Armoede oplossen is een prachtig doel.
Daar zal iedereen hier het wel mee eens zijn.
Wat mij zorgen baart, is wanneer politici met geld
en charismatische rocksterren
deze woorden gebruiken,
het allemaal zo makkelijk klinkt.
Ik heb geen emmer geld vandaag,
ik breng geen beleid uit,
en ik heb zeker geen gitaar.
Dat laat ik aan anderen over.
Maar ik heb wel een idee:
Housing for Health.
Housing for Health werkt met arme mensen,
daar waar ze wonen
om hun gezondheid te verbeteren.
Over de laatste 28 jaar,
is dit zware, harde en vieze werk
gedaan door letterlijk duizenden mensen
rondom Australië, en meer recent ook overzee.
Het toonde aan dat een doelgerichte constructie
zelfs de meeste armzalige levensomstandigheden kan verbeteren.
Het verbetert de gezondheid en het speelt een rol
in het verminderen, zo niet oplossen van armoede.
Mijn verhaal begint in 1985,
in centraal Australië.
Yami Lester, een Aboriginal,
leidde een dienst gezondheidszorg.
Tachtig procent van de zieken
had een besmettelijke ziekte --
typisch voor ontwikkelingslanden
en veroorzaakt door armzalige levensomstandigheden.
Yami stelde een team samen in Alice Springs.
Het bestond uit een medische arts,
iemand van milieugezondheid.
en enkele lokale Aboriginals
om te werken aan dit project.
Bij de eerste vergadering was er geen geld.
Altijd een goed begin: geen geld.
We hadden zes maanden
en moesten starten met een project dat hij in zijn taal
"uwankara palyanku kanyintjaku" noemde,
wat betekent: "een plan om ziektes bij mensen te stoppen",
een diepzinnige opdracht.
Dat was onze taak.
De eerste stap, de medische arts verdween
voor ongeveer zes maanden,
en werkte aan wat uiteindelijk
onze negen gezondheidsdoelen zouden worden.
Na zes maanden kwam hij naar mijn kantoor
en toonde mij negen woorden op een stukje papier.
[wassen, kleding, afvalwater, voeding, overbevolking, dieren+, stof, temperatuur, verwonding.]
Ik was niet onder de indruk.
Kom op.
Grote ideeën hebben grote woorden nodig
en het liefst een heleboel.
Dit paste daar niet bij.
Wat ik niet zag en wat jullie niet kunnen zien:
hij verzamelde duizenden bladzijdes
over lokaal, nationaal en internationaal gezondheidsonderzoek,
waaruit de gezondheidsdoelen voortkwamen.
De beelden, die iets later kwamen,
hadden een simpele verklaring.
Van de Aboriginals die onze bazen waren,
waren de ouderen veelal analfabeet.
Het verhaal van de doelen
moest verteld worden in beelden.
We werken samen met de gemeenschap
en vertelden hen wat er ging gebeuren
in een taal die zij begrepen.
We hadden de doelen, en elk doel --
ik loop ze niet allemaal door --
plaatst de persoon en zijn gezondheidsprobleem centraal.
Het verbindt hen
met de delen van het fysieke milieu
die nodig zijn om ze gezond te houden.
De hoogste prioriteit, je ziet het op het scherm:
één keer per dag mensen, en vooral kinderen wassen.
Jullie denken wellicht:
"Wat? Dat klinkt simpel."
Ik ga jullie een erg persoonlijke vraag stellen.
Wie kon zichzelf vanochtend
wassen onder de douche?
Ik ga jullie niet vragen of je hebt gedoucht,
omdat ik te beleefd ben. (Gelach)
Oké. Goed.
Je kan gerust stellen dat de meeste mensen hier
vanochtend hadden kunnen douchen.
Ik vraag nog wat meer werk van jullie.
Ik wil dat jullie allemaal één van de
25 huizen op het scherm selecteren.
Selecteer er één,
en onthoud de positie van dat huis.
Hebben jullie allemaal een huis? Jullie moeten daar
een paar maanden leven, zorg dat je het juiste hebt.
Het is in het noordwesten van West-Australia, een plezierige plek.
Laten we kijken of jullie douche in dat huis werkt.
Ik hoor wat "aw"s en "aah".
Bij een groene vink, werkt je douche.
Je gezin zit goed.
Als je een rood kruis krijgt...
ik heb aandachtig rondgekeken
en voor jullie zal het weinig verschil maken.
Jullie allemaal te oud.
Dat is misschien schokkend,
maar het is zo.
Voordat jullie beledigd weglopen,
moet ik zeggen dat te oud zijn
hier betekent dat vrijwel iedereen in deze ruimte, denk ik,
ouder is dan vijf jaar.
Wij besteden veel aandacht aan kinderen van nul tot vijf.
Waarom? Wassen is hét middel tegen bacteriën,
van vaak voorkomende besmettelijke ziekten in de ogen, de oren,
de borst en de huid
die, als ze voorkomen in de eerste vijf levensjaren,
organen permanent beschadigen.
Ze laten levenslange sporen na.
Dat betekent dat je op vijfjarige leeftijd,
slecht ziet voor de rest van je leven,
slecht hoort voor de rest van je leven.
Je ademt ook niet meer zo goed: je verliest een derde
van je longcapaciteit op vijfjarige leeftijd.
Zelfs huidinfecties, waarvan we eerst dachten
dat het niet zo'n groot probleem was,
milde huidinfecties tussen nul en vijf jaar geven je
een hoog risico op nierfalen,
waardoor dialyse nodig is op 40-jarige leeftijd.
Dit is belangrijk, dus de vinkjes en kruisen op het scherm
zijn doorslaggevend voor jonge kinderen.
De vinkjes en kruisen representeren de 7.800 huizen,
die we doorheen Australië hebben bekeken,
in deze verhouding.
Wat je ziet op het scherm – 35 procent van die
huizen met slechte reputatie, bewoond door 50.000 inheemse mensen --
35 procent had een werkende douche.
Tien procent van die 7.800 huizen
had veilige elektrische systemen
en 58 procent van die huizen
had een werkend toilet.
We deden een simpele, standaardtest:
voor een douche: heeft hij warm en koud water,
twee kranen die werken,
een douchekop waar je kan onder staan
en een afvoer die het water wegvoert?
Niet mooi ontworpen, niet mooi, niet elegant --
enkel functioneel.
En dezelfde test voor het elektrische systeem en de toiletten.
Housing for Health meet niet waar het faalt.
Het gaat om het verbeteren van huizen.
Dag één van ieder project -- we hebben geleerd
geen beloftes te maken en niet te rapporteren.
We arriveren 's ochtends met gereedschap, een berg apparatuur en
vakmanschap en we trainen een lokaal team
om te beginnen met werken.
Tegen de avond zijn enkele huizen
in die gemeenschap beter
dan toen we 's ochtends begonnen.
Dat werk gaat 6 tot 12 maanden door,
totdat alle huizen zijn verbeterd
en we ons budget van 7.500 dollar per huis
hebben uitgegeven.
Dat is ons gemiddelde budget.
Na zes maanden tot een jaar, testen we ieder huis opnieuw.
Het is erg makkelijk om geld uit te geven.
Het is erg moeilijk om de functie van al deze onderdelen van het huis te verbeteren.
Voor de negen gezond-leven-principes
testen, checken en repareren we 250 onderdelen in ieder huis.
Dit zijn de resultaten
die we realiseren met onze 7.500 dollar:
we kunnen 86 procent van de douches,
77 procent van de elektrische systemen
en 90 procent van de toiletten laten werken
in die 7.500 huizen.
Dankjewel. (Applaus)
De teams doen fantastisch werk.
Ik denk dat er een duidelijk vraag is
waarvan ik hoop dat jullie daarover denken.
Waarom moeten we dit werk doen?
Waarom zijn de huizen in zo'n slechte staat?
Zeventig procent van het werk dat wij doen,
ontstaat door een gebrek aan routine-onderhoud,
het soort dingen zich voordoen in al onze huizen:
dingen verslijten.
Een taak van de lokale of de staatsoverheid.
Simpelweg niet gedaan, dus het huis werkt niet.
Eenentwintig procent van de dingen die wij repareren,
ontstaat door foutieve constructie,
dingen die ondersteboven en van achter naar voren zijn gebouwd.
Ze werken niet. Wij moeten ze repareren.
Als je de laatste 30 jaar in Australië woonde:
je hoorde voortdurend
dat inheemse mensen huizen kapot maken.
Het is één van de bijna waterdichte bewijzen,
waarvan ik nog nooit bewijs zag.
Het is geen probleem van de inheemse behuizing.
Slechts negen procent van het budget gaat op aan schade, verkeerd gebruik of misbruik.
Wij benadrukken dat de bewoners
simpelweg niet het probleem zijn.
Wij gaan nog een stuk verder dan dat.
De bewoners zijn eigenlijk
het grootste deel van de oplossing.
Vijfenzeventig procent van ons nationale team in Australië,
meer dan 75 op het moment,
zijn lokale, inheemse mensen
van de gemeenschappen waar wij in werken.
Ze doen alle aspecten van het werk.
(Applaus)
In 2010, bijvoorbeeld, waren er 831,
over heel Australië en de Straat Torreseilanden,
die werkten om hun huizen en die van hun familie te verbeteren,
en dat is belangrijk.
Ons werk focuste altijd op gezondheid. Dat is het voornaamste.
Trachoom, een bacterie van de ontwikkelingslanden, veroorzaakt blindheid.
Het is een ziekte van de ontwikkelingslanden.
De afbeelding die je hier ziet,
is van een Aboriginal gemeenschap in de late jaren 90,
waar 95 procent van de leerplichtige kinderen actieve trachoom hadden,
die hun ogen beschadigt.
Wat doen we nu?
We zorgen eerst dat de douches werken.
Waarom? Omdat dat de bacterie wegspoelt.
We plaatsen ook wasruimtes op school,
zodat kinderen hun gezicht meerdere keren kunnen wassen.
We wassen de bacterie weg.
Ten tweede: oogartsen vertelden ons dat stof het oog schuurt
zodat de bacterie sneller toeslaat. Onze oplossing?
We bellen de stofdokter. Ja, die bestaat.
We leenden hem van een mijnbouwbedrijf.
Hij beheerst stof op de mijnbouwlocaties.
Hij kwam en onmiddellijk werd duidelijk
dat het meeste stof in de gemeenschap
kwam van wind-gedreven stof, binnen de meter boven de grond.
Hij stelde voor heuvels te maken om het stof tegen te houden
voordat het in het bewoonde gebied terechtkwam
en in de ogen van kinderen.
We gebruikten modder om stof te stoppen.
We kregen het voor elkaar. Hij voorzag ons van stofmonitoren.
We deden testen en verminderden het stof.
Toen wilden we de bacterie uitroeien.
Hoe deden we dat?
We belden de vliegendokter.
Ja, die bestaat ook.
Zoals onze Aboriginal-vriend zei:
"Jullie witte gasten moeten vaker naar buiten."
(Gelach)
De vliegendokter stelde snel vast
dat één soort vlieg de bacterie meedroeg.
Hij gaf de schoolkinderen in deze gemeenschap
mooie vliegenvanger, die je op de slide ziet.
Ze vingen de vliegen vangen en stuurden ze naar hem in Perth.
Als de bacterie in de darmen zat, stuurde hij
per retourpost wat mestkevers terug.
De mestkevers aten de kamelenstront,
en de vliegen stierven door een gebrek aan voedsel.
Trachoom nam af.
Gedurende het jaar, kelderde trachoom
in deze plaats en bleef laag.
We hebben het milieu veranderd, niet alleen de ogen behandeld.
En je krijgt een gezond oog.
Al deze kleine toenames in gezondheid,
kleine stukjes van de puzzel, maken een groot verschil.
Het New South Wales ministerie van Volksgezondheid,
die radicale organisatie,
deed een onafhankelijke proef over drie jaar,
om ons werk van 10 jaar
met dit soort projecten in New South Wales, te beoordelen.
Ze vonden een afname van 40 procent
in ziekenhuisopnames voor de ziektes
die worden veroorzaakt door een armzalig milieu.
Een afname van 40 procent.
(Applaus)
Om te laten zien dat de principes die wij gebruikten
in Australië ook elders gebruikt kunnen worden,
ga ik gewoon naar een andere plaats: Nepal.
Wat een prachtige plaats om heen te gaan.
Een klein dorp van 600 mensen vroeg ons
toiletten te maken.
Gezondheid was armzalig.
We gingen erheen zonder groots plan, zonder grootse beloftes
of een groot programma, alleen met het aanbod om
twee toiletten voor twee families te bouwen.
Het was tijdens het ontwerpen van het eerste toilet
dat ik voor de lunch uitgenodigd werd
in de woonkamer van het huis van die familie.
De rook binnen was verstikkend.
Er werd gekookt op hun enige bron van brandstof: groen hout.
De rook van dat hout is verstikkend
en in een gesloten huis kan je niet ademen.
We ontdekten dat ademhalingsproblemen de voornaamste reden van ziektes en sterfte in deze regio is.
Opeens hadden we twee problemen.
We waren daar om te kijken naar de toiletten
en menselijk afval weg te krijgen.
Nu was er opeens een tweede probleem.
Hoe verminderen we de rook?
De constructie moest twee problemen oplossen.
Onze oplossing: neem menselijk afval, voeg dierlijk afval toe,
stop het in een kamer, haal daar biogas uit:
methaangas.
Hiermee kan elke dag drie of vier uur gekookt worden --
schoon, rookvrij en gratis voor de familie.
(Applaus)
Ik leg het jullie voor: lost dit armoede op?
Het Nepalese team dat nu
aan het werk is, zou antwoorden: doe niet zo belachelijk,
we moeten nog drie miljoen toiletten bouwen
voordat we zelfs maar kunnen denken aan die claim.
Ik doe niet alsof het anders is.
Maar terwijl wij hier vandaag allemaal zitten,
worden er meer dan 100 toiletten gebouwd
in dit dorp en een paar anderen in de buurt.
Ruim 1000 mensen gebruiken deze toiletten.
Yami Lama is een jongeman.
Hij heeft aanzienlijk minder last van darmkanaalinfectie,
omdat hij nu toiletten heeft
en er geen menselijk afval meer op de grond ligt.
Kanji Maya is een trotse moeder.
Ze is nu waarschijnlijk lunch aan het maken voor haar familie
met rookvrij biogas.
Haar longen zijn verbeterd en ze zullen verder verbeteren,
omdat ze niet meer kookt in dezelfde rook.
Surya haalt het afval uit de biogaskamer
en gebruikt het op zijn gewassen.
Hij heeft zijn inkomen uit zijn gewassen verdrievoudigd.
Meer eten en meer geld voor de familie.
En tenslotte begrijpt Bishnu,
de leider van het team, nu
dat we niet alleen toiletten hebben gebouwd,
we hebben ook een team gebouwd.
Dat team werkt nu in twee dorpen
waar zij de volgende twee dorpen aan het trainen zijn
om het werk uit te breiden.
En dat is, voor mij, het belangrijkste.
(Applaus)
Mensen zijn niet het probleem.
Dat is nooit gebleken.
Het probleem: armzalige levensomgeving,
armzalige behuizing en bacteriën die mensen kwaad doen,
alle onafhankelijk van geografie,
huidskleur of religie.
Er is maar één gemeenschappelijke factor: armoede.
Nelson Mandela zei, midden jaren 2000,
niet ver hiervandaan,
dat net zoals slavernij en Apartheid: "Armoede niet natuurlijk is,
door mensen gemaakt en kan overwonnen en uitgeroeid worden
door de acties van mensen."
Daarmee wil ik eindigen: het zijn de acties geweest
van duizenden normale mensen
die buitengewoon werk doen,
dat daadwerkelijk de gezondheid heeft verbeterd
en, misschien alleen een beetje, armoede heeft verminderd.
Dank jullie wel voor jullie aandacht.
(Applaus)