(เสียงของป่าฝน)
ในฤดูร้อนปี ค.ศ 2011 ผมในฐานะนักท่องเที่ยว
ผมได้ไปเที่ยวป่าฝนบอร์เนียวครั้งแรกในชีวิต
และถ้าคุณจินตนาการได้
เสียงสารพัดภายในป่าทำให้ผมอึ้งไปเลย
มีเสียงดังที่ผสมปนเปกันที่เกิดขึ้นตลอดเวลา
มีบางเสียงที่ร้องระงมอยู่นาน
ตัวอย่าง นกเงือกหัวแรดตัวใหญ่ตัวหนึ่ง
เสียงจั๊กจั่นร้องระงม
เสียงฝูงชะนี
มันร้องเรียกกันจากระยะไกล
อันที่จริง สถานที่บันทึกเสียงนี้ อยู่ในพื้นที่อนุรักษ์ชะนี
นี่คือเหตุผลว่าทำไมจึงได้ยินเสียงจำนวนมาก
แต่เรื่องจริงมีเสียงที่สำคัญมากที่สุด ที่แทรกเข้ามาในป่าบางครั้ง
ช่วงแรกผมไม่ได้สังเกต
และจริง ๆ แล้ว ไม่มีใครในที่นั้น ที่ได้ยินเสียงนั่นเลย
อย่างที่ผมพูด นี่คือเขตอนุรักษ์ชะนี
พวกเขาใช้เวลาส่วนมาก ไปกับการฟื้นฟูพันธ์ุชะนี
แต่ขณะเดียวกันพวกเขา ก็ต้องใช้เวลามาก
ในการป้องกันพื้นที่นี้จากพวกทำไม้เถื่อน ที่แอบเข้ามาตัดไม้
และถ้าเรานำเสียงของป่าฝน
ปกติแล้ว เราให้เสียงชะนี เสียงแมลง เสียงอื่น ๆ
เสียงฉากหลังจากการ บันทึกเสียงที่คุณได้ยินอยู่ตลอดเวลานี้
คือเสียงเลื่อยยนต์ที่ระยะไกล
มีเจ้าหน้าที่ป่าไม้เพียงสามคนเท่านั้น ที่ตรวจตรารอบ ๆ เขตสงวนพันธุ์สัตว์ป่า
แต่งานที่แท้จริงคือการลาดตระเวณ เพื่อป้องกันการตัดไม้เถื่อน
แล้ววันหนึ่งช่วงเราเดินไปด้วยกัน แบบนักท่องเที่ยวเข้าไปในป่า
เพียงห้านาทีที่เดิน
เราพบโดยบังเอิญว่ามีคนเพิ่งโค่นต้นไม้ลง
ใช้เวลาเดินเพียงห้านาที ไม่กี่ร้อยเมตร จากสถานีเจ้าหน้าที่ดูแลป่าไม้
พวกเขาไม่สามารถได้ยินเลื่อยยนต์
เพราะถ้าคุณฟังเสียงของป่าจะดังมาก ๆ
มันทำให้ผมต้องคิดหนักในเรื่องที่รับไม่ได้ ในโลกยุคใหม่
เพียงไม่กี่ร้อยเมตรจาก สถานีในเขตอนุรักษ์สัตว์
ซึ่งก็จริงที่ไม่มีใครน่าจะได้ยินเสียง เลื่อยยนต์ที่กำลังโค่นไม้
เสียงที่แทบเป็นไปไม่ได้ แต่เป็นจริง ค่อนข้างจริงด้วย
แล้วเราจะหยุดยั้งพวกตัดไม้เถื่อนยังไง
ด้วยความรู้สึกจริง ๆ ความเป็นวิศวกร ที่มักจะอยู่ใกล้ชิดกับไฮเท็ค
ชอบมากเลยกับวิธีการใช้ไฮเท็คแก้ปัญหา
แต่เรื่องจริง ผมอยู่ท่ามกลางป่าฝน
มันต้องง่าย มันต้องนำไปปรับใช้ได้
และเช่นกันถ้าเราสังเกตดูจริง ๆ เมื่อตอนที่เราอยู่ที่นั่นนั้น
ทุกอย่างที่เราจำเป็น ก็มีพร้อมอยู่ที่นั่นแล้ว
เราอาจสร้างระบบที่ทำให้เราหยุดเรื่อง เลวร้ายแบบนี้ได้
ใช้ของที่มีอยู่แล้ว
มีใครอยู่ทีนั่น อะไรบ้างที่มีอยู่แล้วในป่าฝน
แน่นอน เรามีผู้คน
เรามีกลุ่มคนที่ทุ่มเทกายใจ เจ้าหน้าที่ป่าไม้สามคน
ทุ่มเทกายใจเพื่อไปช่วยหยุดเรื่องนี้
แต่พวกเขาจำเป็นต้องรู้ว่า กำลังมีอะไรเกิดขึ้นในป่า
เรื่องประหลาดใจที่สุด เรื่องใหญ่ที่สุด
คือที่นี่ติดต่อสื่อสาร ออกจากป่าได้
มีเครือข่ายโทรศัพท์ไร้สาย ท่ามกลางที่ ๆ ไม่มีทางไป
เราพูดคุยได้หลายร้อยกิโลเมตร จากถนนสายที่ใกล้ป่าที่สุดได้
แน่นอนพวกเขาไม่มีไฟฟ้า แต่มีบริการโทรศัพท์มือถือดีมาก
ชาวบ้านในเมืองต่างเล่นเฟซบุ๊กตลอดเวลา
ค้นหาเว็บต่าง ๆ จากโทรศัพท์
เรื่องแบบนี้ทำให้ผมฉุกคิด เรื่องที่ทำให้เกิดขึ้นจริงได้
ใช้เสียงจากป่าฝน
โปรแกรมให้เลือกฟังเสียงเลื่อยยนต์เท่านั้น
เพราะคนไม่ได้ยินเสียงนั้น
แล้วส่งข้อความเตือน
แต่คุณต้องมีอุปกรณ์ที่อยู่บนต้นไม้
ถ้าคุณสามารถใช้อุปกรณ์ ฟังเสียงต่าง ๆ ในป่าได้
เชื่อมโยงกับเครือข่ายโทรศัพท์มือถือที่นั่น
แล้วส่งเสียงข้อความเตือนคนในพื้นที่
บางทีเราอาจหาทางแก้ไข ประเด็นนี้ให้พวกเขาได้
ขอเวลาสักครู่เพื่อพูดคุย เกี่ยวกับการปกป้องป่าฝน
เพราะเรื่องนี้เรามักจะได้ยินได้ฟังกันมา ตลอดเวลา
คนรุ่นเราต่างได้ยินเรื่องปกป้องป่าฝน
ตั้งแต่เรายังเป็นเด็ก
แต่ดูเหมือนว่าเรื่องนี้ยังเหมือนเดิม
เราต้องปกป้องป่าฝนเร่งด่วน
สนามฟุตบอลหลาย ๆ แห่ง ได้ถูกทำลายไปเมื่อวานนี้
และที่เรามีในวันนี้ ยังมีป่าฝนเหลือเกือบครึ่งหนึ่งได้
และเรามีปัญหาเร่งด่วนมากกว่าเรื่อง การเปลี่ยนแปลงชั้นบรรยากาศโลก
เรื่องนี้มีการรับรู้เรื่องจริงกันน้อยมาก และผมไม่เคยตระหนักในตอนนั้น
การตัดไม้ทำลายป่าเป็นตัวการสำคัญ ที่ทำให้เกิดก๊าซเรือนกระจก
มากกว่าทุกอย่างในโลก อย่างเครื่องบิน รถไฟ รถยนต์ เรือต่าง ๆ รวมกันเสียอีก
มันถือเป็นตัวการทำลาย ชั้นบรรยากาศโลกสูงสุดเป็นลำดับที่ 2
เช่นกัน ตามรายงาน ตำรวจสากล
ร้อยละ 90 ของพวกทำไม้เถื่อน เกิดขึ้นในเขตป่าฝน
เป็นการทำไม้เถื่อนตามที่ทราบ
ฉะนั้น หากเราได้ช่วยคนที่อยู่ในป่า บังคับกฏเพื่อใช้กับคนที่อยู่ที่นั่น
เราน่าช่วยได้จริง ๆ เพียงร้อยละ 17
และมีผลกระทบสำคัญเพียง ช่วงระยะเวลาสั้น ๆ เท่านั้น
มันอาจจะมีวิธีที่ถูกที่สุดและรวดเร็วที่สุด เพื่อสู้กับการเปลี่ยนแปลงอากาศ
และนี่คือระบบที่เราจินตนาการ
มันดูไฮเท็คมาก ๆ
เมื่อใดก็ตามที่เสียงเลื่อยยนต์ดังขึ้นในป่า
อุปกรณ์ชิ้นนี้จะจับเสียงเลื่อยยนต์
แล้วส่งข้อความเตือนเข้าระบบเครือข่าย จีเอสเอ็ม (GSM) ที่พร้อมใช้งานทันที
ให้กับเจ้าหน้าที่ป่าไม้ในพื้นที่
ที่สามารถเข้าไปแสดงตนทันที และหยุดการเลื่อยไม้ได้
ต่อไปนี้เราไม่ต้องออกไปเพื่อค้นหา และอาจพบว่าไม้นั้นถูกตัดไปแล้ว
ไม่ต้องออกไปเห็นต้นไม้ ที่ได้จากพิกัดดาวเทียม
ในพื้นที่ที่ถูกตัดจนเกลี้ยงไปแล้ว
เป็นการตรวจพบได้ตรงเวลา ตรงสถานที่
อย่างที่ผมบอกมันเป็นวิธีที่ถูกที่สุด รวดเร็วที่สุดที่ทำได้
แม้ว่าตามจริง อย่างที่พวกคุณเห็น มันค่อนข้างยากที่จะทำ
และดูเหมือนว่าไม่น่าจะถูกหรือรวดเร็ว
แต่ถ้าอุปกรณ์ชิ้นนี้ที่อยู่บนต้นไม้ คือโทรศัพท์มือถือ
ดูเหมือนว่าถูกจริง ๆ
โทรศัพท์มือถือมีการทิ้ง หลายร้อยล้านเครื่องในแต่ละปี
เฉพาะในสหรัฐฯ ก็หลายร้อยล้านเครื่อง
ไม่นับรวมประเทศอื่น ๆ ในโลกใบนี้ ที่มีการใช้งานโทรศัพท์มือถือ
แต่จริง ๆ นะครับ โทรศัพท์มือถือ ยอดเยี่ยมจริง ๆ
พวกมันมีตัวจับสัญญาณ
มันสามารถใช้ฟังเสียงในป่า
เราจำเป็นต้องปกป้องผืนป่า
เราต้องใส่มันลงในกล่อง ตามตัวอย่างที่คุณเห็นนี้
แล้วเราต้องให้พลังงานเพื่อให้มันทำงาน
การให้พลังงานมันเป็นเรื่องท้าทายมาก ในด้านงานวิศวกรรม
ที่เราต้องแก้ปัญหา
เพราะการให้พลังงานโทรศัพท์มือถือ ที่อยู่ภายใต้ร่มเงาต้นไม้
การให้พลังงานแสงแดดใด ๆ ก็ตาม ใต้ร่มเงาของต้นไม้
เป็นปัญหาที่ยังแก้ก้นไม่ตก
แต่การออกแบบตัวรับแสงแดดตามแบบนี้
ซึ่งจริง ๆ แล้วนำมาจากเศษของเหลือใช้ กระบวนการผลิตสินค้าอุตสาหกรรม
ที่มีการตัดเศษแล้วไม่ได้ใช้งาน
แล้วที่นี้ ผมก็นำมันมารวมเข้าด้วยกัน
ในโรงจอดรถยนต์พ่อแม่ผม เรื่องจริง
ขอบคุณพวกท่านที่ให้ผมสร้างเครื่องมือนี้
ตอนนี้มีการติดตั้งอุปกรณ์นี้บนต้นไม้
อย่างที่พวกคุณเห็น มันดูไม่เด่นหรือสะดุดตา
วางไว้บนยอดไม้ใต้ร่มเงาต้นไม้
เรื่องนี้สำคัญเพราะมันดักฟัง เสียงเลื่อยยนต์ได้
ระยะทางไกลถึงหนึ่งกิโลเมตร
ครอบคลุมพื้นที่หนึ่งตารางกิโลเมตร (625 ไร่)
แต่ถ้ามีคนเห็นแล้วทำลายทิ้ง ก็จะปกป้องพื้นที่ป่าไม่ได้
แล้วมันทำงานได้ผลไหม
ครับ เรานำมันกลับไปทดสอบที่อินโดนีเซีย
ไม่ใช่ที่เดิม แต่อีกที่หนึ่ง
เขตอนุรักษ์ชะนีอีกที่หนึ่ง
ที่มีการตัดไม้เถื่อนอย่างหนักแทบทุกวัน
ในทุก ๆ สองวัน มันได้จับเสียงเลื่อยยนต์
เราได้สัญญาณเตือนทันทีทันใด
ผมได้รับข้อความเข้าโทรศัพท์
เราเพิ่งจะปีนขึ้นต้นไม้ ขณะที่ทุกคนเพิ่งจะปีนกลับลงมา
คนทั้งหมดเหล่านั้นกำลังสูบบุหรี่กันอยู่
เราได้รับอีเมลและทุกคนเงียบลง
แล้วตอนนี้ คุณจะได้ยินเสียงเลื่อยยนต์
จริง ๆ นะ เสียงมันอยู่ข้างหลังพวกเรา
ไม่มีใครสังเกตมาก่อนจนตอนนี้
แล้วเราเริ่มลงมือจับกุมพวกตัดไม้เถื่อน
ผมปอดเล็กน้อย
ในตอนนี้เราเข้าไปใกล้คนตัดไม้เถื่อนมาก
ตอนนี้ผมค่อนข้างเสียใจจริง ๆ
กับความพยายามอย่างยิ่ง
ว่ามีอะไรเกิดขึ้นอีกด้านหนึ่งของภูเขา
เจ้าหน้าที่ป่าไม้กล้าหาญกว่าผมมาก
เขารีบไปขณะที่ผมต้องรีบเดินตาม
เขาเดินข้ามเขาไป
แล้วหยุดพวกตัดไม้เถื่อนทันที
พวกตัดไม้ต่างแปลกใจมาก
เพราะแทบไม่เคยมีใคร เคยหยุดพวกเขามาก่อนได้เลย
เรื่องนี้ประทับใจเจ้าหน้าที่ป่าไม้ มากทีเดียว
เราได้ยินตอนหลังจาก คนที่ไปร่วมติดตั้งอุปกรณ์นี้
จริง ๆ แล้วพวกเขาเป็นคนดีมาก
เขายังแสดงให้เราดูการทำงานทั้งหมด ทำกันอย่างไร
และเชื่อมั่นกับอุปกรณ์ชิ้นนี้มาก
เพราะมันรายงานทันที แล้วคุณจะไปหยุดคนตัดไม้ได้
มันเพียงพอกับการขัดขวางไม่ให้ พวกตัดไม้เถื่อนกลับเข้ามาอีก
และแล้ว--
ขอบคุณมากครับ (เสียงปรบมือ)
ข่าวกระจายออกไป อาจเพราะ บางทีเราได้บอกคนจำนวนมาก
อันที่จริง บางอย่างที่น่าแปลกใจก็เร่ิมขึ้น
ผู้คนจากทั่วโลกต่างส่งอีเมล และโทรศัพท์
สิ่งที่เราเห็นจากผู้คนทั่วทั้งเอเชีย
ผู้คนจากแอฟริกา อเมริกาใต้
ต่างบอกว่าอยากได้มันไปใช้ด้วย
และเรื่องสำคัญอย่างยิ่ง
สิ่งที่เราพบ เราคิดว่ามันอาจมีเงื่อนไข
ที่ในป่าแห่งนั้นมีบริการเครือข่าย โทรศัพท์มือถือที่ดี
เราได้รับคำตอบว่า ไม่มีปัญหา
เพราะจะมีการติดตั้งใช้ในพิกัดป่าไม้ ที่ตกอยู่ในสภาวะเสี่ยงมากที่สุด
แล้วเรื่องมหัศจรรย์จริง ๆ ก็ตามมา
ซึ่งก็คือเรื่องที่ผู้คนต่างส่ง โทรศัพท์มือถือเครื่องเก่ามาให้เรา
ตอนนี้เรามีระบบเตือนภัยแล้ว
ที่เราสามารถขอให้คนในพื้นที่ ที่อยู่ที่นั่นอยู่แล้ว
คนที่สามารถช่วยพัฒนา และเชื่อมสัญญาณที่มีอยู่นี้
และพวกเรากำลังใช้โทรศัพท์มือถือไม่ใช้แล้ว ที่ส่งมาให้เรา
จากผู้คนทั่วโลก
ที่อยากให้โทรศัพท์มือถือของพวกเขา ได้ทำประโยชน์บ้างหลังจากตกรุ่นไปแล้ว
และถ้าหากว่าอุปกรณ์ที่เหลือสามารถนำมา รีไซเคิลได้ทั้งหมด
ก็เชื่อได้ว่ามันเป็นอุปกรณ์หนึ่ง ที่นำกลับมาใช้ใหม่ได้
และทั้งหมดนี้ไม่ได้มากจากการใช้ เทคนิคไฮเท็คแก้ปัญหาเพียงอย่างเดียว
มาจากการใช้สิ่งที่มีอยู่แล้ว
และผมเชื่อมั่นว่า ถ้าเราไม่ได้ใช้โทรศัพท์มือถือนั่น
ก็มักจะมีวิธีที่เหมาะสมอยู่เสมอ
ที่คุณสามารถใช้แก้ไขปัญหาแบบนี้ได้
ก็จะช่วยให้สำเร็จได้ดีในเรื่องใหม่ ๆ ได้
ขอบคุณมากครับ
(เสียงปรบมือ)