiyorsunuz
ve düz mü gittiğinizin farkında değilsiniz
ve yanınızdan geçen arabaların seslerini duyuyorsunuz
ve sizi bu duruma sokan
korkunç bir kaza geçirmiştiniz.
Bu yüzden de aşmam gereken iki engel vardı.
Birisi travma sonrası stres bozukluğuydu.
Ve de ne zaman kaldırımın kenarına ya da köşesine yaklaşsam
paniğe kapılıyordum.
İkincisi de
sokağın karşısına nasıl geçileceğini bulmaktı.
Hal böyleyken yaşlılardan birisi yanıma geldi
ve beni yolun kenarına itip şöyle dedi,
"Geçmeyi düşündüğün zaman, bastonunu yola doğru uzat.
Ona çarpan olursa, sokağa sakın fırlama."
(Kahkaha)
Bu çok mantıklı bir şeydi.
Ama yolda uçup giden
üçüncü bastondan sonra,
kaynakları biraraya getirmelerinin farkına vardılar
ve para topladılar,
bu sayede Braille Enstitüsü'ne gittim
ve gözleri görmeyen birisine gereken
becerileri öğrendim
ve de hayatımı değiştiren
bir rehber köpeğim oldu.
Bir de üniversiteye de geri dönebildim
çünkü huzur evi sakinleri bana fon sağlamışlardı
ve rehber köpeğim ve kazandığım becerilerim vardı.
10 yıl sonra görme duyumu geri kazandım.
Sihirli bir şekilde değil.
Üç tane ameliyat geçirdim,
bunlardan birisi de deneyseldi.
Bu bir robotik cerrahiydi.
Gözümün arkasındaki hematomayı aldılar.
En büyük şansım
dünyanın ilerlemiş olması
ve yeniliklerin
ve diğer yeni şeylerin -
cep telefonlarının, laptopların
bütün bu daha önce görmediğim şeylerin ortaya çıkmasıydı.
Ve görmeyen birisi olarak,
görsel hafızanız yavaş yavaş kayboluyor
ve bunun yerini eşyalar hakkındaki hisleriniz
ve sesler
ve kokular alıyor.
Bu yüzden bir gün odamda oturuyordum
ve odamda oturan bu şeyi gördüm
ve onu bir canavar sandım.
Ve onun yanından geçiyordum.
Ve "Ona dokunacağım" dedim.
Ve dokunca da düşündüm ki,
"Tanrım, bu bir çamaşır sepetiymiş."
(Kahkaha)
Yani insan görebilince
her şey farklı oluyor
çünkü nesneleri olduğu gibi kabul ediyorsun.
Ama göremeyince,
eşyalarla ilgili dokunmaya dayalı bir hafızan oluyor.
En büyük şansım ellerime bakıp
ömrümün 10 yılını kaybettiğimi görmekti.
Bu sürenin bir sebep için harcandığını
ve ailem ve arkadaşlarım için geçtiğini düşünüyordum.
Ama yeniden bakınca,
bu sürenin benim için de geçip gittiğini
ve çevremi yakalamam gerektiğini fark ettim,
Bu yüzden çabalamaya devam ettim.
Kaza geçirdiğim zaman kitle kaynak ve köklü işbirliği
gibi sözcükler ortada yoktu.
Ama kavram doğru çıktı --
insanlar beni yeniden yaratmak için insanlarla iş birliği yapıyorlar;
insanlar beni yeniden eğitmek için insanlarla iş birliği yapıyorlardı.
Eğer ileri seviyede bir
köklü işbirliği olmasaydı burada duruyor olamayabilirdim.
Çok teşekkür ederim.
(Alkış)