Op 17 oktober 2009
deed president Mohamed Nasheed van de Malediven iets ongewoons.
Hij vergaderde met zijn kabinet onder water.
Hij nam zijn ministers letterlijk mee duiken
om de wereld te waarschuwen dat zijn land zou kunnen verdrinken
tenzij we opwarming van de Aarde gaan inperken.
Nu weet ik niet of zijn boodschap bij de wereld is overgekomen,
maar mijn aandacht kreeg hij zeker.
Ik zag een politieke stunt.
Ik ben namelijk politicus
en zulke dingen vallen me op.
En laten we eerlijk zijn,
de Malediven zijn ver van waar ik vandaan kom --
mijn land is Bhutan --
dus liet ik geen slaap over hun naderende lot.
Nauwelijks twee maanden later zag ik een andere politieke stunt.
Dit keer hield de premier van Nepal
zijn kabinetsvergadering op de Mount Everest.
Hij nam al zijn ministers helemaal mee naar het basiskamp van de Everest
om de wereld te waarschuwen
dat de Himalaya-gletsjers smelten.
Maakte ik me daar zorgen over?
Reken maar.
Ik woon in de Himalaya.
Maar liet ik mijn slaap door zijn boodschap?
Nee.
Ik was er nog niet aan toe om mijn schoonheidsslaapje te laten
om een politieke stunt.
(Gelach)
Nu is het 10 jaar later.
In februari van dit jaar
zag ik dit rapport.
Dit rapport komt in feite tot de conclusie
dat één derde van het Himalaya-ijs op de Hindoekoesj
kan smelten tegen het einde van de eeuw.
Maar dat alleen
als we de opwarming van de Aarde kunnen beperken tot 1,5 °C
boven het pre-industriële niveau.
Als we dat niet kunnen,
zouden de gletsjers veel sneller smelten.
1,5 °C.
Kan niet, dacht ik.
Zelfs de ambitieuze doelstellingen van de Overeenkomst van Parijs
wilden de opwarming van de Aarde beperken tot 2 °C.
1,5 °C is wat ze het ideale scenario noemen.
Dit kan niet waar zijn, dacht ik.
De Hindoekoesj-regio in de Himalaya
is 's werelds op twee na grootste opslagplaats van ijs,
na de Noord- en Zuidpool.
Daarom worden we ook wel de ‘Derde Pool’ genoemd.
Er is een massa ijs in dat gebied.
En ja, de gletsjers, zij smelten.
We weten dat.
Ik ben naar die in mijn land geweest.
Ik heb ze gezien, en ja, ze smelten.
Ze zijn kwetsbaar.
Maar zo kwetsbaar kunnen ze toch niet zijn,
dacht ik toen.
Maar wat als ze het wel zijn?
Wat als onze gletsjers veel sneller smelten dan ik had verwacht?
Wat als ze veel kwetsbaarder zijn dan voorheen werd gedacht?
En wat als daardoor de gletsjermeren --
dat zijn zijn meren die zich vormen wanneer de gletsjers smelten --
wat als die meren doorbreken onder het gewicht van extra water?
Wat als ze overstromen naar andere gletsjermeren
en nog grotere doorbraken veroorzaken?
Dat zou ongekende overstromingen veroorzaken in mijn land.
Het zou mijn land vernietigen.
Het zou grote schade aanrichten in mijn land.
Het zou ons land letterlijk kunnen vernietigen,
ons levensonderhoud, onze manier van leven.
Dat rapport trok dus mijn aandacht
op een manier waarop politieke stunts dat niet kunnen.
Het werd opgesteld
door het International Centre for Integrated Mountain Development,
of ICIMOD,
dat gevestigd is in Nepal.
Wetenschappers en experts
hebben onze gletsjers tientallen jaren lang bestudeerd,
en hun verslag hield me 's nachts wakker, tobbend over het slechte nieuws
en wat het betekende voor mijn land
en mijn volk.
Dus na een aantal slapeloze nachten
ging ik naar Nepal om het ICIMOD te bezoeken.
Ik trof er een team zeer competente en toegewijde wetenschappers aan
en dit is wat ze me vertelden.
Nummer één:
de Hindoekoesj Himalaya-gletsjers smelten al enige tijd.
Neem die gletsjer bijvoorbeeld.
Die is op de Mount Everest.
Zoals u kunt zien is deze ooit enorme gletsjer
al veel van zijn ijs kwijt.
Nummer twee:
de gletsjers smelten nu veel sneller --
zelfs zo snel dat bij slechts 1,5 °C opwarming van de Aarde,
één derde van de gletsjers zouden smelten.
Bij 2 °C opwarming van de Aarde
zou de helft van de gletsjers verdwijnen.
Als de huidige trends zouden doorgaan,
zou twee derde van onze gletsjers helemaal verdwijnen.
Nummer drie:
opwarming van de Aarde betekent
dat onze bergen meer regen en minder sneeuw krijgen ...
en in tegenstelling tot sneeuwval doet regen ijs smelten,
wat niet goed is voor de gezondheid van onze gletsjers.
Nummer vier:
de vervuiling in het gebied vergrootte de hoeveelheid roet
die werd afgezet op onze gletsjers.
Zwarte koolstof is als roet.
Zwarte koolstof absorbeert warmte
en versnelt daardoor het smelten van gletsjers.
Samengevat:
onze gletsjers smelten snel
en de opwarming van de Aarde doet ze veel sneller smelten.
Maar wat houdt dat in?
Het betekent dat de 240 miljoen mensen
die in het Hindoekoesjgebied van de Himalaya leven --
in Afghanistan, Pakistan, India, China, Nepal, Bangladesh, Myanmar
en mijn eigen geliefde land, Bhutan --
dat die daar de directe invloed van gaan ondervinden.
Wanneer gletsjers smelten
als er meer regen en minder sneeuw valt,
zal dat grote invloed hebben op de manier waarop water zich gedraagt.
Situaties worden extremer:
meer intense regen, meer overstromingen,
meer aardverschuivingen, meer overstromende gletsjermeren.
Dit alles zal leiden tot een onvoorstelbare verwoesting
in een regio waar al een aantal van de armste mensen op Aarde leven.
Maar het zijn niet alleen de mensen in de directe omgeving
die beïnvloed zullen worden.
Mensen stroomafwaarts zullen ook zwaar getroffen worden.
Dat komt omdat tien van hun grote rivieren
in het Hindoekoesj van de Himalaya beginnen.
Deze rivieren bieden cruciaal water voor de landbouw,
en drinkwater
voor de meer dan 1,6 miljard mensen die stroomafwaarts wonen.
Dat is één vijfde van de mensheid.
Daarom worden de Hindoekoesj bergen in de Himalaya
ook wel de 'watertorens van Azië' genoemd.
Maar als gletsjers smelten
en de moessons verhevigen,
gaan die rivieren uiteraard overstromen;
er zullen dan stortbuien zijn wanneer het water niet nodig is
en droogte zal toeslaan
wanneer het water hard nodig is.
Kortom, Azië’s watertoren gaat het laten afweten
en dat zal rampzalig zijn voor één vijfde van de mensheid.
Moet de rest van de wereld zich daar iets van aantrekken?
Moet jij bijvoorbeeld erom geven?
Bedenk dat het mij niet kon schelen toen ik hoorde dat de Malediven
onder water konden verdwijnen.
En dat is de kern van het probleem, toch?
We geven er niet om.
We geven er niet om tot het ons persoonlijk raakt.
We weten dat de klimaatverandering echt is,
dat drastische en dramatische verandering eraan komt.
We weten dat het snel komt.
Toch doen de meesten van ons
alsof alles bij het gewone blijft.
Dus moeten we er om geven,
wij allemaal,
en als je niet maalt om de mensen
die getroffen worden door het smelten van gletsjers,
geef dan tenminste om jezelf.
Omdat de Hindoekoesj-bergen in de Himalaya --
het hele gebied is als de polsslag van de planeet.
Als dat gebied ziek wordt,
zal de hele planeet uiteindelijk lijden.
En nu,
nu onze gletsjers snel smelten,
is de regio niet alleen ziek --
ze schreeuwt om hulp.
Hoe zal dit de rest van de wereld beïnvloeden?
Een voor de hand liggend scenario is de mogelijke destabilisatie
veroorzaakt door tientallen miljoenen klimaatvluchtelingen,
die zullen moeten verhuizen omdat ze geen of weinig water hebben,
of omdat hun middelen van bestaan zijn vernietigd
door het smelten van gletsjers.
Een ander scenario dat we niet licht mogen opvatten,
zijn de mogelijke conflicten over water
en de politieke destabilisatie in een regio met drie kernmachten:
China, India, Pakistan.
Ik ben van mening dat de situatie in onze regio ernstig genoeg is
om de oprichting te rechtvaardigen
van een nieuw intergouvernementeel agentschap.
Als bewoner van dat deel van de wereld,
wil ik hier vandaag
de oprichting van de Raad voor de Derde Pool voorstellen,
een hoge, intergouvernementele organisatie
belast met de speciale verantwoordelijkheid
van de bescherming van 's werelds op twee na grootste voorraad van ijs.
Een Raad voor de Derde Pool
zou bestaan uit alle acht landen in de regio
als lidstaten,
als gelijkwaardige lidstaten,
en zou ook representatieve organisaties
en andere landen die gevestigde belangen in de regio hebben
als niet-stemgerechtigde leden kunnen omvatten.
Maar het grote idee is
om alle belanghebbenden bij elkaar te krijgen om samen te werken.
Om samen toezicht te houden op de gezondheid van de gletsjers;
om samen het beleid om onze gletsjers te beschermen
vorm te geven en uit te voeren,
en op die manier
de miljarden mensen te beschermen die afhankelijk zijn van onze gletsjers.
We moeten samenwerken,
omdat globaal denken, lokaal handelen ...
niet werkt.
We hebben dat geprobeerd in Bhutan.
We brachten enorme offers om lokaal te handelen ...
en terwijl individuele gelokaliseerde inspanningen belangrijk zullen blijven,
kunnen zij niet op tegen de aanval van de klimaatverandering.
Om de klimaatverandering aan te kunnen, moeten we samenwerken.
We moeten globaal denken en regionaal optreden.
Onze hele regio moet samenkomen,
samenwerken,
om de klimaatverandering samen te bestrijden,
om onze stem samen te laten horen.
Dat geldt ook voor India en China.
Ze moeten meer gaan doen.
Zij moeten de verantwoording nemen om onze gletsjers te beschermen.
En daarvoor moeten deze twee landen, deze twee krachtige reuzen,
hun eigen uitstoot van broeikasgassen terugdringen,
hun vervuiling inperken en de strijd leiden -
de wereldwijde strijd tegen klimaatverandering leiden.
En dat allemaal met een hernieuwd gevoel van urgentie.
Pas dan -- en dan nog misschien --
zullen onze regio
en andere regio's die afhankelijk zijn van onze gletsjers
een kans hebben om grote rampen te voorkomen.
De tijd raakt op.
We moeten samenwerken,
nu.
Anders zou de volgende keer
dat het kabinet van Nepal op Mount Everest vergadert,
die spectaculaire achtergrond ...
er heel anders kunnen uitzien.
Als dat gebeurt,
als onze gletsjers smelten,
zou de stijgende zeespiegel de Malediven wel kunnen verdrinken.
Terwijl ze hun kabinetsvergaderingen onder water kunnen houden
om een SOS te sturen naar de wereld,
kan hun land alleen blijven bestaan
als hun eilanden blijven bestaan.
De Malediven zijn nog steeds ver weg.
Hun eilanden zijn ver van waar ik woon.
Maar nu kijk ik met veel aandacht aan wat er daar aan de hand is.
Dank u zeer.
(Applaus)