ในปี 1901 เดวิด ฮานิก ตีพิมพ์บทวิจัย
ที่เปลี่ยนความเข้าใจเรื่องการรับรส ของเราไปตลอดกาล
งานวิจัยของเขานำไปสู่ แผนที่ลิ้นที่เรารู้จักทุกวันนี้:
ภาพที่อธิบายส่วนต่าง ๆ ของลิ้น ออกเป็น 4 ส่วน
จากภาพนี้
ต่อมรับรสที่ปลายลิ้น จะจับความหวาน
ส่วนความขมจะจับได้ ที่โคนลิ้น
ส่วนต่อมรับรสด้านข้าง จะจับรสเค็มและเปรี้ยว
ตั้งแต่ถูกคิดค้นมา มีการตีพิมพ์แผนที่ลิ้น
ในตำราและหนังสือพิมพ์
ปัญหาเดียวของแผนที่ลิ้นนี้คือ มันผิด
ความจริงแล้วมันไม่ใช่ภาพที่อธิบาย
สิ่งที่ฮานิกค้นพบเลย
แผนที่ลิ้นเป็นความเข้าใจผิด ที่พบได้ทั่วไป
หรือบางอย่างที่คนส่วนใหญ่เชื่อ แต่เป็นความเชื่อที่ผิด
แล้วความเข้าใจผิดแบบนี้ เกิดขึ้นได้อย่างไร
แล้วอะไรทำให้คนเชื่อใน ข้อมูลปลอม ๆ อย่างง่ายดาย
จริงอยู่ที่ว่าที่มาของแผนที่ลิ้น เริ่มจาก เดวิด ฮานิก
ส่วนหนึ่งในงานวิจัยของเขา ที่มหาวิทยาลัยไลป์ซิก
ฮานิกวิเคราะห์การรับรส พื้นฐานสี่รสของลิ้น
โดยใช้ซูโครสสำหรับรสหวาน ไควไนน์ซัลเฟตสำหรับรสขม
กรดไฮโดรคลอริคสำหรับรสเปรี้ยว และเกลือสำหรับรสเค็ม
ฮานิกใช้ตัวสิ่งเหล่านี้เพื่อเปรียบเทียบ ส่วนต่าง ๆ ของลิ้น
ทั่วทั้งลิ้น
เขาหวังที่จะเข้าใจกลไกทางสรีระวิทยา
ที่มีผลต่อรสทั้งสี่
และข้อมูลของเขาก็บอกว่า การรับรสแต่ละรส
มีความแตกต่างกันในแต่ละส่วนของลิ้น
ส่วนที่รับรสหวานได้มากที่สุด อยู่ที่ปลายลิ้น
ส่วนรสขมจะเข้มข้นที่โคนลิ้น และรสเค็มจะเข้มข้นตรงนี้
และรสเปรี้ยวจะอยู่ที่ ด้าวข้างของลิ้น
แต่ฮานิกจดบันทึกอย่างระมัดระวัง ว่าทุกส่วนของลิ้น
สามารถรับได้ทุกรสชาติ
และส่วนที่เขาระบุว่ารับรสใดได้เป็นพิเศษ ก็แตกต่างจากส่วนอื่นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น
เหมือนกับการเข้าใจผิดเรื่องอื่น ๆ
แผนที่ลิ้นเป็นตัวแทนของ ความบิดเบือนจากต้นฉบับ
แต่ลักษณะของ ความบิดเบือนนั้นอาจจะแตกต่างกัน
ความเข้าใจผิดบางอย่างมีเรื่องของ การบิดเบือนข้อมูลด้วย
ข้อมูลเท็จถูกสร้างมา เพื่อทำให้คนเข้าใจผิด
แต่ความเข้าใจผิดหลายครั้ง ซึ่งรวมถึงแผนที่ลิ้นด้วย
มีต้นเหตุมาจากการบิดเบือนข้อมูล - ข้อมูลเท็จหรือข้อมูลที่สร้างความเข้าใจผิด
ผลก็คือความไม่ถูกต้องที่ไม่ได้ตั้งใจ
ข้อมูลที่ผิดมักเกิดขึ้นจาก ความเข้าใจผิดและความผิดพลาดของคน
แต่ความคิดพลาดที่นำไปสู่ความเข้าใจผิด
ก็มีหลากหลาย
ในกรณีของแผนที่ลิ้น
ฮานิกเขียนงานศึกษาด้วยภาษาเยอรมัน
ซึ่งหมายความว่าคนที่จะเข้าใจ ก็มีแค่ผู้อ่านที่คล่องภาษาเยอรมัน
และเป็นผู้เชี่ยวชาญในวงวิชาการของฮานิก
นั่นทำให้เกิดการบอกปากต่อปาก ที่เปลี่ยนงานของฮานิก
ทุกครั้งที่มันถูกเผยแพร่ออกไปยังสาธารณะ
หลังจากงานวิจัยของฮานิกไม่ถึงศตวรรษ
หนังสือพิมพ์ย้ำอย่างผิด ๆ ว่าการทดลองนี้
พิสูจน์แล้วว่าโคนลิ้นรับรสหวาน ได้น้อยมาก
ความผิดพลาดอีกอย่าง ในความแพร่หลายของแผนที่ลิ้น
คือรูปที่เกิดจากงานของฮานิก
ในปี 1912 แผนที่ลิ้นแบบหยาบ ๆ ถูกตีพิมพ์ในหนังสือพิมพ์
อธิบายไขความลับ
เบื้องหลังการศึกษาการรับรสและกลิ่น
นอกจากเครื่องหมายบนลิ้นแล้ว ภาพในบทความ
ยังอธิบายแผนภาพ ที่ซับซ้อนของฮานิกอย่างง่าย ๆ
รูปแบบต่าง ๆ ของภาพง่าย ๆ นี้ กลายเป็นสิ่งที่ถูกอ้างอิงถึงซ้ำ ๆ
และบ่อยครั้งโดยไม่มีการให้เครดิต หรือคำนึงถึงงานของฮานิกเลย
ในที่สุดภาพนี้ก็ถูกเผยแพร่ ในตำราเรียนและห้องเรียน
เพื่ออธิบายถึงวิธีการที่เรารับรส
แต่บางทีปัจจัยที่ส่งผลให้เกิด การเข้าใจคลาดเคลื่อนมากที่สุด
คือความง่ายของการเล่าเรื่อง
หลาย ๆ ครั้ง
แผนที่ดังกล่าวเติมเต็มความต้องการเรื่องราว ที่ชัดเจนของเราเกี่ยวกับโลกรอบตัว
สิ่งที่โลกวิทยาศาสตร์อันยุ่งเหยิง ไม่ได้ให้กับเราเท่าไหร่นัก
ตัวอย่างเช่น
รสชาติที่เรารับได้นั้นซับซ้อน กว่าที่งานของฮานิกบอก
อูมามิ ก็เป็นหนึ่งในรสชาติ และได้รับการยอมรับให้เป็นรสที่ห้าของเรา
หลายคนยังถกเถียงกันถึง รสชาติต่าง ๆ
อย่าง รสมัน ๆ รสด่าง รสเหมือนโลหะ และรสเหมือนน้ำ
ทุกครั้งที่เราได้ยินเรื่องราวดี ๆ
มันยากที่จะเปลี่ยนความเข้าใจของเรา ต่อข้อมูลนั้น ๆ
แม้จะมีหลักฐานใหม่ ๆ มาแย้งก็ตาม
ดังนั้น ครั้งหน้าหากคุณเห็นแผนภาพอย่างง่าย หรืออ่านเรื่องราวที่น่าประหลาดใจ
พยายามคงไว้ซึ่งสมมติฐานอย่างเหมาะสม
เพราะความเข้าใจผิดอาจทิ้งความขม
เอาไว้ที่ทุกส่วนของลิ้นของคุณ