[nhạc]
Một thập kỷ trước, máy tính cá nhân
đã đặt ra những dấu ấn đầu tiên.
Đó là sự thay đổi đáng kinh ngạc
trong cách ta làm việc
đặc biệt là với người khuyết tật
thay đổi này càng sâu sắc hơn.
Đây là lần đầu tiên mà người khuyết tật
nhất là người khiếm thị
có cơ hội cạnh tranh cao
nhờ sử dụng máy tính.
Tôi thấy rằng máy tính đã mở ra
cả một thế giới mới, nhất là nhờ sử dụng chữ Braille.
Tôi có thể sử dụng SR để
truy cập nhiều phần mềm khác nhau, tôi cũng có thể đánh máy
ngay trên máy tính, chỉ bằng cách nhấn vài phím
và nó sẽ tự động chuyển sang Braille
mà tôi đọc hiểu được.
Tôi dùng một phần mềm đầu ra âm thanh
để đọc những thứ như email
và nhất là để tìm kiếm thông tin
nó sẽ đọc cho tôi nghe kết quả.
Họ đang nói về công nghệ hỗ trợ thích nghi
phần mềm và phần cứng có trong máy tính cá nhân
cũng như kết nối Internet để hỗ trợ cho người khuyết tật.
Những công nghệ hiện có của chúng tôi
phù hợp cho nhiều loại khuyết tật
liên quan đến cảm giác.
Ví dụ, với người có thính giác kém
chúng tôi dùng phụ đề hoặc công nghệ chiếu sáng
đặc biệt lên màn hình; còn với người khiếm thị thì đầu ra thông tin thay thế
hoặc thêm vào cách nhập và xuất dữ liệu bằng âm thanh.
Khuyết tật cảm giác nghĩa là
các giác quan như thị giác, thính giác, xúc giác bị ảnh hưởng.
Có thể chỉ là khuyết tật nhẹ
hoặc hoàn toàn mất khả năng cảm giác
ở một hoặc vài giác quan.
Khuyết tật thị giác bao gồm khó nhìn hoặc mù hoàn toàn.
Khuyết tật thính giác bao gồm khó nghe hoặc điếc hoàn toàn.
Khuyết tật xúc giác bao gồm chai lì hoặc tê liệt hoàn toàn.
Khuyết tật cảm giác ảnh hưởng khác nhau
lên mỗi người, tùy theo cách họ thích nghi
và mức độ của khuyết tật.
Như cá nhân tôi, khuyết tật thính giác khá nặng
nên tôi gặp nhiều vấn đề giao tiếp
Nói chuyện bằng điện thoại
là chuyện bất khả thi với tôi.
Nhưng giờ đây máy tính có thể
tăng cường khả năng giao tiếp của tôi lên rất nhiều
nhất là bằng email.
Nhờ email mà tôi có thể giao tiếp với mọi người ở mọi nơi, mọi lúc.
Một số người khuyết tật cảm giác
có thể không cần đến loại công nghệ này,
một số thì ngược lại.
Để chọn điều tốt nhất,
hãy bắt đầu từ việc quyết định
việc bạn muốn máy tính giúp mình.
Rồi từ đó điều chỉnh cho phù hợp.
Ý kiến của người sử dụng trong việc
lựa chọn loại công nghệ hỗ trợ cho mình
là cực kỳ quan trọng.
Họ là chuyên gia về nhu cầu của bản thân,
họ nhất định phải tham gia
để có được kết quả tốt nhất.
Công nghệ hỗ trợ thật sự rất hữu dụng.
Tôi có thể truy cập Internet và tìm kiếm về mọi thứ
tôi có thể nhập dữ liệu bằng giọng nói
nó thật sự giúp tôi rất nhiều.
Chúng tôi sẽ đề cập một số công cụ
có thể hữu dụng cho người khuyết tật cảm giác.
Đây chỉ là một số ít,
luôn có những lựa chọn đa dạng khác
nhiều phần cứng và phầm mềm mới
đã và đang được phát triển.
Chúng ta sẽ bắt đầu với khuyết tật thị giác.
Đầu tiên hãy định nghĩa,
khó nhìn là thị giác bị khiếm khuyết mà
vẫn thấy được một phần nào đó của hình ảnh.
Nó có thể mang tính tổng quát
hoặc có biến chuyển, như tầm nhìn hình ống, mù luân phiên
giữa các khu vực thị giác, và mù hoàn toàn.
Hoặc có thể là nhạy cảm ánh sáng, hoặc không thể phân biệt màu sắc.
Người khiếm thị hầu như mất hoàn toàn khả năng thị giác.
Bây giờ tôi sẽ mở Internet Explorer.
[SR] http...
Đầu ra âm thanh là chức năng nổi bật nhất
đối với người khiếm thị.
Phần mềm này cho phép máy tính
đọc to lên văn bản, email, v.v...
[SR] Trang có 31 liên kết.
Ryan, một học sinh trung học mắc chứng khiếm thị
đang sử dụng phần mềm SR.
SR cho tôi biết mọi thứ hiện có trên màn hình,
và dùng card âm thanh để đọc to lên mọi thứ.
Nó giúp tôi lướt web, dùng email,
hoặc viết báo cáo.
Tôi có thể tạo tập tin Word và bắt đầu đánh chữ,
SR sẽ phát âm từng ký tự mà bàn phím ghi nhận được.
[SR] W, I, N, D, O, W, S, chấm câu.
SR cũng có thể đọc to những gì tôi đã viết ra
xem có lỗi chính tả hay ngữ pháp không.
[SR] Tôi thích Jaws của Windows.
Người khiếm thị dùng bàn phím tiêu chuẩn để nhập thông tin,
bàn phím đó cũng giúp họ sử dụng SR.
[SR] Liên kết công cụ tham khảo.
[SR] Enter.
Các hệ thống đầu ra Braille
có mặt khi người dùng cần có
thông tin chi tiết hơn âm thanh.
Màn hình hiển thị ký tự Braille này có thể tự làm mới
hiển thị thông tin trên màn hình lên một khu vực gồm nhiều nút
có độ cảm ứng cao.
Để in tài liệu dùng cho xem lại
thì ta có công cụ dập Braille.
Các bạn sẽ có khoảng 8 phút...
Công cụ ghi chú di động dùng âm thanh hay Braille
cũng cực kỳ cần thiết trong đời sống hằng ngày.
Em đang viết đây.
Nhiều người bị khó nhìn sử dụng phần mềm phóng to màn hình.
Nó phóng to văn bản và hình ảnh đang có lên màn hình chiếu.
Hoặc người ta dùng camera quan sát,
công cụ phóng to ra video với tài liệu bằng giấy in
và nhất là hình ảnh.
Camera này có chức năng tự động tập trung điểm nhìn
và kết nối với máy tính.
Bạn đặt giấy bên dưới đây và
điều chỉnh một ít
phóng to thu nhỏ tùy ý bạn.
Với người nhạy cảm ánh sáng,
hệ thống này có thể thay đổi màn hình
từ nền trắng chữ đen sang nền đen chữ trắng.
Đánh dấu ký tự cỡ lớn
có thể có ích cho người khó nhìn
nhất là khi đang tập đánh máy.
Em có thắc mắc,
chữ này nghĩa là gì?
Khuyết tật về thính giác
bao gồm khó nghe hoặc điếc hoàn toàn.
Về sử dụng máy tính thông thường
họ không cần nhiều công nghệ hỗ trợ.
Chức năng cần thiết là chuyển đổi thông tin âm thanh
sang thông tin hình ảnh.
Ví dụ, khi máy tính phát ra tín hiệu
thông báo có lỗi sai
thì phải có công cụ chuyển đổi
tiếng bíp đó sang loại hình khác.
Truyền thông đa phương tiện cũng gây khó khăn với người khiếm thính.
Cần có phụ đề cho video và ký âm đầy đủ ở dạng văn bản.
Tuy nhiên, đa số người tạo nội dung không lưu ý đến điều này.
Tất nhiên một số thì ngược lại.
Khi tôi sử dụng máy tính ở nhà
một số trò chơi và Internet
có sẵn phụ đề.
Để giao tiếp trực tiếp
người khó nghe hoặc khiếm thính
có thể sử dụng một số công cụ hỗ trợ.
Ví dụ như phần mềm nhắn tin tức thời,
hoặc thiết bị TTY và TDD
cho phép gửi tin nhắn qua kết nối điện thoại.
Các thiết bị TTY và TDD mới còn cho phép
người dùng máy tính giao tiếp nhanh chóng với người dùng TTY hoặc TDD.
[lời nói]
[lời nói chuyển đổi sang văn bản]
Người bị chai lì ở tay hoặc ngón tay
có thể không sử dụng được bàn phím và chuột máy tính.
Nên họ sẽ điều khiển máy tính
cũng như nhập liệu thông qua phần mềm đầu vào bằng âm thanh.
Nếu tình trạng này là kết quả của
hội chứng tiểu đường, khả năng cao là kèm theo suy giảm thị giác.
Trong trường hợp này, đầu vào và đầu ra đều ở dạng âm thanh
được kết nối với nhau bởi phần mềm trung gian.
[SR] Đặc biệt chú ý đến tính chính xác của hệ thống nhận diện.
Phần mềm trung gian cho phép phần mềm đầu ra âm thanh
kết nối thẳng tới phần mềm đầu vào âm thanh.
Nhờ đó mà người dùng có thể dùng máy tính để
giao tiếp được thành công.
Lựa chọn công nghệ hỗ trợ
cần được quyết định dựa theo nhu cầu từng cá nhân.
Trong giáo dục, công việc, và đời sống hằng ngày
quan trọng là công cụ phát huy được tác dụng.
Sự tiến bộ của công nghệ
cũng như cách dùng máy tính trong 10-15 năm vừa qua
thật sự ấn tượng, nhất là
với người khuyết tật.
Khi thấy những người bạn quanh tôi, cũng như người khuyết tật khác
có thể thành công trong học tập và công việc
là một cảm giác tuyệt vời,
và tôi rất mong chờ vào tương lai.
Để tìm hiểu thêm về tính tiếp cận trong IT, hãy truy cập:
Mọi ý kiến, thông tin, kết luận, nhận định có trong video này thuộc về cá nhân
chứ không đại diện cho quan điểm của Quỹ Khoa học Quốc gia.
Mã số tài trợ 9800324.
Bản quyền thiết lập năm 2015/2001 thuộc về Đại học Washington.
Nội dung trong video được phép sao chép vì các mục đích giáo dục phi lợi nhuận
với điều kiện ghi rõ nguồn.