Thich Nhat Hanh zen maisuak erantzuten du
Zein da praktikatzen duzun gauzarik zailena?
Zeure buruari ez uztea etsipenean itotzen.
Hori da gauzarik zailena.
Etsipenez itotzea baita
gerta dakizukeen gauzarik txarrena.
Gogoan dut gerra garaia.
Ez genuen argia ikusten.
Tunelaren amaiera.
Ematen zuen gerrak betirako iraungo zuela.
Gazteak niregana zetozen galdetzera:
'Thay maitea,
gerra laster amaituko dela uste al duzu?'
Oso zaila zen erantzutea.
Zuk zeuk ez baituzu tunelaren amaierako argia ikusi.
Baina ez nekiela esaten banuen,
eurengan etsipen-haziak ureztatzen nituen.
Beraz Thayk arnasa hartu zuen
eta hau esan zien:
'Lagun maiteak,
Budak esan zuen dena ez-iraunkorra dela.
Gerra ere ez-iraunkor behar du izan.
Egunen batean amaitu beharko da.
Jarrai dezagun bakearen aldeko lanarekin'.
Gerra garaian,
gu, monje, moja eta praktikante gazteok,
Gizarte Zerbitzurako Gazte Eskola eratu genuen,
John F. Kennedyk sortutako Bake Gorputzen antzera.
Gerra eremuetara joaten ginen eta zaurituei laguntzen genien.
Errefuxiatu-guneak sortzen lagundu genuen,
ohizko bizitzara bueltatzeko aukera ematen genien.
Bonbardatutako herriak berreraiki genituen.
Tra Loc izeneko herri bat zegoen
desmilitarizatutako eremutik gertu,
ipar eta hegoaldea banatzen zuen eremua.
Tra Loc herria bonbardatu zuten, guztiz suntsitu.
Gure giza langile gazteek,
monje, moja eta praktikante laikoak barne,
herria berreraiki zuten.
Baina berriz bonbardatu eta suntsitu zuten.
Giza langileek idatzi ziguten
eta galdetu ziguten ia berriz eraiki behar zuten herri hura.
Esan genien: 'Egin'.
Eta berreraiki genuen.
Eta berriz bonbardatu zuten.
Lau bider.
Lana uzten bagenuen,
etsipena sortuko genuen.
Horregatik behin eta berriro berreraiki genuen herri hura.
Beraz gauzarik zailena itxaropena ez galtzea da,
ez errenditzea, amore ematea.
Hori da zailena.
Gerra bi igaro ditugu.
Ikusi genituen frantziar soldaduak etortzen, erailtzen eta hiltzen.
Ikusi genituen amerikar gazteak etortzen, erailtzen eta hiltzen.
50.000 gazte amerikar hil zituzten Vietnamen.
Milaka gazte zauritu zituzten
eta askok tratamendu psikologikoa jaso behar izan zuten.
Sufrimendu larriz betetako horrelako egoera batean,
praktika bat ez badugu, ezin gara bizirik atera.
Praktikatzen dugu modu batez
non itxaropena eta errukia gorde ditzakegun.
Kazetariek hori buruz galdetzen zigutenean,
ia zer uste genuen gazte amerikarrak
Vietnamera etorri eta bertan hiltzen ikustean,
esaten genien: 'Biktimak dira, ez ditugu gorrotatzen.
Oso azkarra ez den politika baten biktimak dira.
Beldurrean oinarritzen den politika.
Komunistek Asiako hego-ekialdea menderatuko duten beldurra.
Biktimak dira.
Hona etorri eta hiltzera behartzen dituzte.'
Ulermenari esker ez zaude haserre.
1966an, Thay Ameriketara etortzera gonbidatu zuten.
Gerrari buruz amerikarrei hitz egiteko aukera izan zuen.
Bazegoen gazte amerikar bat oso haserre zegoena,
tente jarri eta Thayri hau esan ziona:
'Ez zinateke hemen egon beharko.
Vietnamen borrokatu beharko zenuke amerikar inperialismoaren kontra.
Bertan dauden soldadu amerikarrak akabatu beharko zenituzke.'
Thayk hau erantzun zion:
'Gerraren sustraiak hemen daudela uste dut.
Ez Vietnamen.
Vietnamera etorri ziren gazte amerikarrak
biktimak dira benetan.
Beraz hona etorri behar nuen amerikarrei esateko
gerra honek ez diola Vietnami batere laguntzen.'
Ulermen eta erruki hori barik
haserre eta gorrotoan itoko zara.
Ez zara gai izango horrela hitz egiteko
eta amerikarrei ulertzen lagundu
politikaz aldatzeko.
Ameriketan bazegoen Vietnamgo gerraren kontrako bake mugimendu bat.
Jendeak bakea eskatu eta ez zuenez lortzen,
asko haserretu ziren.
Haserre asko zegoen bake mugimenduan.
Thay Ameriketara joan eta talde hauei hitz egin zienean,
esan zien: 'Haserrez beteta bazaudete
ezin duzue bakea ukitu.
Bake izan behar duzue bakea egin baino lehen.
Oso garrantzitsua da ulertzea.
Amodiozko gutuna idazten jakin behar duzue,
presidentearentzako, Kongresurako,
esateko ez duzuela gerra babesten.
Gutun garratza, haserrea idazten baduzue
ez dute irakurriko.'
Thay gai izan zen horrela hitz egiteko
eta nolabait gerra amaitzen laguntzeko.
Sufrimendua ulertzeak
zugan errukia sortarazten du.
Etsipenetik, haserretik libratuko zara
eta bakearen kausari lagunduko diozu.
konektatu, inspiratu, elikatu
(Kanpaia)