Tam olarak, uyku eksikliği duygusal beynimizi nasıl etkiler?
Neden uyku eksikliği bizi duygusal olarak
bu kadar mantıksız ve hiperreaktif yapıyor?
[Bilim ile Uyumak]
Birkaç yıl önce bir beyin görüntüleme çalışması yaptık.
Bir grup sağlıklı yetişkinle çalıştık.
Ya bir gece uykularını almalarına izin verdik
ya da uykusuz bıraktık.
Ertesi gün, onları bir MRI makinesinin içine yatırdık
ve duygusal beyinlerinin nasıl tepki verdiğine baktık.
Özellikle tek bir yapıya odaklandık,
adı amigdala.
Amigdala, olumsuz duygusal tepkiler de dahil olmak üzere
güçlü duygusal tepkilerin oluşumunun
en önemli bölgelerinden biri.
Gece uykusunu tam almış insanlara baktığımızda
gördüğümüz şey, amigdaladan gelen hoş,
uygun orta dereceli bir reaktiviteydi.
Hiç yanıt yokmuş gibi değildi
ama uygun bir yanıttı.
Fakat uykusuz kalan insanlarda,
o derin duygusal beyin merkezi aslında hiperaktifti.
Gerçekten de amigdala uykusuzluk koşulları altında
neredeyse yüzde 60 daha duyarlıydı.
Ama neden böyleydi?
Sonra keşfettiğimiz şey,
ilgili başka bir beyin bölgesi daha olduğu.
Bu beyin bölgesi prefrontal korteks olarak adlandırılır
ve doğrudan gözlerinizin üzerinde bulunur.
Prefrontal korteksi sanki beyninizin CEO'su gibi düşünebilirsiniz.
Üst düzey, idari, genelden özele kontrol kararları
ve tepkileri vermede çok iyi.
Aslında beynimizin en gelişmiş bölgelerinden biri.
Beynin kontrol ettiği kısımlarından biri de
bu derin duygusal merkez, amigdala.
Uykusunu tam alan insanlarda,
prefrontal korteks arasında o derin duygusal beyin merkezini
düzenleyen güzel,
güçlü bir iletişim ve bağlantı vardı.
Ancak uykusuz kalan insanlarda,
prefrontal korteks ile o derin amigdala
duygusal beyin merkezi arasındaki bu iletişim,
bu bağlantı esasen kopmuştu.
Sonuç olarak,
amigdala uyku eksikliği nedeniyle
çok daha tepkisel cevap veriyordu.
Sanki uykusuzken hepimiz
duygusal gaz pedalına dönüşüyoruz
ve düzenleyici kontrol freni çok az oluyor.
İyi uyumadığımız zaman duygusal bütünlüğümüz açısından
bu kadar engellenmemizin nedeni
bu gibi görünüyor.
Eğer uykunuzu elinizden alırsam
olacak olan kötü şey bu.
Ama uykunuzu geri aldığınızda iyi bir şey olduğu ortaya çıkıyor.
Uyku, özellikle hızlı göz hareketi uykusu,
aslında bir tür duygusal ilk yardım sunar.
Çünkü gece uyku sırasında,
gün içinde yaşadığımız bu zor duygusal deneyimleri alıyoruz
ve uyku gece neredeyse
yatıştırıcı bir merhem gibi davranıyor
ve bu zor deneyimlerin keskin kenarlarını ortadan kaldırıyor.
Belki de tüm yaraları iyileştiren zaman değil,
bu tür duygusal iyileşmeyi sağlayan uyku sırasındaki zamandır.
Böylece, ertesi gün geri döndüğümüzde
bu duygusal anılarla baş edebiliyoruz.