İnsan sosyal gelişim teorilerine göre
artık teknolojik ilerlemenin
dördüncü büyük evresinde yaşıyoruz.
Bilgi Çağı.
Dijital teknolojiyle bağlantı kurabilmek modern bir mucize.
İnsanlar arasında zaman ve uzay bariyerlerini yıkmakla kalmadı,
bilgilerin, fikirlerin
özgürce paylaşıldığı bir çağ yarattı.
Peki dijital teknolojideki bu harika başarılar
yapılabilecekler konusunda gerçekten bir son mu?
Sanmıyorum.
Bugün sizlerle dijital teknolojinin
bizi nasıl daha yükseğe taşıyabileceğini paylaşmak istiyorum.
Ben bir cerrahım
ve ben burada konuşurken
dünyada beş milyar cerrahi tedaviye muhtaç insan var.
Beş milyar insan.
Bu dünya nüfusunun %70'i demek,
Dünya Sağlık Örgütü Lancet Komisyonu'na göre,
bu insanlar, ihiyaç duyduklarında en basit işlemlerden bile
yoksun kalıyorlar.
Sierra Loeona'ya yakından bakalım,
altı milyon nüfuslu bir ülke,
yeni bir araştırmaya göre yalnızca 10 uzman cerrah var.
Yani her 600.000 insan için tek bir cerrah.
Rakamlar gerçekten şaşırtıcı
ve o kadar uzağa bakmamız gerekmiyor.
ABD'ye baktığımızda,
yeni bir çalışmaya göre 2030 yılına kadar 100.000 ekstra cerraha ihtiyacımız var,
yalnızca rutin cerrahi işlemleri karşılayabilmek için.
Bu oranda devam edersek, bu sayıya ulaşamayacağız.
Bir cerrah olarak bu beni çok rahatsız eden
küresel bir sorun
çünkü güvenli ve karşılanabilir
sağlık sistemine sahip olamamanın sıradan insanların hayatını
nasıl mahvedebildiğini bizzat gördüm.
Ameliyata gerek duyan bir hastaysanız
ve uygun bir cerrah yoksa,
çok zor seçimler yapmak zorundasınız:
beklemek, seyahat etmek
ya da hiç ameliyat olmamak.
Peki çözüm ne olabilir?
Bir kısmınız çözümü bugün yanınızda taşıyorsunuz:
akıllı telefon, tablet veya bilgisayar.
Çünkü bana göre
dijital iletişim teknolojisi internette alışveriş yapmaktan
sosyal medyaya bağlı kalarak
güncel konuları takip etmekten çok daha fazla olanak sağlıyor.
Karşılaştığımız bazı kilit sorunları çözmemize yardım edecek güce sahip,
önemli cerrahi hizmetlere erişim gibi.
Bugün sizlerle bunu
nasıl mümkün kılabileceğimizi paylaşmak istiyorum.
Cerrahinin tarihi günümüz cerrahlarına
en büyük zorluklarda bile yardım edebilecek bilim
ve teknoloji açılımlarıyla dolu.
Birkaç yüz yıl geçmişe gidersek,
bir mikrobiyoloji araştırması
antiseptik tekniklerinin gelişimine yol açmıştı
ve bu da hastaların ameliyat sonrası
hayatta kalmasında büyük rol oynadı.
Birkaç yüz yıl ileriye gidelim,
laparoskopi veya artroskopik cerrahiyi geliştirdik.
Böylece video ve hassas alet teknolojisini birleşerek
ameliyatların daha az yıkıcı olmasını sağladı.
Son zamanlarda ise robotik cerrahiyi tanıyor olacağız,
robotların modern otomatik makineler gibi cerrahiye katkıda bulunmaları,
ultra hassasiyet,
en küçük ölçekte dahi prosedürleri uygulama yeteneği,
üstelik insan elinden bile iyi bir doğruluk payı ile.
Ancak robotik cerrahi bir şeyi daha tanıttı:
Cerrah, işlemi yapabilmek için
hastanın yanıbaşında durmak zorunda değil,
bilgisayar ekranından izleyerek
robota talimatlar verebilir.
Buna uzaktan cerrahi diyoruz.
Bu problemlere
uygun maliyetli ve ölçeklendirilebilir çözümler bulmak bize bağlı,
böylelikle dünyanın neresinde olursa olsun
herkesin sorunlarıyla ilgilenilecek.
Peki size,
uzaktan cerrahi için milyon dolarlık bir robota
gerek olmadığını söylesem?
Tek ihtiyacınız, telefon, tablet veya bilgisayar,
internet bağlantısı,
sahada kendine güvenli bir doktor
ve sihirli bir etken:
artırılmış gerçeklik işbirliği yazılımı.
Bu yazılımı kullanarak
uzman bir cerrah kendisini hastane ortamına
telefon, tablet veya bilgisayarıyla
internet üzerinden nakledebilir
ve baştan sona sanal ve fiilen
ameliyatta bulunabilir,
oradaki doktoru işlemin her aşamasında adım adım yönlendirebilir.
Aslında yeterince anlattım.
Şimdi göstermek istiyorum.
Dr. Marc Tompkins'e canlı bağlanıyoruz,
kendisi Minnesota Üniversitesi'nde ortopedi cerrahı.
Bizim için bir artroskopi,
diz içine laparoskopik ameliyatı yapacak.
Şunu da eklemek istiyorum,
hasta, ameliyatının internet üzerinden yayınlanmasına izin verdi.
Ayrıca zaman açısından
yalnızca ilk adımları yapıyor olacağız,
bölgeyi işaretlemek
ve önemli anatomik noktaları belirlemek.
Merhaba Dr. Tompkins, beni duyabiliyor musunuz
Dr. Mark Tompkins: Günaydın, Nadine.
Nadine Hachach-haram: TED'den herkes merhaba diyor,
İzleyici: Selam.
NHH: Pekala, Dr. Tompkins, başlayalım.
Patellar tendonların her iki yanına
yapacağımız girişlerle başlayalım.
Girişleri burada ve burada yapabilirsen,
diz içine girebiliriz.
MT: Pekala, giriyorum.
NHH: Harika.
Şu an eklem içine giriyoruz.
Aslında dönüp menisküse hızlıca bir bakalım.
MT: Çok iyi olur.
NHH: Pekala, menisküste küçük bir yırtık görüyoruz,
onun dışında iyi görünüyor.
Bu yöne dönüp ilerlersen,
parmağımı takip et,
ACL ve PCL'e hızlıca bakalım.
ACL işte burada, çok sağlıklı görünüyor,
burada bir sorun yok.
Yalnızca oradaki küçük menisküs yırtığını belirledik
ama eklem çevresindeki sıvılar gayet iyi görünüyor.
Pekala, çok teşekkürler Dr. Tompkins, zaman ayırdığınız için.
Devam edebilirsiniz.
İyi günler. Hoşçakalın.
(Alkışlar)
Umarım bu basit örnekle
bu teknolojinin ne kadar güçlü olabileceğini size canlandırabildim.
Şunu da ekleyeyim, hiçbir özel ekipman kullanmadım,
yalnızca dizüstüm ve basit web kameram.
Ses, yazı ve video aracılığıyla
dijital teknolojiyi iletişim amaçlı kullanmaya o kadar alıştık ki
ama artırılmış gerçeklik çok daha fazlasını yapabilir.
Sanal ortamda etkileşime izin vererek
bir bakıma iki insanın ortak çalışmasını taklit ediyor.
Birine ne yapmak istediğinizi gösterebiliyor,
canlandırabiliyor ve yön verebiliyor olmanız
yalnızca söylemekten çok daha güçlü.
Bu çok da iyi bir öğrenme aracı olur
çünkü doğrudan deneyimle çok daha iyi öğreniyoruz.
Peki bu dünyada nasıl bir fark yaratıyor?
Benim eğitim hastanemde,
bölgesel genel hastaneleri, cilt kanseri cerrahisi
ve travma tedavisinde bunu kullanarak destekiyoruz.
Yerel düzeyde artık hastalar sağlık yardımına erişebiliyor.
Seyahat zamanlarını azaltıyor, erişimlerini iyleştiriyor
ve de ekonomik oluyor.
Hatta hemşirelerin bunu yara tedavisi ve ayakta hastaların tedavisinde
kullandığını gördük.
Son zamanlarda ise
kanserli böbrek alınma ameliyatında cerraha destek amacıyla kullanıldı.
Burada hemen kısa bir video paylaşmak istiyorum.
Rahatsız edici görüntü için özür diliyorum.
(Video) 1. Doktor: Tamam, tekrar göster.
2. Doktor: Görüyorsan eğer,
bu üst kısmı, tümörün baskın dış kısmı.
1. Doktor: Evet.
2. Doktor: Üç santim derinlikte,
yani bu üç santimetre olmalı.
1. Doktor: Evet, evet.
2. Doktor: Tamam, 3,5'lik bir açı alman lazım.
1. Doktor: Yine de sana göstereceğim
sonra bana fikrini söylersin.
NHH: Bu teknolojinin kullanıldığını küresel çapta da görüyoruz
ve beni en çok memnun eden hikayelerden biri
Peru'da, Lima'nın kuzeyinde Trujillo kentinden.
Çocuklara yarık dudak ve damak cerrahisinde
bu teknoloji destek olarak kullanıldı.
Bu çocuklar sağlık sigortası olmayan yoksul bir altyapıdan geliyorlar.
Bu kentte ise yalnızca tek cerrahlı bir hastane var.
Cerrah Dr. Soraya
bunun için çok çalışıyor.
Dr. Soraya yerel nüfusun talepleriyle
başa çıkmaya çalışıyor,
üstelik bu işlem konusunda özel olarak eğitim almamış da.
Bir yardım kuruluşu sayesinde,
Kaliforniya'dan bir dudak cerrahı ile irtibat kurması sağlandı
ve dudak cerrahı bu teknolojiyi kullanarak onu ve iş arkadaşlarını
işlem boyunca adım adım yönlendirdi,
onlara rehberlik etti ve onları eğitti.
Birkaç ay içinde,
çok daha az komplikasyon ile yüzde 30 oranında
daha fazla ameliyat gerçekleştirdiler.
Şimdi Dr. Soraya ve ekibi bu ameliyatları bağımsız bir şekilde
uzmanlık ve güven içinde yapabiliyorlar.
Bir annenin bir sözü aklıma geliyor:
''Bu teknoloji kızımın yüzünü güldürdü.''
Bence bu teknolojinin gerçek gücü işte bu.
Asıl çekiciliği sınırları yıkıyor olması.
Tüm teknolojik zorlukları aşıyor.
İnsanları birleştiriyor, erişimi demokratik kılıyor.
Wi-Fi ve mobil teknoloji hızla gelişiyor
ve bunun cerrahinin güçlendirilmesinde de bir rolü olmalı.
Uzman cerrahların belli bölgelere gönderilmesi riski olan
çatışma bölgelerinde bile bunun kullanıldığını gördük.
İnsandan çok mobil cihazın olduğu
bir dünyada
bunun gerçekten küresel bir erişimi var.
Elbette hâlâ önümüzde
cerrahiyi 5 milyar insana ulaştırmak için uzun bir yol var
ve ne yazık ki
bazı insanların hâlâ internet erişimi yok.
Ancak her şey hızla doğru yöne ilerliyor.
Değişim potansiyeli burada.
Ekibim ve ben küresel alanımızı büyütüyoruz
ve bu teknolojinin potansiyelini görmeye başlıyoruz.
Dijital teknoloji sayesinde,
önemsemediğimiz basit, gündelik araçlar,
geleceğin araçları sayesinde,
mucizevi işler başarabiliriz.
Teşekkür ederim.
(Alkışlar)