Oké, ik wil niemand ongerust maken
maar het is me opgevallen
dat de persoon rechts van je een leugenaar is.
(Gelach)
De persoon links van je is ook een leugenaar.
In je eigen stoel zit ook een leugenaar.
We zijn allemaal leugenaars.
Ik ga jullie laten zien
wat onderzoek heeft aangetoond over ons als leugenaars,
hoe je leugens kunt opmerken
en waarom je wellicht nog wat verder wil gaan
van leugens opmerken naar waarheid nastreven,
en uiteindelijk naar het bouwen van vertrouwen.
Over vertrouwen gesproken,
sinds ik het boek 'Liespotting' schreef,
wil niemand me meer persoonlijk ontmoeten, nee, nee, nee
Ze zeggen: "Het is oké, we mailen je wel."
(Gelach)
Zelfs een afspraakje bij Starbucks lukt niet.
Mijn man zegt: "Schat, misleiding?
Misschien had je je op koken moeten richten. Franse keuken?"
Voordat ik begin, zal ik mijn doel duidelijk maken:
dat is geen spelletje 'hebbes'.
Leugenspotters zijn niet die kinderen
achterin het lokaal, die roepen: "Hebbes! hebbes!
Je wenkbrauw trilde. Je neusvleugel bewoog.
Ik heb het op tv geleerd. Ik weet dat je liegt."
Nee, leugenspotters zijn gewapend
met wetenschappelijke kennis over hoe je bedrog opmerkt.
Ze gebruiken het om de waarheid boven te halen,
en ze doen wat volwassen leiders elke dag doen;
ze hebben moeilijke gesprekken met moeilijke mensen,
soms gedurende erg moeilijke tijden.
Ze beginnen op dat pad
met de acceptatie van een kernpropositie,
en dat is de volgende:
liegen vergt samenwerking.
Bedenk eens, een leugen heeft geen kracht doordat hij verteld wordt.
Zijn kracht ontstaat
wanneer iemand anders erin gaat geloven.
Ik weet dat dit nogal cru klinkt,
maar wanneer je belogen bent
is dat omdat je daarin hebt toegestemd.
Waarheid no.1 over liegen: liegen vergt samenwerking.
Niet alle leugens zijn schadelijk.
Soms misleiden we willens en wetens
omwille van sociale waardigheid,
of om een geheim te bewaren.
We zeggen: "Mooi liedje."
"Schat, je ziet er niet dik uit daarin."
Of we zeggen -- favoriet van de digerati --
"Ik viste die e-mail nèt uit mijn spammap,
het spijt me."
Maar soms nemen we ongewild deel aan misleiding.
Dat kan dramatische kosten voor ons meebrengen.
Vorig jaar was er 997 miljard dollar
bedrijfsfraude alleen al in de Verenigde Staten.
Dat scheelt een haartje met een biljoen dollar.
Dat is 7% van de opbrengsten.
Misleiding kan miljarden kosten.
Denk aan Enron, Madoff, de hypotheekcrisis.
Of in het geval van dubbelagenten en verraders
zoals Robert Hanssen of Aldrich Ames,
kunnen leugens ons land verraden,
ze kunnen onze veiligheid compromitteren, democratie ondermijnen,
ze kunnen de dood betekenen van hen die ons beschermen.
Misleiding is werkelijk een serieuze zaak.
Henry Oberlander,
was zo'n effectieve oplichter,
dat hij volgens de Britse autoriteiten
het hele westerse banksysteem had kunnen ondermijnen.
Je vindt hem niet op Google; je vindt hem nergens.
Hij werd ooit geïnterviewd, en zei het volgende:
"Kijk, ik heb één regel."
Dit was Henry's regel, hij zei:
"Iedereen is bereid je iets te geven.
Ze zijn bereid je iets te geven voor datgene waarnaar ze hongerig zijn."
Dat is de essentie.
Als je niet misleid wil worden, moet je weten waarnaar je hongerig bent.
We haten het allemaal om dit toe te geven.
We wensten dat we betere echtgenoten of echtgenotes waren,
slimmer, machtiger,
langer, rijker --
de lijst is lang.
Liegen is een poging om die kloof te overbruggen,
om onze wensen en fantasieën
over wie we willen zijn, hoe we willen zijn,
te verbinden met wie we werkelijk zijn.
Reken maar dat we die gaten op willen vullen met leugens.
Op een willekeurige dag word je volgens onderzoek
10 tot 200 maal belogen.
Toegegeven, vele daarvan zijn leugens om bestwil.
Maar in een andere studie bleek
dat vreemden driemaal logen
in de eerste tien minuten van een ontmoeting.
(Gelach)
Wanneer we deze data voor het eerst horen, deinzen we terug.
We kunnen niet geloven hoe gangbaar liegen is.
We zijn in essentie tegen liegen.
Maar als je wat verder kijkt,
verergert de zaak nog.
We liegen meer tegen vreemden dan tegen collega's.
Extroverten liegen meer dan introverten.
Mannen liegen 8x meer over zichzelf
dan over anderen.
Vrouwen liegen meer om anderen te beschermen.
Als je een gemiddeld getrouwd stel bent,
lieg je tegen je partner
in 1 van elke 10 interacties.
Nu denk je wellicht dat dat slecht is.
Als je ongetrouwd bent is het 1 op 3.
Liegen is ingewikkeld.
Het is verweven met onze dagelijkse en zakelijke levens.
We staan zeer ambivalent tegenover de waarheid.
We gebruiken haar wanneer dat nodig is
soms met goede redenen,
soms omdat we de kloven in ons leven niet begrijpen.
Dat is waarheid no. 2 over liegen.
We zijn er allemaal tegen,
maar we zijn er stiekem voor,
op manieren die onze maatschappij
al eeuwen en eeuwen goedkeurt.
Het is zo oud als ademhalen.
Het is deel van onze cultuur, onze geschiedenis.
Denk aan Dante, Shakespeare,
de Bijbel, News of the World.
(Gelach)
Liegen heeft evolutionair nut voor ons als soort.
Onderzoekers weten al lang
dat hoe intelligenter de soort,
hoe groter de neocortex,
des te groter de kans dat hij misleidt.
Misschien dat je je Koko herinnert.
Herinnert iemand zich Koko de gorilla, die gebarentaal geleerd had?
Koko had geleerd te communiceren via gebarentaal.
Hier is Koko met haar katje.
Haar schattige, donzige katje.
Koko beschuldigde ooit haar katje
een wasbak uit de muur te hebben getrokken.
(Gelach)
Het zit ons allemaal ingebakken.
Het begint heel, heel vroeg.
Hoe vroeg?
Nou, baby's doen alsof ze huilen,
wachten om te zien wie er komt
en gaan dan weer door met huilen.
Eenjarigen leren dingen verbergen.
(Gelach)
Tweejarigen bluffen.
Vijfjarigen liegen ronduit.
Ze manipuleren met vleierij.
Negenjarigen, meesterlijke verbergers.
Tegen je studietijd belieg je je moeder in 1 van elke 5 interacties.
Tegen de tijd dat we broodwinners worden,
betreden we een wereld vol spam,
digitale nepvrienden,
bevooroordeelde media,
ingenieuze identiteitsdieven,
wereldklasse piramidespel-oplichters,
een misleidingepidemie --
kortom, wat een auteur noemt:
een post-waarheid maatschappij.
Het is erg lang
heel verwarrend geweest.
Wat doe je dan?
Er zijn stappen die we kunnen nemen
om onze weg door het moeras te vinden.
Getrainde leugenspotters vinden de waarheid 90% van de tijd.
De rest van ons is slechts 54% accuraat.
Waarom is het zo makkelijk te leren?
Er zijn goede en slechte leugenaars. Geen geboren leugenaars.
We maken allemaal dezelfde fouten. We gebruiken dezelfde technieken.
Ik ga jullie twee patronen
van misleiding laten zien.
Dan gaan we kijken naar de hotspots, en zien of we die zelf kunnen oplossen.
We beginnen met spraak.
(Video) Bill Clinton: Ik wil dat je naar me luistert.
Ik zal het nog eens zeggen.
Ik had geen seksuele relatie
met die vrouw, juffrouw Lewinsky.
Ik heb niemand gezegd te liegen,
geen enkele keer, nooit.
Deze beschuldigingen zijn vals.
Ik moet weer aan het werk voor het Amerikaanse volk.
Dank u.
Pamela Meyer: Oké, wat waren de weggevers?
Als eerste hoorden we een 'niet-samengetrokken ontkenning'.
Onderzoek bewijst dat mensen die te graag iets willen ontkennen
eerder formele taal gebruiken dan informele.
We hoorden ook distantiërende taal: "die vrouw".
We weten dat leugenaars zich onbewust
distantiëren van hun subject
met behulp van taal.
Als Bill Clinton had gezegd: "Om je de waarheid te vertellen..."
of Richard Nixons favoriet: "In alle oprechtheid..."
zou hij door de mand zijn gevallen
bij iedere leugenspotter die weet
dat kwalificerende taal, zoals dat heet,
het subject verder discrediteert.
Had hij de vraag in zijn geheel herhaald,
of had hij zijn betoog met te veel details volgestopt --
en we zijn allemaal blij dat hij dat niet deed --
zou hij zich verder gediscrediteerd hebben.
Freud had gelijk.
Freud zei: "Er speelt veel meer dan taal:
geen sterveling kan een geheim bewaren.
Als zijn lippen zwijgen, praten zijn vingertoppen."
Hoe machtig je ook bent, we doen het allemaal.
We praten met onze vingertoppen.
Hier zie je Dominique Strauss-Kahn met Obama,
die praat met zíjn vingertoppen.
(Gelach)
Dat brengt ons bij ons volgende patroon,
namelijk lichaamstaal.
Met lichaamstaal zou ik het volgende voorstellen:
gooi je aannames maar allemaal bij het grofvuil.
Laat de wetenschap je kennis een beetje temperen.
We denken dat leugenaars voortdurend friemelen.
Maar in feite verstijven ze in hun bovenlichaam wanneer ze liegen.
We denken dat leugenaars je niet in de ogen kijken.
Maar in feite kijken ze je iets teveel in de ogen
om die mythe te compenseren.
We denken dat warmte en glimlachen,
eerlijkheid en oprechtheid uitdragen.
Maar een getrainde leugenspotter
bemerkt een valse glimlach direct.
Zien jullie allemaal de valse glimlach?
Je kunt bewust de spieren
in je wangen samentrekken.
Maar de echte glimlach is in de ogen, de kraaienpootjes.
Die kun je niet bewust samentrekken,
vooral als je de Botox overdreven hebt.
Overdrijf nooit met Botox, niemand zal je nog geloven.
Nu gaan we naar de hotspots kijken.
Kun je zien wat er gebeurt in een conversatie?
Kun je de hotspots ontdekken
die de discrepantie tonen
tussen iemands woorden en iemands daden?
Nu weet ik dat dit heel vanzelfsprekend lijkt,
maar in een gesprek met iemand
die je verdenkt van misleiding,
is houding verreweg de meest gemiste, maar veelzeggende indicator.
Eerlijke personen zijn bereid tot samenwerking.
Ze tonen je dat ze aan jouw kant staan.
Ze zullen enthousiast zijn.
Ze zullen behulpzaam zijn bij het vinden van de waarheid.
Ze zullen bereid zijn te brainstormen, verdachten te noemen,
details te geven.
Ze zullen zeggen: "Misschien hebben de mensen
bij de loonadministratie die cheques vervalst."
Ze zullen woedend zijn als ze valselijk beschuldigd worden,
gedurende het hele gesprek, niet slechts nu en dan;
ze zullen gedurende het hele gesprek woedend zijn.
Als je een eerlijk persoon vraagt
wat er moet gebeuren met degene die de cheques vervalste,
zal een eerlijk persoon veel eerder
strenge dan milde straffen aanbevelen.
Stel nu, je hebt hetzelfde gesprek
met een oneerlijk persoon.
Die persoon zal teruggetrokken zijn,
neerkijken, zacht praten,
pauzeren, van de hak op de tak springen.
Vraag een oneerlijk persoon zijn verhaal te vertellen,
en hij zal te veel in detail treden
op allerlei irrelevante plaatsen.
Ook zal hij zijn verhaal strikt chronologisch vertellen.
Een getraind verhoorder
zal die persoon op subtiele wijze,
gedurende enkele uren, vragen om
zijn verhaal achterstevoren te vertellen,
en zien hoe hij kronkelt
De verhoorder houdt bij welke vragen de meeste weggevers uitlokken.
Waarom doet hij dat? Omdat we allemaal hetzelfde doen.
We oefenen onze woorden,
maar zelden onze gebaren.
We zeggen: "Ja" en schudden ons hoofd.
We vertellen zeer overtuigende verhalen, maar halen onze schouders op.
We begaan vreselijke misdaden,
en glimlachen bij de gedachte ermee weg te komen.
Die glimlach staat in de branche bekend als 'duping delight'.
We gaan dat in verscheidene filmpjes zien,
maar we beginnen met -- voor degenen die hem niet kennen,
dit is presidentskandidaat John Edwards
die Amerika shockeerde door een buitenechtelijk kind te verwekken.
We zien hem praten over een vaderschapstest.
Kijk of je kunt zien hoe hij "ja" zegt
terwijl hij met zijn hoofd "nee" schudt
en een beetje zijn schouders optrekt.
(Video) John Edwards: Ik werk er graag aan mee.
Ik weet dat het niet mogelijk is dat het kind van mij is,
vanwege de timing van de gebeurtenissen.
Dus ik weet dat het niet mogelijk is.
Werk graag mee met een vaderschapstest,
en zou het graag zien gebeuren.
Interviewer: Gaat u dat spoedig doen? Is er iemand --
JE: Nou, ik ben slechts één kant. Ik ben slechts één kant van de test.
Maar ik werk er graag aan mee.
PM: Oké, dat hoofdschudden is makkelijker te spotten
als je weet waar je naar zoekt.
Er zijn momenten waarop
iemand iets uitdrukt terwijl hij
iets anders maskeert, dat opeens min of meer 'uitlekt'.
Moordenaars staan erom bekend treurnis te 'lekken'.
Je nieuwe joint venture-partner schudt wellicht je hand,
gaat met je uit eten
en 'lekt' vervolgens een uiting van kwaadheid.
We gaan hier niet allemaal op slag gezichtsuitdrukking-experts worden,
maar er is er één gevaarlijke, die ik jullie kan leren
en dat is de uitdrukking van minachting.
Met kwaadheid heb je twee mensen op één speelveld.
Het is nog steeds een ietwat gezonde relatie.
Maar als kwaadheid in minachting omslaat,
ben je afgewezen.
Het staat in verband met morele superioriteit.
Om die reden is er zeer zeer moeilijk overheen te komen.
Het ziet er zo uit.
Een hoek van de lip is
op- en naar binnen getrokken.
Het is de enige asymmetrische expressie.
In de aanwezigheid van minachting,
ongeacht of er misleiding volgt --
en het volgt niet altijd --
kijk weg, ga weg,
herzie de overeenkomst,
zeg: "Nee dank je. Ik kom niet even boven voor één drankje. Dank je."
De wetenschap heeft
nog veel meer indicatoren aangetoond.
We weten bijvoorbeeld
dat leugenaars hun knippertempo verschuiven,
met hun voeten naar een uitgang wijzen.
Ze pakken barrière-objecten
die ze tussen zichzelf en de interviewer plaatsen.
Ze veranderen hun stemgeluid,
maken het vaak veel lager.
Maar belangrijk is het volgende.
Deze gedragingen zijn slechts gedragingen.
Ze zijn geen bewijs van misleiding.
Het zijn waarschuwingen.
We zijn mensen.
We maken gedurende een dag voortdurend dergelijke gebaren.
Op zich betekenen ze niets.
Maar als je er meerdere ziet... dat is je signaal.
Kijk, luister, tast af, stel wat harde vragen,
kom uit die comfortabele staat van 'weten',
word nieuwsgierig, stel meer vragen,
houd je waardigheid, bouw een band op met de ander.
Probeer niet, zoals in allerlei tv-series,
de ander met geweld te onderwerpen.
Wees niet te agressief, dat werkt niet.
Nu hebben we gepraat over
hoe te praten met iemand die liegt,
en hoe een leugen te spotten.
Zoals beloofd gaan we nu kijken naar hoe de waarheid er uitziet.
Ik laat jullie twee filmpjes zien,
twee moeders -- eentje liegt, en eentje vertelt de waarheid.
Deze zijn gevonden door
onderzoeker David Matsumoto in Californië.
Ik denk dat ze uitstekende voorbeelden zijn
van hoe waarheid eruit ziet.
Deze moeder, Diane Downs,
schoot haar kinderen van dichtbij neer,
reed ze naar het ziekenhuis
terwijl ze over de hele auto bloedden,
en zei dat een vreemde met warhaar het gedaan had.
In het filmpje zie je
dat ze niet eens kan voorwenden een gekwelde moeder te zijn.
Let hier goed op de ongelofelijke discrepantie
tussen de vreselijke gebeurtenissen die ze beschrijft
en haar zeer koele houding.
Als je goed oplet, zie je 'duping delight' door het hele filmpje.
(Video) Diane Downs: 's Nachts als ik mijn ogen sluit,
zie ik Christie haar hand naar me uitstrekken terwijl ik rijd,
en het bloed bleef maar uit haar mond komen.
Dat -- misschien vervaagt het ook wel,
maar ik denk het niet --
dat plaagt me het meest.
PM: Nu laat ik een filmpje zien
van een werkelijk rouwende moeder, Erin Runnion,
die de moordenaar van haar dochter confronteert in de rechtbank.
Hier zul je geen valse emotie zien,
enkel de authentieke gekweldheid van een moeder.
(Video) Erin Runnion: Ik schreef deze verklaring
op de derde verjaardag van de nacht waarop jij mijn kleintje wegnam
en je pijnigde haar,
en je vermorzelde haar,
je beangstigde haar tot haar hart stopte.
En ze vocht tegen je, ik weet dat ze tegen je vocht.
Maar ik weet dat ze naar je keek
met die ongelofelijke bruine ogen,
en je wilde haar nog steeds vermoorden.
Ik begrijp het niet,
en ik zal het ook nooit begrijpen.
PM: Oké, niemand zal de waarachtigheid van deze emoties betwijfelen.
De technologie rondom het uiterlijk van waarheid
vordert, de wetenschap ervan.
We hebben nu
gespecialiseerde oog-trackers en infrarood hersenscans,
MRI's die de signalen decoderen die onze lichamen uitzenden
als we proberen te misleiden.
Deze technologieën gaan ons worden aangeboden
als wondermiddelen tegen misleiding,
en ze zullen ooit ongelofelijk handig zijn.
Maar vraag je ondertussen af:
Wie wil je aan jouw kant van de bespreking,
iemand die getraind is om de waarheid te achterhalen,
of een kerel die een elektro-encefalogram
van 200 kilo binnensleept?
Leugenspotters vertrouwen op menselijk gereedschap.
Ze weten, zoals iemand ooit zei:
"Karakter is, wat je bent in het donker."
Wat nogal interessant is,
is dat we tegenwoordig zo weinig duisternis hebben.
Onze wereld is 24 uur per dag verlicht.
Ze is transparant...
...met blogs en sociale netwerken
die het rumoer van een hele generatie mensen verspreiden
die ervoor gekozen hebben om hun leven publiekelijk te leven.
Het is een wereld met veel meer lawaai.
Dus een uitdaging die we hebben,
is eraan te denken
dat te veel delen geen eerlijkheid is.
Ons manisch getwitter en ge-sms
kunnen ons blind maken voor het feit
dat de subtiliteiten van menselijke waardigheid --
karakter en integriteit --
altijd de belangrijkste blijven.
Dus in deze veel luidere wereld
heeft het zin als we
net een beetje explicieter zijn
over onze morele code.
Als je de wetenschap van het herkennen van misleiding
combineert met de kunst van kijken en luisteren,
behoed je jezelf voor deelname aan een leugen.
Je begint met
nèt een beetje explicieter zijn,
omdat je iedereen om je heen laat zien:
"Hé, mijn wereld, onze wereld
gaat een eerlijke wereld zijn.
Mijn wereld gaat er een zijn waarin waarheid gesterkt wordt
en valsheid wordt herkend en gemarginaliseerd".
Als je dat doet,
verschuift de grond om je heen net een beetje.
Dat is de waarheid. Dank je.
(Applaus)