هزاران فرسخ دور از خانه گیر افتادهاید
بدون هیچ پول یا دارایی.
چنین مخمصهای اکثر افراد را دچار یأس و لعنت فرستادن به بخت ناگوار خود میکند.
ولی برای «زنوِ قبرسی»، این پایهی آثار و میراث زندگیاش شد.
او که روزگاری ثاجری ثروتمند بود، هر چه داشت را وقتی که کشتیهایش در آتن غرق شد،
از دست داد، در حوالی سال ۳۰۰ قبل از میلاد.
او که کار دیگری نداشت، پرسهزنان وارد یک کتابفروشی شد،
و شیفتهی مطالعه در مورد سقراط شد،
و تا پیدا کردن و شاگردی نزد این فیلسوفِ نامدارِ شهر پیش رفت.
همینطور که زنو شروع به تعلیم دانشآموزهای خودش کرد،
او فلسفهای به نام «استوئیسم» (مکتب رواقی) را پی ریخت،
مکتبی که آموزههایش درباب فضیلت، بردباری، و خودداری
الهام بخش نسلهایی از اندیشمندان و رهبران بود.
نام استوئیسم از مکانی بنام «استوئا-پوئیکیله» (رواقِ منقش) میآید،
ایوانی تزئین شده،
جائیکه زنو و شاگردانش برای مباحثه جمع میشدند.
امروزه (در زبان انگلیسی) مصطلحاً استوئیک
به منظور کسی است که تحت فشار آرام میماند
و از بروز احساسات افراطی دوری میکند.
ولی هرچند این جنبهای مهمی از استوئیسم را دربرمیگیرد،
ولی فلسفهی اصلی چیزی بیشتر از یک طرز رفتار صرف بود.
استوئیکها باور دارند که همه چیز پیرامون ما
بر مبنای شبکهای از علت و معلوم است،
که منجر به ساختار منطقی از جهان میشود،
که آنها «لوگوس» مینامیدند.
و هرچند ممکن است همیشه در حوادث اثرگذار بر روی خود کنترل نداشته باشیم
ولی قادریم که بر نحوهای که با آنها برخورد میکنیم کنترل داشته باشیم.
در عوض تصور جامعهای ایدهآل،
استوئیکها سعی دارند که با دنیا همینطور که هست، برخورد کنند
در حالیکه بدنبال تهذیب نفس از طریق چهار فضیلت اساسی هستند:
خرد عملی،
توانایی راهبری شرایط پیچیده با حالتی منطقی، مطلع، و آرام؛
اعتدال،
تمرین خودداری و میانهروی در تمام جنبههای زندگی؛
عدالت،
رفتار با دیگران با انصاف حتی وقتی که مرتکب اشتباه شده باشند؛
و شجاعت،
نه فقط در شرایط خاص،
بلکه روبرو شدن با چالشهای هرروزه با روشنی و درستی.
همانطور که «سنکا»، یکی از مشهورترین استوئیکهای رومی نوشته،
"بعضی از اوقات، حتی زنده بودن هم عمل شجاعانهای است.»
ولی همینطور که استوئیسم بر بهبود فردی متمرکز است،
یک مکتب فلسفی خود محور نیست.
در زمانی که قانون روم بردهها را جزء اموال درنظر میگرفت،
سنکا خواهان برخورد انسانی با آنها بود
و تاکید داشت که همگی ما در یک انسانیت موحد سهیم هستیم.
بعلاوه استوئیسم انفعال را تشویق نمیکند.
ایده اصلی این است که تنها افرادی که فضیلت و خود داری را
در خود پرورش دادهاند قادر به ایجاد تغییر موثر در دیگران هستند.
یکی از بزرگترین نویسندههای استوئیک، یکی از بزرگترین امپراطورهای روم بود.
در طول ۱۹ سال فرمانروایی،
استوئیسم به «مارکوس آرلیوس» این اراده را داد که امپراطوری را در خلال دو جنگ بزرگ رهبری کند،
در حالی که باز از دست دادن تعداد زیادی از فرزندانش درگیر بود.
قرنها بعد، دست نوشتههای مارکوس، «نلسون ماندلا» را در طول
۲۷ سال زندان هدایت و آرام میکرد،
در طی مبارزاتش برای برابری نژادی در آفریقای جنوبی.
پس از آزادی و درنهایت پیروزیاش، ماندلا تاکید بر صلح و مصالحه داشت،
با این باور که وقتی بیعدالتی گذشته چیزی را تغییر نمیدهد،
مردم او میتوانند هماکنون جلوی آن بایستند
و در جستجوی ساختن آیندهای عادلانهتر باشند.
استوئیسم مکتب فلسفی فعالی برای چندین قرن
در یونان و روم بود.
بعنوان یک نهاد رسمی، ناپدید شده است،
ولی اثرش تا به امروز ادامه دارد.
دینشناسان مسیحی، مانند «توماس آکوئیناس»،
تمرکزاستوئیسم بر فضیلت را ستوده و بعاریه گرفته است،
و شباهتی بین آتراکسیای استوئیک، یا آرامش ذهن،
و مفهوم نیروانا در بودیسم وجود دارد.
یک استوئیک بویژه تاثیر گذار، «اپیکتتوس» فیلسوف بود
که گفت که رنج نه از
اتفاقات زندگیمان، بلکه از قضاوت ما دربارهی آن ناشی میشود.
این بقوت با روانشناسی مدرن
و جنبش خودیاری تطابق یافته است.
برای نمونه، رفتاردرمانیِ احساسی منطقی
بر تغییر طرز فکر خود-تخریبی که افراد
دربارهی شرایط زندگیشان بهم میزنند، تمرکز دارد.
همچنین معنا درمانی از «ویکتور فرنکل» هست که
با بصیرت ناشی از زمانی که خود فرنکل در اردوگاه نازیها زندانی بود،
معنا درمانی برمبنای اصل استوئیک که
ما قادریم اراده خود را مهار کنیم، تا زندگیمان را از معنی پرکنیم،
حتی در تلخترین شرایط.