Dünya inanılmaz objeler
ve zengin kültürel mirasla dolu.
Onlara ulaştığımızda,
soluğumuz kesilir, âşık oluruz.
Ama çoğu zaman
dünya nüfusu sanata ve kültüre gerçek bir erişimi olmadan yaşıyor.
Bu dünyadaki mirasımızı, güzel yerleri ve sanatı
keşfetmeye başladığımızda bağlantılar ne olabilir?
Bu sunuma başlamadan önce,
hazırlık için birkaç noktaya değinmek istiyorum.
Öncelikle sanat ya da kültür uzmanı değilim.
Buna tesadüfen girdim, ama onu seviyorum.
İkinci olarak, size göstereceğim her şey
işbirliği yaptığımız harika müzelere, arşivlere
ve derneklere ait.
Hiçbiri Google'a ait değil.
Son olarak, arkamda gördüğünüz şey
şu an cep telefonlarınızda, dizüstü bilgisayarlarınızda
mevcut.
Burası son derece yüksek çözünürlüklü detayla,
parmak ucunuzda binlerce müzeyi ve objeyi keşfedebileceğiniz
mevcut platformumuz.
İçeriğin çeşitliliği harika olan şey.
Eğer sadece Avrupa tabloları,
sadece modern sanat olsaydı,
bence biraz sıkıcı olurdu.
Örneğin, bu ay bu toplumdaki sanat ve kültürden bahseden
82 seçilmiş gösterim ile
"Black History" (Siyahi Tarih) kanalını yayına aldık.
Aynı zamanda Japonya'dan "Made in Japan" (Japon malı) adı verilen
ustalığı merkezine alan harika objelerimiz de var.
Aslında konuşmamın ana fikri olan
en sevdiğim sergilerden biri,
-- Japon bebeklerinin hayranı olmayı beklemiyordum.
Ama bu sergi sayesinde öyleyim,
bir Japon bebeğinin ruhu ardındaki ustalığı
bana sahiden öğretti.
Bana güvenin, çok heyecan verici.
Benim sözüme inanın.
O zaman hızlıca devam edelim.
Şimdi çocuklarınız ve arkadaşlarınızla paylaşabileceğiniz,
bu platformda hemen göstermek istediğim diğer bir şey de
bu kurumların hepsini sanal olarak seyahat edebilirsiniz.
En son fikirlerimizden biri de New York'daki Guggenheim Müzesi'nde
gerçekte orada olmanın nasıl olabileceğini
tadabilirsiniz.
Giriş katına gidebilirsiniz
ve tabii ki çoğunuz muhtemelen orada bulunmuşsunuzdur.
Bir mimari şaheser olduğunu görebilirsiniz.
Ancak henüz Guggenheim'a gitme şansı olmamış,
mimari okuyan Bombay'daki
bir çocuk için bu erişimi bir düşünün.
Guggenheim Müzesi'nde tabii ki objelere bakabilirsiniz,
tabii ki onları öğrenebilirsiniz vesaire.
Burada bir sürü bilgi var.
Ama bugünkü konuşmamın amacı bu değil.
Bu şu an mevcut.
İş, sanat ve kültüre ve bunlara erişime gelince
çok heyecanlı bir gelecek için
artık yapı taşlarımız var.
Bugün sahnede bana Lausanne, İsviçre'deki ECAL Üniversitesi'nde
interaktif tasarım profesörü,
Paris'teki ofisimizde yerleşik sanatçı
ve benim iyi bir arkadaşım olan Cyril Diagne eşlik edecek.
Cyril ve mühendis ekibimizin yaptığı şey,
bu bağlantıları bulmaya çalışmak ve bunların birkaçını görselleştirmek.
Şimdi biraz çabuk ilerleyeceğim.
Bu arkamda bulunan obje -- Ah, yalnızca açıklamak için:
Her zaman gerçeğini görmek daha iyidir.
İnsanlar gerçeğini taklit etmeye çalıştığımı sanırlarsa diye.
Neyse devam edelim.
Bu arkamda gördüğünüz obje Berekhat Ram Venüsü.
Bu dünyadaki en eski objelerden biri,
Golan Tepeleri'nde 233.000 sene önce bulundu
ve şu an Kudüs'teki İsrail Müzesi'nde duruyor.
Aynı zamanda platformumuzdaki en eski objelerden biri.
Haydi büyütelim.
Bu objeden başlıyoruz.
Uzaklaştırırsak ve esasen
kendi kültürel büyük patlamamızı deneyimlemeye çalışırsak ne olur?
Neye benzeyebilir?
Bu Kültürel Enstitü'de her gün uğraştığımız şey --
aslında bu bağlantıları kurmamız için kurumlar tarafından seçilip bize verilen
altı milyonun üzerinde kültürel eser.
Bunlar sayesinde zaman içinde
yolculuk yapabilirsiniz, toplumumuzu daha iyi anlayabilirsiniz.
Eğer sadece sanat ve kültür açısından düzenlersek,
gezegenimiz perspektifinden sınırlar olmadan nasıl
görünebileceğine bakabilirsiniz.
Aynı zamanda onu zaman ölçeğine koyabilirsiniz,
ki bunun içimdeki veri kurdu için büyüleyici olduğu aşikâr.
Her on yıla ve o yıllardaki sanat, tarih ve kültüre
yapılan katkılara bakmak için
saatler harcayabilirsiniz.
Size her on yılı göstermek için saatler harcamak isterdik,
ama şu an zamanımız yok.
Telefonunuza bakıp kendiniz de yapabilirsiniz.
(Alkış)
Ancak alkışınızı sonraya saklayabilirseniz,
zaman harcamak istemiyorum,
çünkü size bir sürü harika şey göstermek istiyorum.
O zaman çabucak:
Buradan diğer bir ilginç fikre geçebilirsiniz.
Güzel resimlerin,
hoş görsellerin ötesinde
amacı nedir, ne şekilde yararlı?
Sonraki fikir müzelerde bulunan küratörlerle yapılan
tartışmalardan ortaya çıktı,
bu arada onlara âşık oldum,
çünkü bu hikâyeleri anlatmaya çalışmak için tüm yaşamlarını adıyorlar.
Küratörlerden biri şöyle dedi, "Amit, bu altı milyon objeyi
aralarındaki bağlantılara bakacağımız şekilde
sergilemek üzere
sanal küratör masası yaratabilsen nasıl olurdu?"
Bana güven, bu farklı objelere bakarak nereden geldiklerini anlamak için
bir sürü zaman harcayabilirsin.
Çılgın bir Matris deneyimi.
(Gülüşmeler)
Devam ediyorum.
Bu platformda çok iyi temsil edilen dünyaca ünlü
Vincent Van Gogh'u ele alalım.
Kurumlarımızın çeşitliliği sayesinde bu sanatçının
artık tek bir güzel görünümde düzenlenmiş olan 211'in üzerinde
yüksek çözünürlüklü harika sanat çalışması var.
Çözünürlüğü arttıkça ve Cyril derine indikçe
bütün otoportreleri görebilirsiniz,
sakin hayatı görebilirsiniz.
Ancak hızlıca tam zamanı gelen bir örneğin
üzerinde durmak istiyorum:
"Yatak Odası".
Bu üç kopyası olan bir sanat eseri --
Biri Amsterdam'daki Van Gogh Müzesi'nde,
biri Paris'teki Orsay'da
ve diğeri de Şikago'daki Sanat Enstitüsü'nde,
ki esasında şu anda üç sanat eserinin hepsini birden
fiziksel olarak bir araya getiriyor,
bunun şimdiye dek ikinci kez olduğunu düşünüyorum.
Ancak herkesin çok farklı şekilde bakması için dijital ve sanal olarak
bir araya getirildi
ve kalabalıkta sırada itilmeyeceksiniz.
O zaman sizi alıp "Yatak Odası"nda çabucak dolanalım,
böylece her bir obje için ne yaptığımızı deneyimleyebilirsiniz.
Görüntünün dijital platformda olabildiğince
seslenmesini istiyoruz.
Bütün ihtiyacınız olan şey internet bağlantısı ve bir bilgisayar.
(Alkış)
Ve Cyril çabucak derine inebilirsen.
Pardon, bütün bunlar canlı,
o yüzden Cyril'a biraz --
ve bu her obje için mevcut:
Modern sanat, çağdaş sanat, Rönesans -- adını siz koyun,
heykel dâhil.
Bazen sizi bir sanat eserine veya bir müzeye
veya kültürel bir keşfe çeken şeyi bilemezsiniz.
Benim için bu oldukça zorluydu,
çünkü bunu Google'da tam zamanlı işim olarak yapmaya karar verdiğimde,
annem çok destekleyici değildi.
Annemi seviyorum,
ama o hayatımı bu müze işleriyle boşa harcayacağımı düşündü.
Ona göre bir müzeye tatile çıktığında gidersin
ve işaret koyarsın ve biter, değil mi?
Sevgili Hintli annemi aslında
buna değer olduğuna ikna etmem
yaklaşık dört buçuk yılımı aldı.
Bunu şöyle yaptım, bir gün altın sevdiğini fark ettim.
Böylece ona içinde altın materyali olan bütün objeleri göstermeye başladım.
Annemin bana ilk sorduğu şey,
"Bunları nasıl alabiliriz?"
(Gülüşmeler)
Açıkçası benim maaşım o kadar yüksek değil,
şöyle dedim, "Bunu aslında yapamayız anne.
Ama onları sanal olarak keşfedebilirsin."
Annem şimdi her karşılaştığımızda bana sorar,
"Projenizde daha fazla altın, daha fazla gümüş var mı? Bana gösterebilir misin?"
Göstermeye çalıştığım fikir bu.
İçeri girebildiğiniz takdirde nasıl
girdiğiniz önemli değil.
Bir kez girince bağımlısısınız.
Buradan çabucak devam edersek,
giriş noktasını gösteren bir nevi
eğlenceli bir fikir var
ve bunu biraz hızlıca geçeceğim.
Hepimiz sanat çalışmasını yakından görmenin harika olduğunu biliriz.
Ancak çoğumuzun bunu yapamadığını da biliriz
ve bunu yapmaya gücü yetenler için bu karmaşık.
O zaman -- Cyril, sanat gezimizi yükleyebilir miyiz, ona ne isim vereceğiz?
Ona iyi bir isim bulamıyoruz.
Sonuçta 68 ülkede 1.000 harika
kurumumuz var.
Haydi Rembrandt'la başlayalım.
Sadece bir örnek için zamanımız olabilir.
Ama çeşitlilik sayesinde
17 ülkeden ve 46 enstitüden yaklaşık 500 Rembrandt
sanat eserimiz var.
Diyelim ki bir sonraki tatilinizde
her birini görmek istiyorsunuz.
Bu sizin seyahat programınız,
muhtemelen 53.000 kilometre gideceksiniz,
sanırım 46 enstitü ziyaret edeceksiniz
ve bilginiz olsun, belki 10 ton karbondioksit yayacaksınız.
(Gülüşmeler)
Ama unutmayın, bu sanat,
yani bir şekilde bunu haklı gösterebilirsiniz.
Buradan hızlıca geçersek
biraz daha teknik ve ilginç bir şey var.
Şimdiye kadar gösterdiğimiz her şey
bağlantıları kurmak için üst veri kullanıyor.
Ama açıkçası bugünlerde herkesin
konuşmaya bayıldığı bir şey var, yani makine öğrenmesi.
Düşündüğümüz şey, bütün üst veriyi çıkarmak,
tüm bu koleksiyonun sadece görsel hatırlanmasına dayalı
olarak makine öğrenmesinin neler yapabileceğine bakmaktı.
Sonunda bu çok ilginç harita ortaya çıktı,
referans noktası bilgisine sahip olmayan bu kümeler
her şeyi bir araya getirmek için görselleri kullandı.
Her küme bizim için keşfedilecek bir sanat.
Ama size hızlıca göstermek istediğimiz kümelerden biri
dünyanın dört bir yanındaki müzelerde
bulduğumuz bu inanılmaz portre kümeleri.
Biraz daha yakınlaştırabilirsen, Cyril.
Size göstermek için, sadece portreleri gezinebilirsiniz.
Ama sonuçta doğaya bakabilirsiniz, atlara bakabilirsiniz
ve kümeler çok bol.
Bütün bu portreleri gördüğümüzde
şöyle dedik, "Çocuklar için eğlenceli bir şeyler yapabilir miyiz
veya insanların portrelerle
ilgilenmesi için oyun içeren bir şeyler?"
Çünkü gençlerin portre galerisine
gitmek için gerçekten heyecanlandığını hiç görmedim.
Bir şeyler ortaya çıkarmak istedim.
Bundan dolayı portre eşleştirici denen bir şey yarattık.
Kendiliğinden oldukça açıklayıcı,
bu yüzden Cyril'in güzel yüzünü göstermesini isteyeceğim.
Sonuçta olan şey, kafasının hareketiyle
dünyanın dört bir yanındaki müzelerden farklı portreleri eşleştiriyoruz.
(Alkış)
Sizi bilmiyorum
ama yeğenime ve kız kardeşime gösterdim
ve reaksiyonları inanılmazdı.
Bana sordukları tek şey, "Bunu ne zaman gidip görebiliriz?"
Bu arada iyi olursak,
belki Cyril, gülümseyip mutlu birini bulabilirsin.
İşte mükemmel.
Bu arada bu prova yapılmadı.
Tebrikler, Cyril. Harika şeyler. Ah, vay be.
Tamam, devam edelim. Yoksa bütün zamanımızı alacak.
(Alkış)
Yani sanat ve kültür aynı zamanda eğlenceli olabilir, değil mi?
Son çabuk deneyimiz için --
bütün bunlara deney diyoruz --
son çabuk deneyimiz tekrar makine öğrenmesiyle ilgili.
Size kümeler, görsel kümeler gösteriyoruz,
ama makineden bu kümeleri isimlendirmesini de istesek ne olur?
Onları gerçek üst veri kullanmadan, otomatik olarak etiketleyebilse ne olurdu?
Sahip olduğumuz şey bu tür bir keşfedici,
sanırım yaklaşık 4.000 etiketi eşleştirmeyi başardığımız bir yer.
Burada aslında özel bir şey yapmadık,
sadece koleksiyonu besledik.
İlginç kategoriler bulduk.
Atlarla başlayabiliriz, çok direkt bir kategori.
Makinenin at görüntüleri koymasını
bekleyebilirsiniz, değil mi?
Öyle de, burada fark edeceğiniz gibi,
hâlâ at olarak tanımlayıp kümelediği
çok soyut bir görüntü de var.
Aynı zamanda at kapsamında olan inanılmaz bir başımız var.
Her birinin neden bu şekilde kategorize edildiğine dair etiketleri var.
Çok komik ve ilginç bulduğum başka birine devam edelim,
çünkü bu kategorinin nasıl ortaya çıktığını bilmiyorum.
Buna "Bekleyen Kadın" deniyor.
Cyril, eğer çabucak geçersen,
sanırım bekleyen veya poz veren kadınların
bu inanılmaz görüntülerini göreceksiniz.
Bunu gerçekten anlamıyorum.
Ama bilirsiniz, müzedeki bağlantılarıma sormaya
çalışıyorum, "Bu nedir? Burada ne oluyor?"
Ve bu şahane.
Hemen altına geri gelirsek,
altını aramak ve makinenin
altını nasıl etiketlediğini görmek istedim.
Ama aslında onu altın olarak etiketlemiyor.
Popüler bir zamanda yaşıyoruz.
Onu "bling-bling" olarak etiketliyor.
(Gülüşmeler)
Cyril'e zorluk çıkarıyorum, çünkü çok hızlı gidiyorum.
Sonuçta burada dünyadaki müzelerdeki
tüm bling-bling'ler sizin için düzenlenmiş bulunuyor.
Son olarak, bu konuşmayı ve deneyleri bitirirken,
konuşma sonunda hissetmenizi umduğum şey mutluluk ve duygular.
Mutluluğu görsek ne görürdük?
Aslında "mutluluk" altında etiketlenmiş
tüm objelere bakarsak,
sanırım mutluluk bekleyebilirsiniz.
Ama gelenlerden biri bu çok harika ve ilginç olanıydı,
Douglas Coupland tarafından yapılan bu sanat eseri,
kendisi de arkadaşımız ve yerleşik sanatçımız,
adı "İnternet Öncesi Beynimi Özlüyorum".
Makinenin neden İnternet öncesi beynini özlemiş hissettiğini bilmiyorum
ve burada etiketlenmiş durumda,
ama çok ilginç bir düşünce.
Ben de zaman zaman İnternet öncesi beynimi özlüyorum,
ama İnternet'te sanat ve kültürü keşfetmek dışında.
O zaman telefonlarınızı çıkarın, bilgisayarlarınızı çıkarın,
müzeleri ziyaret edin.
Müzelerde oturarak bütün bu kültürü koruyan
harika arşivcilere,
tarihçilere, küratörlere hızlıca bir selam.
En azından kendimiz ve çocuklarımız için günlük sanat ve
kültür dozumuzu alabiliriz.
Teşekkürler.
(Alkış)