Anne ve babası çalışan bir çocuk olarak büyüdüm.
Programları her zaman uyuşmuyordu
bundan dolayı abimle birlikte öğleden sonralarını ve uzun yaz günlerini
dedemlerin evinde geçirirdik.
Orası eşyaları ait oldukları yere koymanız ve yerde bırakmadığınızdan
emin olmanız gereken bir yerdi.
Sebebi dedemlerin katı kuralları olması değildi.
Büyükkannem Josie kördü.
Eğer düzeni bozup
eşyaları ait oldukları yerlerine koymazsak
kafa karışıklığına, hüsrana
ya da fiziksel zarara sebep olabilirdi.
Küçük bir çocukken, görüşüm olmadan boşlukta gezinmenin
nasıl bir his olduğunu anlamaya çalışırdım.
Gözlerimi sımsıkı kapatıp
dedemlerin oturma odasının nasıl gözüktüğünü hatırlamaya çalışırdım.
Sandalyeye, sonra lambaya, ondan sonra duvara çarpana kadar
küçük ellerimi önüme uzatarak yürürdüm.
O zaman ona çok büyük saygı duyardım.
Abimle birlikte tüm günü
dedemlerde geçireceğimiz zamanlarda
VHS kasetlerimizi de getirirdik,
hani şu DVD ve yayın hizmetleri öncesi olanlardan.
Hepsi değilse bile çoğu Disney filmiydi,
80'lerin sonunda 90'ların başında yaşayan Amerikalı çocuklardık.
Parlak kırmızı halının üzerine otururduk ve içinde bulunduğu ünitenin
kendisinden de geniş olan televizyonu izlerdik.
Yemekleri hazırlarken
büyükkannem içeri gelip tv koltuğuna oturup,
ekranda olan biteni kast ederek
"Hikâyelerinizi anlatın." derdi.
En çok sevdiğimiz Aladdin idi.
Arka plandaki çölü, karakterlerin kıyafetlerini
ve yüzlerindeki ifadeleri anlatırdım.
"Tamamen yeni bir dünya"yı anlatırken bulutlara doğru yol aldığımız
büyülü halı seyahatimizde gülümsediğini hatırlayabiliyorum.
Dışlanmış hissetmesin, izlediklerimizin bir parçası olsun istiyordum.
Bu, empati duyguma yanıt vermemdendi.
Büyükannemle olan ilişkim
ve izlediğimiz Disney filmleri vasıtasıyla
empatiyi öğrendiğim eşsiz bir çocukluk geçirdim.
Herkesin böyle bir tecrübesi olmadığını biliyorum.
Çocuklarımıza empatik bağlar kurmaları için
teşvik edici fırsatlar sunmanın
önemli ve kritik olduğuna inanıyorum.
Küçük bir not, empati kelimesinin kendi yüküyle geldiğini biliyorum.
Belki çevrenizde çok dile geldiğinden dolayı
sıkıldığınız bir kelime
ya da tamamen anlamını kaybetti.
Belki empatinin, öğrencilerle paylaşılması gereken
bir "sosyal yetenek" olduğunu duydununz.
Sosyal yetenek diye küçümsenmemesi gerektiğini garanti ederim.
Aksine, insan olmanın ne anlama geldiğini öğrenmemiz açısından
bilenmesi gereken kritik bir yetenek.
İlk öğretimde sanat eğitmeniyim.
Öğrencilerime; sanatçılar, kültür ve sanat materyallerinin
amaçlı kullanımlarını öğretiyorum.
Ayrıca onları, karakter eğitimi
ve özellikle empati hakkında konuşmaya yönlendirmeyi
görevim olarak görüyorum.
En küçük çocuğumuza empatiyi genellikle nasıl tanımlıyoruz?
Düşünün.
Sıklıkla şunu kullanıyor olabilirsiniz:
"Onun ayakkabılarıyla yürümeyi dene."
Tabi mecazen işe yarıyor
ama şuan kendinizi bir anaokulu öğrencisinin zihnine koymanızı istiyorum
Anaokullu şöyle düşünebilir:
"Neden başka birinin ayakkabılarını giyeyim ki?
Bu onlar için tuhaf,
böylesi çok önemli bir konu için kullandığımız dili anlamıyorlar.
Hatta "başkalarının duygularını anlayıp paylaşmak" gibi
basitleştirilmiş bir tanım bile
5 yaşındaki birinin içselleştirmesi için çok zor.
Bunun yerine uygulamalı, gözlemlenebilir davranışlar hakkında
çok amaçlı konuşmalar gereklidir.
Sınıftayken, arkadaşlarımla parktayken,
büyükanneme, benden farklı görünen birine,
benden farklı davranan birine
nasıl empati kurabilirim?
Bir sene önce, okulda meslektaşlarımla oturuyordum
ve karakter eğitimi hakkında konuşuyorduk.
Okul çapında bir müfredat geliştiriyorduk,
tanımlar ve açıklamalar hakkında konuşup duruyorduk.
Bir yaz akşamı, odadaki herkese dank etti.
Empatinin köklerinin farkındalığa dayandığını konusunda gözümüz açıldı.
Farkındalık: "etrafında ve içinde olup bitenin
bir seçim yapabilmek adına farkında olmak."
Bir yanıt alabilirsin, empatik bir yanıt.
Ama önce, kendimiz farkında olmalıyız.
Ailemizde market alış verişini yapan kişi benim.
Listemi alıp bütçeyi aşmamaya çalışırken avın tadını çıkarıyorum,
ki çoğunlukla aşmam.
Bir hafta, yeni peçeteye ihtiyacımız olduğu söylendi.
Bu resimli güzelliklere denk geldim.
Bunlar iletişim peçeteleri.
Masanın etrafında dolaşırken onlardan gerçekten çok keyif aldık.
Her akşam, yemek vakti gidip onları cevaplar,
birlikte eğlenir ve gülerdik.
Bu beni, ailemle sahip olduğum
çok amaçlı bir öğretim fırsatıyla ilgili düşündürdü.
Böylece sıklıkla hislerimiz hakkında konuştuğumuzu düşündüm:
"Mutluyum." "Üzgünüm."
Neden bu şekilde hissettiğimizi konuşmak için birlikte vakit geçiriyor muyuz?
Bu şekilde 5 yaşındaki kızıma,
okulda gününün nasıl geçtiğini şöyle sormaya başladım:
"Gününün gururlu geçen bir kısmını anlat.
Gününün bıkmış olduğun bir kısmını anlat.
Gününün gerçekten heyecanlandığın bir kısmını anlat." dedim.
Başka akşamlar farklı bir duygu ve hissi sordum.
Favorim "Gününün gülmekten yerlere yattığın
bir kısmını anlat."
Yetişkin olarak bende ona,
gün içerisinde korktuğum, gururlu olduğum
ve kesinlikle gülmekten yerlere yattığım anlar olduğunu
söylediğimden emin oluyordum.
Bilirsiniz, o akıllı. Gerçekten akıllı.
Bir gün, "Gününün üzgün olduğun bir kısmını anlat." dedim.
O da: " Üzgün değildim
ama arkadaşım Ellie magnet legolarla oynayamadığı için üzgündü." dedi.
Görüyorsunuz, davranış gözlemlemesi ve diğerlerinin duyguları
bir birey ve arkadaş olarak onun bir parçası oldu.
Bunların hepsi başkalarına karşı farkındalık kazanmaya yol açıyor.
Harvey Kasırgası Houston'a vurduğunda
mimari hakkında bir ünite işliyordum.
4. sınıf öğrencilerimleydim,
birkaç 4. sınıf öğrencim sınıfa gelip
bu doğal afetin
şehirdeki binaları nasıl etkileyeceğini sordu.
Bizi başka sohbetlere yönlendiren sorular soruyorlardı
ve kısa süre sonra elementlerin orada yaşayan insanları
nasıl etkileyeceği hakkında konuşuyorduk.
Çok geçmeden tüm sınıf sohbete dahil oldu,
onlar hikâyeyi Houston'daki sanat odasına çevirip,
böyle bir durumda sanat malzemelerine, eşyalara
ve zaman harcadıkları onca sanat eserinin
başına gelse ne olacağıyla ilgili konuşmaya başlarken
kendilerini neredeyse olayın içinde bulmalarını, oturup dinledim.
Dinlerken onlara başka bir fırsat sunmak istedim,
düşüncelerini ve hislerini sanatsal bir şekilde işleme fırsatı.
Bende onları, eşyaları, odaları ve evleri puantiyeyle kaplayan
iki sanatçıyla tanıştırdım.
Bu sanatçılar, birlik-beraberlik, travma
ve topluluk hakkında konuşuyor.
Sonuç olarak, 1,5 metre uzunluğundaki bu evi oluşturduk.
Bunlar puantiyeden çok daha fazlası-
her nokta 4. sınıf öğrencilerinin Houston'daki okula bağışladığı
sanat malzemesini temsil ediyor.
Gördüğünüz gibi sağlık ya da yemek malzemesi değil sanat malzemesiydi.
Onlara çok gerçekçi geldi.
Sanat odamızın amacı;
eğlenirken güvenli ortamında kendileri, topluluk ve dünya hakkında şeyler
öğrenebilecekleri bir yer olması.
Houston'da bu fırsatlardan yararlanma şansı olmayacak
çocukların olma düşüncesi
onlara cidden dokundu.
Onlar için gerçek oldu.
Görüyorsunuz ki bu düşünceler, empati hisleri
nesnel uygulamaya yol açtı.
Farkındalıkları nesnel uygulamaya yol açtı.
Artık yerde büyükannemin önünde oturup Disney filmleri izlemiyorum.
O günler eskide kaldı.
Şimdi yerde 5 yaşındaki kızımın yanında oturuyorum, onun adı da Josie.
Aladdin ve Jasmine 'nin uçan halıda seyahatlerini izliyoruz.
Halının derin bir dalış yaptığı
ve Prenses Jasmine'nin korkudan elleriyle gözlerini kapattığı bir sahne var.
Prenses ekranda yapıyor, beş yaşındaki kızımsa yanımda.
Çizilmiş prenses için empati duyuyor,
korkuyu onunla birlikte deneyimliyor.
O anda Aladdin Jasmine'e şöyle diyor:
"Sakın gözlerini kapatayım deme!" ve ellerini gözünden çekip
etrafındakileri tatması için gözlerini açıyor.
Bende aynısını 5 yaşındaki kızımla yapıyorum.
Parmaklarını yüzünden çekiyorum.
Çocuklarımızın gözlerini etraflarındaki dünyaya açıp,
onları fırsatlar, düşünceler, eylemler ve ilişkilerle meşgul etmek
sadece "başkalarının ayakkabılarıyla yürümeyi" değil
yaşamlarını diğer insanları kendilerinden fazla düşünerek yaşamalarını sağlar.
Teşekkürler.